Ngày 15-4, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội nghị triển khai công tác tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp năm 2026, hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.
Phát biểu tại hội nghị, GS Lê Quân – Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo – nhấn mạnh các cơ sở giáo dục nghề nghiệp muốn tuyển sinh được phải có những ngành nghề đào tạo đáp ứng được nhu cầu thị trường, xã hội.
Theo ông, từ năm 2017 bắt đầu phổ biến khẩu hiệu “tuyển sinh gắn với tuyển dụng”. Bởi dạy nghề là dạy cho học sinh, sinh viên biết được quy trình công nghệ, kỹ thuật, biết được thách thức tổ chức, triển khai.
“Khi tuyển sinh gắn với tuyển dụng, gốc vẫn là phải cấu trúc lại chương trình đào tạo, quy trình đào tạo có sự tham gia sâu của doanh nghiệp, quy trình đào tạo gắn với thực hành”, ông Quân nói.
Ông Quân chia sẻ hiện tỉ lệ bỏ học bình quân còn cao, khoảng 20-25%. Ông mong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp không chỉ quan tâm lôi cuốn người học để đạt chỉ tiêu tuyển sinh, mà phải giúp người học giải bài toán cơ hội nghề nghiệp, thu nhập khi ra trường.
Ông Quân cũng nêu một thực tế hiện Việt Nam có gần 2 triệu thanh niên ở lứa tuổi 18-24, không học hành, không công việc, nghề nghiệp. Theo ông, đây là nhóm thanh niên không được định hướng rõ, không biết mình phải học gì, làm gì.
“Nếu không cẩn thận, chúng ta sẽ có một lớp thanh niên lơ ngơ, mất phương hướng”, ông Quân nói và cho rằng có một phần trách nhiệm của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, phải trả lời cho người học câu hỏi trong tuyển sinh là ra trường làm gì, việc làm ở đâu, thu nhập ra sao…
Ông mong các trường quan tâm đến các đối tượng tuyển sinh. Bởi giáo dục nghề nghiệp có sứ mệnh ngoài việc đào tạo cung cấp nhân lực chất lượng cao và nhân lực cho phát triển kinh tế xã hội, đây cũng là hoạt động để đảm bảo an sinh.
Tại hội nghị, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên cho biết năm 2024, hệ thống giáo dục nghề nghiệp gồm có 1.545 cơ sở (921 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, 624 cơ sở tư thục và có vốn đầu tư nước ngoài) gồm: 390 trường cao đẳng, 427 trường trung cấp, 728 trung tâm giáo dục nghề nghiệp.
Tính đến ngày 31-12-2025, chỉ còn 1.147 cơ sở (502 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, 645 cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục và có vốn đầu tư nước ngoài) gồm: 392 trường cao đẳng, 358 trường trung cấp, 397 trung tâm giáo dục nghề nghiệp.
Như vậy chỉ sau 1 năm, cả nước giảm 382 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập (giảm 22 trường cao đẳng công lập, giảm 73 trường trung cấp công lập, giảm 248 trung tâm công lập), tăng 21 cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục.
Theo Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, việc tái cơ cấu mạnh mẽ mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang buộc công tác tuyển sinh phải chuyển từ phân tán sang tập trung, từ phát triển theo quy mô sang nâng cao chất lượng, lấy hiệu quả đào tạo và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường lao động làm thước đo chủ yếu.
Năm 2025, cả nước tuyển được khoảng 2,2 triệu người học, đạt 107% so với kế hoạch. Trong đó trình độ cao đẳng, trung cấp nghề tuyển được 430.000 học sinh, sinh viên. Trình độ sơ cấp và dạy nghề dưới 3 tháng tuyển được khoảng 1,77 triệu người học.
Tuyển sinh các ngành, nghề đào tạo trong lĩnh vực kỹ thuật – công nghệ chiếm tỉ lệ tổng tuyển sinh cao nhất, lên đến 42%, đặc biệt tập trung vào công nghệ cơ khí chế tạo, công nghệ ô tô, công nghệ điện – điện tử – truyền thông, công nghệ thông tin.
Một số ngành, nghề trong các lĩnh vực công nghệ mới nổi như: chip bán dẫn, năng lượng tái tạo, công nghệ số, công nghệ xanh đã có hoạt động tuyển sinh, đào tạo, tuy nhiên kết quả chưa cao do hạn chế về số lượng cơ sở đào tạo, công tác thông tin, truyền thông chưa được tốt nên người học còn chưa thực sự quan tâm, đăng ký.
15h, lên chiếc thuyền của người họ hàng, anh Tuấn Anh (sống ở đảo Thanh Lân, đặc khu Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh) hướng ra khơi, chuẩn bị cho một buổi đi câu mực.
Thời điểm này, ở Quảng Ninh vào mùa mực ống. Từ tháng 3 đến tháng 9 Âm lịch hàng năm, mực có chất lượng ngon với thân dày, ngọt thịt và nhiều trứng.
Gần 21h, đang thong dong câu mực giữa biển, người đàn ông ngạc nhiên khi chứng kiến hàng vạn con cá nhỏ bất ngờ nhảy loạn xạ bên mạn thuyền.
"Một số con bật lên khỏi mặt nước trước, sau đó hàng loạt con cá cùng nhảy lên tạo nên âm thanh rì rào thú vị. Đây là lần đầu tiên tôi được chứng kiến hình ảnh này ở khoảng cách gần như vậy", anh Tuấn Anh nói với phóng viên Dân trí.
Đoạn video ghi lại cảnh hàng vạn con cá lao lên khỏi mặt nước nhận về nhiều lượt tương tác trên mạng xã hội.
Theo anh Tuấn Anh, trong đêm tối, ngư dân thường thắp đèn để thu hút các con mực. Đàn cá sống xung quanh cũng bị hấp dẫn nên bơi về phía ánh sáng.
"Khi có ánh sáng chiếu xuống, các con cá nhỏ có thể bị cá lớn săn mồi tấn công, chúng hoảng loạn nhảy lên khỏi mặt nước", người đàn ông này nhận định.
Một số ngư dân có kinh nghiệm đi biển lâu năm cho rằng, môi trường biển ban đêm thường là bóng tối. Khi có ánh sáng mạnh và đột ngột từ thuyền hắt xuống làm thay đổi môi trường. Cá bị chói mắt và mất định hướng, chúng thường phản xạ tự vệ bằng cách nhảy lên khỏi mặt nước.
Được biết, loại cá nhảy loạn xạ trong video do anh Tuấn Anh quay được là cá nhám nhỏ. Cá nhám còn có tên khác là cá nghéo hay cá chèo bẻo, sống ở tầng đáy hoặc gần mặt biển.
Chúng có khứu giác rất phát triển, là họ hàng với cá mập nhưng kích thước nhỏ hơn. Thịt cá nhám chắc, trắng, ít xương, thích hợp nấu canh chua hoặc nướng. Giá bán loại cá này khoảng 150.000 đồng - 360.000 đồng/kg tuỳ kích thước.
Trước đây, trên thế giới, có nhiều trường hợp cá bất ngờ nhảy loạn xạ lên khỏi mặt hồ.
Cụ thể, hồi năm 2022, sau trận mưa lớn, hàng trăm con cá đã bất ngờ nhảy lên khỏi hồ nước Đàm Ninh (tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc). Cảnh tượng kỳ lạ và hiếm thấy xảy ra khi du khách đang ngồi trên thuyền dạo quanh hồ.
Người quay đoạn video cho rằng, những con cá bị cạn oxy khi trời mưa nên chúng tập trung lên sát mặt hồ để lấy oxy phía trên. Khi thuyền đi qua, cá sợ hãi nên nhảy khỏi mặt nước.
Cá cũng có thể nhảy lên khỏi hồ khi môi trường quá bẩn, chứa nhiều rác hoặc lá cây che kín khiến chúng khó hô hấp.
Bài viết Trằn trọc vì không thân, chẳng liên lạc mà vẫn nhận được thiệp mời cưới nhận về nhiều ý kiến tranh luận của bạn đọc.
Bạn đọc chia sẻ nhiều cách ứng xử khi nhận lời mời cưới. Quan điểm chung là đi vì tình cảm, ưu tiên mối quan hệ, còn xã giao chỉ cần lịch sự vừa đủ.
Bạn đọc Kim Thắm cho rằng nên đi, dù lâu không gặp, nhưng đó là cơ hội duy trì mối quan hệ. “Tiền mừng thì dựa theo mức thu nhập hiện tại, không cần quá cao, quan trọng là tấm lòng”, Thắm nói.
Tương tự, bạn đọc Quỳnh Trang nói thường đặt ra câu hỏi khi được bạn bè cũ không thân mời cưới: "Sau này mình có gặp lại nữa không?", nếu là không thì từ chối không đi, còn nếu có khả năng gặp lại thì chỉ lịch sự gửi tiền theo mức thấp nhất.
Bạn đọc ledu****@gmail.com cho rằng chuyện khá tế nhị. Khi còn làm việc, anh luôn chọn những đám cưới nào có quan hệ cộng tác thì mới dự; còn không thì "xin kiếu"!
“Khi về hưu, những đám mời tôi ngày xưa, khi đám cưới con mình thì mình mời lại vì "có đi có lại mới toại lòng nhau". Tôi chỉ có một con trai, bạn bè mời thì tôi theo tỉ số 1-1; nếu bạn có con thứ 2, thứ 3 mà mời nữa thì tôi xin phép vắng mặt vì mình đã "trả nợ" bạn xong rồi”, bạn đọc này nói.
Bạn đọc Hoa An cho rằng nhiều lời mời mang tính xã giao, không nhất thiết phải thân thiết, vì vậy cô thường chỉ nhắn tin chúc mừng cho lịch sự. An ưu tiên tham dự những đám với người thực sự thân thiết hoặc quan trọng trong công việc.
Bạn đọc Minh thẳng thắn nói chuyện đơn giản mà cũng phải suy nghĩ nhiều đến phức tạp. Anh cho rằng nay người mai ta, nay mình không đi người thì xác định rằng sau này khỏi mời người ta khi mình tổ chức tiệc tương tự.
Nếu không thân mà vẫn muốn giữ mối quan hệ thì mừng cưới ngang với cỗ cưới, giờ nhà hàng nào cũng báo giá rần rần trên mạng, đừng lo không biết giá.
"Thay vì cứ ngồi suy nghĩ đi - không đi, nếu đi thì mừng bao nhiêu... thì nên dùng thời gian này để kiếm thêm tiền, lúc đó sẽ có tiền để đi đám cưới", Minh nói.
Bạn đọc Thanh nói những người ngàn năm không gặp mà đám cưới lại nhớ thì bỏ, không cần cảm thấy ngại gì hết. Còn quen sơ sơ mà mời thì họ đang kinh doanh, tùy theo trường hợp mà đi hay gửi hoặc bỏ.
Còn bạn đọc Nhiên Hà nói nếu đám cưới nào cũng vậy, đi nhiều dễ tốn kém, lại mệt. Nếu không quá thân, cô thường nhắn chúc mừng thay vì đi. Nên cân nhắc từng mối quan hệ, không phải ai mời cũng đi.
Bạn đọc Thúy Uyên thẳng thắn nói sợ nhất là bạn bè lâu không liên lạc xong nhắn mời cưới, đi thì không vui mà không đi thì ngại, tại vì có thầy cô, bạn bè thân thiết chung.
Còn bạn đọc Phương Anh nói với những người mời qua mạng xã hội kiểu "quăng bom" hàng loạt, bạn có quyền không đi, không trả lời. Người ta có lịch sự với mình đâu mà quan tâm làm gì.
Bạn đọc Lại Quang Tấn kể ở cơ quan có một đồng nghiệp cả đời chẳng đi dự đám cưới ai, nhưng đến đám cưới của mình, anh lại thuê hẳn một chiếc xe buýt lớn trước cửa cơ quan để đón khách, nhưng chẳng có ai đến.
Bạn đọc Linh Linh nói với bạn THPT lâu không liên lạc mà mời cưới, cô không bao giờ đi, cũng không gửi thiệp. “Đi đám cưới để mừng ngày vui của cô dâu chú rể, để cùng nhau vui vẻ. Nếu không thân thì đâu mà vui vẻ, cứ nói thẳng là "tớ bận rộn công việc lắm, không đi được" là xong”, Linh nói.
Pon Doikam phát hiện những cục máu dính trên khăn giấy khi xì mũi sau nhiều giờ bán dừa trong bầu không khí bị ô nhiễm ở Chiang Mai. "Cảm giác như mắc kẹt trong khói", người bán dừa 36 tuổi nói.
Tình trạng đốt nương rẫy theo mùa, cháy rừng và các kiểu thời tiết đặc thù tạo nên "mùa ô nhiễm" hàng năm. Một số khu vực ở miền bắc Thái Lan xuất hiện hiện tượng sương mù dày đặc - điều người dân địa phương cho rằng "chưa từng có". "Tôi sống ở Chiang Mai từ khi còn nhỏ, và đây là tình trạng tồi tệ nhất từ trước đến nay," Pon nói. "Nhưng tôi không có lựa chọn nào khác ngoài việc phải ra đường kiếm sống hàng ngày".
Trong tuần đầu tiên của tháng 4, Chiang Mai, thành phố lớn thứ hai của Thái Lan, thường xuyên đứng đầu danh sách những thành phố lớn ô nhiễm nhất thế giới trên chuyên trang IQAir.
Tại thị trấn Pai, nơi nổi tiếng với thiên nhiên xanh, nồng độ bụi mịn PM2.5 có thời điểm vượt 900 microgram/m3, gấp 60 lần mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Địa hình đồi núi cũng khiến khói bụi khó thoát ra ngoài và gây khó khăn cho việc tiếp cận các điểm cháy rừng.
AFP ghi nhận nhiều đám cháy rừng bùng phát trên sườn đồi và dọc các con đường giữa Pai và Chiang Mai. Các lính cứu hỏa tình nguyện như anh Maitree Nuanja đang nỗ lực làm việc với nguồn lực hạn chế, chủ yếu dựa vào đồ quyên góp như nước uống và khẩu trang.
Theo lời Maitree Nuanja, trung tâm kiểm soát cháy rừng chỉ cung cấp 20 lít nhiên liệu và cho mượn máy thổi lá. Khi mùa cháy rừng kết thúc họ phải trả lại. "Trời tối và mờ mịt đến mức không ai có thể nhìn thấy gì, tình trạng này đã kéo dài quá lâu", Maitree nói. Anh cũng lo sợ ngôi nhà cạnh rừng của mình bị cháy lan và các vấn đề về sức khỏe của bản thân.
Hôm 1/4, một lính cứu hỏa tình nguyện đã tử vong. Giới chức địa phương cho biết nạn nhân nghi bị kiệt sức do nắng nóng và các bệnh lý nền.
Để bảo vệ nhóm người dễ tổn thương như có bệnh nền, người già và trẻ em, chính quyền Chiang Mai lắp đặt hàng trăm "phòng không bụi", trang bị máy lọc không khí và hệ thống áp suất dương để ngăn không khí ô nhiễm.
Bà Watwilai Chaiwan, 82 tuổi, một y tá nghỉ hưu trong viện dưỡng lão ở Chiang Mai, cho biết ô nhiễm khiến bà sợ ra ngoài vì hay bị chóng mặt và đau nửa đầu. "Đây là vấn đề với người già. Bạn phải đeo khẩu trang toàn thời gian khi hít thở bầu không khí này", bà nói.
Một số quận ở Chiang Mai đã ban bố tình trạng thảm họa để đẩy nhanh hỗ trợ tài chính.
Ô nhiễm cũng khiến khách du lịch rời bỏ Chiang Mai. Anh Chakkrawat Wichitchaisilp, một tài xế xe tuk-tuk, cho biết đường phố vắng lặng lạ thường so với sự nhộn nhịp của tháng 3 và tháng 4 hàng năm.
Từ một điểm quan sát nhìn ra Chiang Mai, thành phố gần như bị che khuất hoàn toàn, chỉ còn những đường nét mờ ảo của các ngọn đồi hiện ra qua lớp sương mù và mặt trời màu cam nhạt treo lơ lửng trên bầu trời. Martin Astill, 57 tuổi, một du khách Anh, nói: "Tôi đã chụp ảnh từ chính vị trí này và bầu trời khi đó xanh trong vắt thật tuyệt đẹp".
