Các minh họa tuyên truyền tiết kiệm điện trên fanpage của Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) là một ví dụ như thế cho cách làm truyền thông thời kỷ nguyên số. Thay vì những thông tin khô khan hay khuyến cáo kỹ thuật khó nhớ, các thông điệp được thể hiện bằng tranh minh họa sinh động, nhân vật hoạt hình dễ thương, màu sắc tươi sáng và lời thoại gần gũi.
“Gia đình xanh – từ thói quen nhỏ đến thay đổi lớn” là một thông điệp rất đơn giản, nhưng lại chạm đúng vào bản chất của vấn đề. Bởi tiết kiệm điện, suy cho cùng, không phải là câu chuyện của các nhà máy điện hay ngành năng lượng mà bắt đầu từ từng hành vi rất nhỏ trong mỗi gia đình: tắt đèn khi ra khỏi phòng, không bật thiết bị điện khi không cần thiết, sử dụng điện hợp lý trong giờ cao điểm. Điều đáng nói là cách EVNHCMC kể câu chuyện ấy thật cảm xúc.
Trong các minh họa, những thiết bị quen thuộc như tủ lạnh, bóng đèn, tivi hay quạt điện được “nhân cách hóa”, trở thành các nhân vật đang trò chuyện với nhau. Bóng đèn than thở vì bị bật cả ngày dù không ai ở nhà. Tivi thì “muốn nghỉ ngơi chút thôi”. Và rồi các thiết bị cùng nhắc nhở gia đình: hãy tắt khi không dùng. Đó là cách truyền thông rất thông minh. Thông điệp không còn mang tính áp đặt, mà trở thành một câu chuyện nhẹ nhàng, dễ nhớ, dễ chia sẻ.
Trong bối cảnh hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một kênh truyền thông quan trọng để lan tỏa những hành vi tích cực. Nếu trước đây các chiến dịch tuyên truyền thường diễn ra qua báo chí, tờ rơi hay các pano ngoài đường, thì ngày nay chỉ cần một bài đăng hấp dẫn trên Facebook, TikTok hay báo chí thì thông điệp có thể nhanh chóng đến với từng gia đình, từng người dùng điện.
Hình ảnh tuyên truyền cảm xúc trên fanpage EVNHCMC
Ảnh: EVNHCMC
Với một thành phố hơn 10 triệu dân như TP.HCM, lợi thế của truyền thông số càng rõ ràng. Chỉ cần một nội dung đủ “bắt mắt”, người dùng có thể chia sẻ lại cho bạn bè, người thân; từ đó thông điệp tiết kiệm điện được lan tỏa theo cấp số nhân. Nhưng để làm được điều đó, nội dung truyền thông phải thay đổi. Một thông điệp đúng chưa chắc đã được chú ý. Trong thời đại “bội thực thông tin”, điều quan trọng không chỉ là nói điều gì, mà còn là nói như thế nào.
Các minh họa của EVNHCMC cho thấy một hướng đi đáng khích lệ: chuyển từ truyền thông một chiều sang truyền thông mang tính trải nghiệm và cảm xúc. Khi người xem cảm thấy vui vẻ, dễ chịu, họ sẽ sẵn sàng tiếp nhận thông điệp hơn. Tuy vậy, nếu nhìn rộng hơn, thiết nghĩ truyền thông tiết kiệm điện vẫn còn nhiều dư địa để sáng tạo.
Theo đó, có thể đẩy mạnh hơn các định dạng video ngắn. Những clip hoạt hình 30 – 60 giây với câu chuyện đời thường – như một gia đình chuẩn bị bữa tối, một đứa trẻ nhắc bố mẹ tắt điện, hay một chiếc máy lạnh “than thở” vì bị bật cả ngày – có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa rất tốt trên các nền tảng như TikTok hay Reels.
Ngoài ra, nên gắn các thông điệp tiết kiệm điện với những thử thách cộng đồng. Ví dụ như “7 ngày tiết kiệm điện”, “10 ngày sống xanh”, “Gia đình tiết kiệm điện”, đặc biệt là cuộc thi Tiết kiệm điện thành thói quen trên Báo Thanh Niên, người tham gia có thể chia sẻ hình ảnh, câu chuyện của gia đình mình đến với cộng đồng. Những hoạt động mang tính tương tác như vậy sẽ giúp thông điệp không chỉ dừng lại ở việc xem – mà trở thành hành động.
Bên cạnh đó, cần đưa yếu tố dữ liệu vào truyền thông một cách trực quan hơn. Chẳng hạn, nếu mỗi gia đình tắt bớt một bóng đèn trong một giờ, thành phố có thể tiết kiệm bao nhiêu điện? Nếu toàn bộ hộ dân sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng, lượng phát thải CO₂ giảm bao nhiêu? Những con số được minh họa bằng đồ họa sinh động sẽ giúp người dân thấy rõ tác động của hành động nhỏ.
Thêm nữa, EVNHCMC cũng có thể hợp tác với các nhà sáng tạo nội dung, những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội. Khi các thông điệp tiết kiệm điện được lồng ghép vào các vlog đời sống, video gia đình hay nội dung giáo dục cho trẻ em, khả năng lan tỏa sẽ mạnh mẽ hơn rất nhiều.
Điều quan trọng nhất là giữ được tinh thần gần gũi. Tiết kiệm điện không nên được truyền tải như một nghĩa vụ, mà nên được kể như một câu chuyện về lối sống văn minh và trách nhiệm với môi trường. Khi mỗi gia đình hiểu rằng việc tắt một thiết bị điện không chỉ giúp giảm hóa đơn tiền điện mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hành vi ấy sẽ trở thành thói quen. Truyền thông, vì thế, không chỉ là cung cấp thông tin mà là cách gieo mầm những hạt giống nhận thức. Và đôi khi, một bức tranh minh họa dễ thương trên mạng xã hội hay một bài viết cảm động trên báo chí của EVNHCMC lại có thể làm được điều mà những văn bản dài dòng không làm được: khiến người ta mỉm cười, nhớ lâu và bắt đầu thay đổi.
Thật sự, từ những thói quen rất nhỏ trong mỗi nếp nhà, một “gia đình xanh” có thể hình thành. Và từ hàng triệu gia đình xanh như vậy, một thành phố xanh hơn, bền vững hơn cũng dần được xây dựng dễ dàng như vậy từ truyền thông cảm xúc.
Ở An Giang, nơi nào tập trung đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống, nơi đó thường xuất hiện những "cổng trời". Đặc biệt, cổng ngôi chùa Tual Prasat là nơi đầu tiên gắn liền với tên gọi này vì mang đậm dấu ấn thời gian và được nhiều du khách biết đến.
Không giống những ngôi chùa khác, "cổng trời" Koh Kas đặt khá xa chính điện chùa, với khoảng cách hơn 500 m. Đường từ cổng vào chùa quanh co, uốn lượn giữa cánh đồng rộng lớn.
Theo tương truyền, cổng chùa xây dựng vào thế kỷ 19. Tồn tại lâu đời, cánh cổng vẫn đứng vững giữa cánh đồng bao la. Cổng được chạm khắc với những đường nét hoa văn, họa tiết Phật giáo vô cùng tinh xảo. Phía bên trong cổng là các họa tiết hoa văn vẽ tay lẫn đắp nổi bằng xi măng mang đậm nét văn hóa Khmer. Trên cánh cổng còn ghi danh những phật tử đã đóng góp xây dựng cổng.
Giống như những cánh cổng khác tại chùa Khmer, phần nóc "cổng trời" Koh Kas là một cụm gồm 3 tháp nhỏ. Ba tháp này được chống đỡ bởi 4 cột trụ vững chắc phía dưới. Những cột trụ này cũng được chạm trổ kỹ lưỡng và công phu, thể hiện tài hoa của những người thợ thời bấy giờ. Trên mỗi đỉnh tháp là tượng vị thần 4 mặt. Hai bên cổng được cách điệu thành tượng rắn thần Naga.
Chùa Tual Prasat nằm tĩnh lặng giữa cánh đồng lúa rộng lớn, mênh mông. Chùa không bề thế nhưng thu hút lượng lớn khách thập phương đến thăm viếng. Chùa Tual Prasat có kiến trúc bắt mắt trong từng đường nét. Chính điện là tòa nhà 2 tầng 5 gian, mái lợp bằng ngói với 3 chóp đỉnh nhọn với họa tiết trang trí cầu kỳ, tinh xảo.
"Cổng trời" Koh Kas là địa điểm check-in được nhiều du khách gần xa yêu thích bởi vẻ đẹp mê hoặc. Để có những bức ảnh đẹp mắt với cổng trời, du khách có thể đi bất kể mùa nào trong năm bởi lối đi vào chùa rất đẹp khi được điểm tô hai bên là cánh đồng lúa trải dài vô tận. Đặc biệt, vào cuối tháng 11 và đầu tháng 12, cánh đồng lúa chín vàng rực rỡ tạo khung cảnh lung linh, rực rỡ.
Anh Huỳnh Nhã (20 tuổi, ngụ thành phố Cần Thơ) cho biết, anh thích đi phượt cùng người yêu nên thường chọn địa điểm là vùng đất An Giang vì cảnh sắc hoang sơ, tuyệt đẹp. Điều anh ấn tượng nhất là cánh "cổng trời" Koh Kas với kiến trúc đẹp mắt cùng view đồng lúa rộng mênh mông xanh mát xung quanh. Nơi đây khiến những người yêu du lịch như anh "phải lòng" ngay lập tức.
Là người đam mê tìm hiểu và chụp ảnh các ngôi chùa Khmer, anh Trọng Nhơn (35 tuổi, ở thành phố Cần Thơ) cho biết, "cổng trời" Koh Kas có tông màu trầm ấm và kiến trúc mang đậm chất hoài cổ, mang phong cách kiến trúc Khmer độc đáo. Chỉ cần chọn góc chụp phù hợp, ai cũng có thể sở hữu những bức ảnh ảo diệu với nền trời cao, núi non phía xa.
Ngày 9.4, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục CSGT) cho biết vừa phát hiện, xử lý 2 tài xế có hành vi dùng điện thoại khi lái xe trên cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Điều đáng nói, các vi phạm này được phát hiện thông qua camera giám sát buồng lái.
Cụ thể, khoảng 11 giờ 45 phút ngày 8.4 tại trạm thu phí Long Phước, tổ tuần tra dừng kiểm tra xe đầu kéo biển số 60H - 374.xx. Qua trích xuất dữ liệu từ camera buồng lái, lực lượng chức năng xác định tài xế đã cầm và sử dụng điện thoại khi xe đang di chuyển trước đó (lúc 11 giờ 1 phút). Với hình ảnh ghi nhận rõ ràng, tài xế đã ký biên bản thừa nhận vi phạm.
Tương tự, đến 12 giờ 40 phút cùng ngày, một xe đầu kéo khác mang biển số 50E - 331.xx cũng bị kiểm tra. Hình ảnh từ camera buồng lái cho thấy tài xế dùng điện thoại khi lái xe vào lúc 11 giờ 55 phút. Ngoài lỗi này, tài xế còn vi phạm không thắt dây an toàn khi xe đang chạy trên cao tốc.
Với các hành vi vi phạm nêu trên, mỗi tài xế bị lập biên bản xử phạt từ 4 - 6 triệu đồng, đồng thời bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe theo quy định tại Nghị định 168/2024. Riêng lỗi không thắt dây an toàn bị phạt thêm từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Ủy ban An toàn giao thông quốc gia đánh giá tình trạng tài xế sử dụng điện thoại trong quá trình lái xe vẫn diễn ra phổ biến. Đây là hành vi đặc biệt nguy hiểm, bởi khi sử dụng điện thoại, lái xe sẽ mất tập trung, phản ứng chậm trước các tình huống bất ngờ; giảm khả năng quan sát và xử lý tình huống. Dùng điện thoại khi lái xe cũng là nguyên nhân trực tiếp gây ra tai nạn giao thông nghiêm trọng, đặc biệt với tốc độ cao như trên cao tốc.
Theo luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ năm 2024 có hiệu lực từ ngày 1.1.2025, mọi loại xe ô tô kinh doanh vận tải phải lắp thiết bị giám sát hành trình. Trong đó, đối với thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe thì bắt buộc phải được lắp đặt trên loại xe ô tô chở người từ 8 chỗ trở lên (không kể chỗ của người lái xe) kinh doanh vận tải, xe ô tô đầu kéo, xe cứu thương, xe cứu hộ giao thông đường bộ.
Ngày 31.3, anh Flo Florian (quốc tịch Áo) thuê xe máy địa hình để đi khám phá nhưng không may bị lạc trong khu rừng hẻo lánh ở xã Xuân Dương, Lạng Sơn. Anh khách Tây đi theo chỉ dẫn của Google Maps và gặp sự cố khi chiếc xe trượt bánh, lao xuống con dốc giữa rừng. Do không có nhiều kinh nghiệm khi chạy xe địa hình, anh không thể tự đưa xe lên.
Đến khoảng 17 giờ ngày 31.3, sau nhiều giờ cố gắng nhưng không đưa được chiếc xe lên đường, anh kiệt sức. Nam du khách quyết định bỏ lại xe, tự tìm đường ra. Tuy nhiên, anh càng đi vào sâu càng không có đường quay đầu, buộc phải ở lại trong rừng.
Chia sẻ với Thanh Niên, anh Triệu Văn Lưu (30 tuổi), người dân tộc Dao ở xã Xuân Dương cho biết thời điểm anh Flo Florian gặp sự cố một vài người dân đi tìm măng nghe thấy tiếng kêu lạ vọng ra từ rừng sâu. Tuy nhiên, trời gần tối, không gian rừng trở nên âm u nên ai cũng có chút lo ngại.
Linh cảm có điều bất thường, người dân báo tin cho trưởng thôn và tổ an ninh các thôn Hòa Bình, Lài Han (xã Xuân Dương) và Bản Piềng (xã Thái Bình).
Ngay sau khi nhận được thông tin, mọi người nhanh chóng tổ chức tìm kiếm. Tuy nhiên, do trời đã tối muộn, địa hình rừng núi phức tạp và tầm nhìn hạn chế họ buộc phải tạm dừng việc này.
Nhà anh Lưu cách vị trí nam du khách mắc kẹt khoảng 3 km. Sáng 1.4, anh nhận được cuộc gọi và tin nhắn từ người đàn ông ở Đà Nẵng tìm cách liên hệ để nhờ giúp đỡ người nước ngoài bị lạc trong rừng. Người này nói nhờ kiểm tra bản đồ khu vực nên tìm thấy số điện thoại của anh.
Cùng lúc đó, anh Triệu Văn Hội (36 tuổi) gọi điện cho anh Triệu Tiến Hinh (trưởng thôn Lài Han) thông báo có người đàn ông nước ngoài đang đứng trước cửa nhà anh với biểu hiện bất thường.
"Biết tin, tôi chuẩn bị vài gói bánh mì, hộp sữa và chạy xe đến nhà anh Hội để hỗ trợ. Khi tôi đến nơi, khoảng 5 - 6 người tập trung ở đó. Người đàn ông nước ngoài đứng trước cửa, vẻ mặt hoảng loạn, liên tục quỳ xuống như cầu xin sự giúp đỡ. Có lẽ anh ấy đói, kiệt sức và bị thương sau một đêm trong rừng. Ban đầu, vì rào cản ngôn ngữ, chúng tôi không thể hiểu anh nói gì. Tôi liền mở điện thoại mở ứng dụng dịch tiếng để giao tiếp", anh Lưu kể lại.
Sau khi kết nối được với mọi người qua điện thoại, vị khách nước ngoài bình tĩnh kể lại sự việc. Không lâu sau đó, cán bộ công an xã Xuân Dương có mặt, tiến hành xác minh thông tin và kiểm tra giấy tờ của vị khách.
"Nhóm chúng tôi khoảng 6 – 7 người cùng nhau vào rừng để hỗ trợ đưa chiếc xe bị mắc kẹt ra ngoài. Khoảnh khắc thấy chiếc xe, người đàn ông nước ngoài xúc động đến nghẹn lời. Anh ấy bất ngờ quỳ xuống, liên tục nói lời cảm ơn, ôm chầm và bắt tay từng người", anh Lưu chia sẻ.
Cũng theo anh Lưu, người đàn ông rút ra xấp tiền khoảng 3 triệu đồng gửi tặng mọi người như lời cảm ơn nhưng ai nấy đều từ chối. Bởi lẽ, họ giúp đỡ người gặp nạn không phải vì tiền. Hiện sức khỏe và tinh thần của anh Flo Florian đã ổn định trở lại. Anh được một người trong nhóm đi phượt hỗ trợ về Hà Nội trước khi về nước ít ngày tới. Anh ấy thuê xe máy từ Đà Nẵng chạy ra Hà Nội và lên Lạng Sơn khám phá nhưng không may bị lạc trong rừng.
"Chúng tôi vui vì có thể giúp đỡ người nước ngoài. Đây cũng là lần hiếm hoi chúng tôi được tiếp xúc và trò chuyện với họ. Chúng tôi đều là người dân tộc thiểu số, chưa từng có cơ hội gặp gỡ du khách quốc tế. Giúp đỡ họ trong lúc khó khăn khiến ai cũng cảm thấy ý nghĩa", anh Lưu bày tỏ.