Mục Lục
ToggleTheo một khảo sát mới đây của Trung tâm Nghiên cứu Pew – một tổ chức nghiên cứu độc lập uy tín tại Mỹ chuyên khảo sát dư luận và xu hướng xã hội – hơn một nửa học sinh Mỹ trong độ tuổi 13-17 cho biết đã sử dụng chatbot AI để trả lời câu hỏi và hỗ trợ việc học.
Khảo sát do Trung tâm Nghiên cứu Pew thực hiện với 1.458 học sinh Mỹ trong độ tuổi từ 13 đến 17, nhằm tìm hiểu cách các em sử dụng chatbot AI và đánh giá tác động của công nghệ này. Đây là nhóm tuổi đang trực tiếp chịu ảnh hưởng của các công cụ AI trong môi trường học đường.
Khảo sát cho thấy chatbot AI được sử dụng chủ yếu để hỗ trợ các hoạt động học tập như giải toán, tìm kiếm thông tin và nghiên cứu tài liệu.
Học sinh có xu hướng dùng AI nhiều hơn trong các môn yêu cầu xử lý logic hoặc tổng hợp kiến thức, trong khi việc chỉnh sửa bài viết cá nhân ít phụ thuộc vào công cụ này hơn.
Một số học sinh cho biết họ sử dụng AI để được hướng dẫn từng bước khi gặp bài khó, đặc biệt trong các môn như toán và hóa học.
Thay vì chỉ cung cấp đáp án, chatbot có thể đưa ra nhiều cách tiếp cận khác nhau, giúp người học hiểu vấn đề theo nhiều hướng.
Bên cạnh đó, AI cũng được sử dụng để tạo ý tưởng, hỗ trợ viết và hoàn thành bài tập nhanh hơn.
Tuy nhiên, mức độ sử dụng AI không đồng đều giữa các học sinh. Bên cạnh những trường hợp dùng AI như một công cụ tham khảo, khảo sát cũng ghi nhận tình trạng học sinh phụ thuộc vào chatbot trong phần lớn bài tập.
Bài viết được Science News Explores dẫn lại cho thấy trong số này, khoảng 20%, tức là 1/5, học sinh thừa nhận họ lệ thuộc vào AI và dùng AI cho toàn bộ hoặc phần lớn bài tập. Đồng nghĩa, AI đang trở thành một phần trong thói quen học tập của đại đa số học sinh.
Một điểm đáng chú ý khác là tình trạng gian lận học tập liên quan đến AI. Khoảng 60% học sinh được hỏi cho rằng việc sử dụng AI để gian lận diễn ra khá thường xuyên hoặc rất thường xuyên tại trường học.
Trong một số trường hợp, học sinh sử dụng chatbot để đưa ra câu trả lời hoặc quan điểm thay cho ý kiến cá nhân, thay vì tự suy nghĩ và lập luận.
Khảo sát cũng cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong mức độ sử dụng AI giữa các nhóm học sinh. Học sinh da đen và gốc Mỹ Latinh có xu hướng sử dụng chatbot AI nhiều hơn so với học sinh da trắng.
Ngoài ra, yếu tố thu nhập gia đình cũng có ảnh hưởng đáng kể. Trong các gia đình có thu nhập dưới 30.000 USD mỗi năm, khoảng 1/5 học sinh cho biết họ sử dụng AI cho phần lớn hoặc toàn bộ bài tập. Tỉ lệ này cao gần gấp ba lần so với nhóm gia đình có thu nhập từ 75.000 USD trở lên.
Bên cạnh việc sử dụng AI cho học tập, khảo sát cũng ghi nhận sự khác biệt trong cách học sinh sử dụng chatbot cho các mục đích cá nhân. Chẳng hạn, tỉ lệ học sinh da đen sử dụng AI để tìm kiếm lời khuyên hoặc hỗ trợ cảm xúc cao hơn đáng kể so với học sinh da trắng .
Về nhận thức, phần lớn học sinh có cái nhìn tích cực đối với AI. Chỉ 15% học sinh cho rằng AI sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến bản thân, trong khi 26% lo ngại về tác động tiêu cực của AI đối với xã hội.
Những con số này cho thấy học sinh có xu hướng đánh giá AI là hữu ích trong phạm vi cá nhân, nhưng vẫn tồn tại những lo ngại nhất định về ảnh hưởng rộng hơn.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/hon-50-hoc-sinh-my-dung-chatbot-ai-giai-bai-tap-20260406160322498.htm

Theo PhoneArena, sau bao ngày chờ đợi, Samsung cuối cùng đã xác nhận sẽ mang một trong những tính năng AI (trí tuệ nhân tạo) hấp dẫn nhất của dòng Galaxy S26 xuống các thế hệ điện thoại cũ, khởi đầu là dòng Galaxy S25.
Theo đó, trong sự kiện ra mắt Galaxy S26 đầu năm nay, bên cạnh những nâng cấp về phần cứng, Samsung đã khiến giới công nghệ trầm trồ với tính năng Sàng lọc cuộc gọi bằng AI (Call Screening). Tuy nhiên, sự độc quyền này sắp kết thúc khi gã khổng lồ Hàn Quốc chuẩn bị tung ra bản cập nhật One UI 8.5 ổn định cho dòng flagship của năm 2025.
Với Call Screening, hãy tưởng tượng bạn đang trong một cuộc họp quan trọng và có số lạ gọi đến. Thay vì phải bối rối ngắt máy, bạn chỉ cần nhấn nút 'Hỗ trợ cuộc gọi' (Call assist) > 'Sàng lọc' (Screen). Ngay lập tức, một trợ lý AI sẽ thay bạn trả lời: "Xin chào, tôi là trợ lý ảo. Bạn vui lòng giới thiệu tên và mục đích cuộc gọi?". Toàn bộ câu trả lời của người gọi sẽ được chuyển thành văn bản và hiển thị ngay trên màn hình để bạn quyết định xem có nên nhấc máy hay không.
Ban đầu, các quản trị viên của Samsung từng ám chỉ tính năng này yêu cầu phần cứng chuyên biệt của S26. Tuy nhiên, trước sức ép và sự mong mỏi quá lớn từ cộng đồng người dùng Galaxy, Samsung đã quyết định tối ưu hóa phần mềm để đưa Call Screening lên các dòng máy cũ. Đây là minh chứng cho việc Samsung đang nỗ lực mang trải nghiệm AI đồng nhất đến với hệ sinh thái của hãng.
Các nguồn tin rò rỉ uy tín cho biết quá trình thử nghiệm One UI 8.5 đang đi vào giai đoạn cuối. Bản Beta 10 dự kiến sẽ ra mắt vào cuối tháng 4.2026, mở đường cho phiên bản ổn định được phát hành rộng rãi vào khoảng tháng 5. Ngoài dòng S25, những người anh em màn hình gập như Z Fold7 và Z Flip7 cũng nằm trong danh sách 'lên đời' tính năng hữu ích này.
Với việc nâng cấp này, Galaxy S25 sẽ trở nên đáng mua hơn bao giờ hết khi sở hữu những tính năng thông minh tương đương với thế hệ S26, giúp người dùng tiết kiệm thời gian và tránh xa những phiền toái từ vấn nạn cuộc gọi rác đang hoành hành.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/galaxy-s25-sap-co-tinh-nang-loc-cuoc-goi-rac-giong-s26-185260407095438151.htm

Trong loạt điện thoại cao cấp mở bán tại Việt Nam bốn tháng đầu năm, Xiaomi 17 Ultra là phiên bản có thông số kỹ thuật camera tốt nhất, vượt trội so với iPhone 17 Pro Max và Galaxy S26 Ultra. Đối thủ trực tiếp về khả năng chụp ảnh của máy dự kiến là Oppo Find X9 Ultra và Vivo X300 Ultra, nhiều khả năng được bán tại Việt Nam trong tháng 5.
Điện thoại cao cấp của Xiaomi sở hữu cảm biến chính có kích thước lớn nhất trên smartphone là Light Fusion 1050L cỡ một inch, độ phân giải 50 megapixel, f/1.7, chống rung quang học OIS, dải tương phản động 14 EV bên cạnh hai camera phụ cũng có thông số tốt là góc siêu rộng tiêu cự 14 mm, độ phân giải 40 megapixel cỡ 1/2,76 inch và đặc biệt là ống tele độ phân giải 200 megapixel, tiêu cự 75-100 mm, kích thước 1/1,4 inch.
Hệ thống tele của Xiaomi 17 Ultra cũng đạt chứng nhận APO của Leica, cấu trúc 3G + 5P dạng thấu kính nổi (floating lens) và hỗ trợ chụp macro tele ở khoảng cách 30 cm.
Trong loạt điện thoại cao cấp mở bán tại Việt Nam bốn tháng đầu năm, Xiaomi 17 Ultra là phiên bản có thông số kỹ thuật camera tốt nhất, vượt trội so với iPhone 17 Pro Max và Galaxy S26 Ultra. Đối thủ trực tiếp về khả năng chụp ảnh của máy dự kiến là Oppo Find X9 Ultra và Vivo X300 Ultra, nhiều khả năng được bán tại Việt Nam trong tháng 5.
Điện thoại cao cấp của Xiaomi sở hữu cảm biến chính có kích thước lớn nhất trên smartphone là Light Fusion 1050L cỡ một inch, độ phân giải 50 megapixel, f/1.7, chống rung quang học OIS, dải tương phản động 14 EV bên cạnh hai camera phụ cũng có thông số tốt là góc siêu rộng tiêu cự 14 mm, độ phân giải 40 megapixel cỡ 1/2,76 inch và đặc biệt là ống tele độ phân giải 200 megapixel, tiêu cự 75-100 mm, kích thước 1/1,4 inch.
Hệ thống tele của Xiaomi 17 Ultra cũng đạt chứng nhận APO của Leica, cấu trúc 3G + 5P dạng thấu kính nổi (floating lens) và hỗ trợ chụp macro tele ở khoảng cách 30 cm.
Cảm biến một inch trên độ phân giải 50 megapixel giúp kích thước điểm ảnh trên Xiaomi 17 Ultra lớn hàng đầu là 1,6 micromet, tương đương máy ảnh du lịch. Lợi thế về thông số giúp cảm biến thu được nhiều ánh sáng hơn, cải thiện khả năng chụp đêm, giảm nhiễu, tăng dải tương phản động HDR khi chụp ban ngày và đặc biệt độ chi tiết ảnh cao ngay cả ở môi trường có ánh sáng phức tạp.
Ảnh trên được chụp dưới điều kiện trời có nắng gắt, chênh lệch sáng tối nhiều ở các chi tiết nửa dưới khung hình. Tuy nhiên, nhờ dải tương phản tốt, máy vẫn giữ được chi tiết tốt, không bị cháy sáng. Ảnh: Ngọc Thành
Cảm biến một inch trên độ phân giải 50 megapixel giúp kích thước điểm ảnh trên Xiaomi 17 Ultra lớn hàng đầu là 1,6 micromet, tương đương máy ảnh du lịch. Lợi thế về thông số giúp cảm biến thu được nhiều ánh sáng hơn, cải thiện khả năng chụp đêm, giảm nhiễu, tăng dải tương phản động HDR khi chụp ban ngày và đặc biệt độ chi tiết ảnh cao ngay cả ở môi trường có ánh sáng phức tạp.
Ảnh trên được chụp dưới điều kiện trời có nắng gắt, chênh lệch sáng tối nhiều ở các chi tiết nửa dưới khung hình. Tuy nhiên, nhờ dải tương phản tốt, máy vẫn giữ được chi tiết tốt, không bị cháy sáng. Ảnh: Ngọc Thành
Không chỉ độ chi tiết, việc đồng chế tác cùng hãng máy ảnh Đức nổi tiếng Leica giúp 17 Ultra có lợi thế về cách tái hiện màu sắc. Ảnh được chụp trong điều kiện thời tiết trời âm u, không có nắng nhưng vẫn tái hiện được màu sắc đẹp, đặc biệt là màu đỏ với chất khá riêng gần giống máy Leica.
Không chỉ độ chi tiết, việc đồng chế tác cùng hãng máy ảnh Đức nổi tiếng Leica giúp 17 Ultra có lợi thế về cách tái hiện màu sắc. Ảnh được chụp trong điều kiện thời tiết trời âm u, không có nắng nhưng vẫn tái hiện được màu sắc đẹp, đặc biệt là màu đỏ với chất khá riêng gần giống máy Leica.
Một bức ảnh khác ở điều kiện thời tiết tương tự, góc máy tiêu cự 24 mm mặc định của camera chính. Kích thước nhỏ gọn, cơ động và tiện dụng giúp những mẫu điện thoại chụp ảnh tốt như Xiaomi 17 Ultra được lòng các nhiếp ảnh gia chụp ảnh đường phố (Streetlife).
Một bức ảnh khác ở điều kiện thời tiết tương tự, góc máy tiêu cự 24 mm mặc định của camera chính. Kích thước nhỏ gọn, cơ động và tiện dụng giúp những mẫu điện thoại chụp ảnh tốt như Xiaomi 17 Ultra được lòng các nhiếp ảnh gia chụp ảnh đường phố (Streetlife).
Cảm biến ảnh 200 megapixel trang bị cho camera tele năm nay cũng đem lại độ chi tiết ảnh rất tốt ở những bức hình zoom xa. Bức ảnh này được chụp ở điều kiện ánh sáng tốt, mức zoom tối đa tiêu cự 100 mm, tốc độ chụp nhanh không cần đến tripod.
Cảm biến ảnh 200 megapixel trang bị cho camera tele năm nay cũng đem lại độ chi tiết ảnh rất tốt ở những bức hình zoom xa. Bức ảnh này được chụp ở điều kiện ánh sáng tốt, mức zoom tối đa tiêu cự 100 mm, tốc độ chụp nhanh không cần đến tripod.
Với điều kiện thời tiết kém hơn, trời âm u, khi zoom số, máy vẫn cho ra bức hình khá ổn. Nhiều chi tiết được bổ sung bằng AI giúp đẹp hơn thay vì chỉ qua thông tin nhận được từ cảm biến đơn thuần. Các ảnh chụp với mức zoom xa có AI thường mất thêm thời gian để xử lý, người dùng khi chụp xong cần khoảng 1-2 giây để có kết quả cuối cùng.
Với điều kiện thời tiết kém hơn, trời âm u, khi zoom số, máy vẫn cho ra bức hình khá ổn. Nhiều chi tiết được bổ sung bằng AI giúp đẹp hơn thay vì chỉ qua thông tin nhận được từ cảm biến đơn thuần. Các ảnh chụp với mức zoom xa có AI thường mất thêm thời gian để xử lý, người dùng khi chụp xong cần khoảng 1-2 giây để có kết quả cuối cùng.
Xiaomi 17 Ultra nâng cấp lớn nhất ở khả năng chụp tối nhờ cảm biến cải tiến, dải tương phản động 14 EV. Với chỉ ánh đèn từ bóng LED công suất nhỏ ở phía trước, ảnh vẫn cho độ sắc nét. Tuy nhiên, ảnh chụp từ máy Xiaomi thường có xu hướng đẩy tương phản lên một chút so với thông thường, tạo điểm nhấn cho chủ thể cũng như tách biệt vùng sáng, tối, làm nổi bật màu sắc.
Xiaomi 17 Ultra nâng cấp lớn nhất ở khả năng chụp tối nhờ cảm biến cải tiến, dải tương phản động 14 EV. Với chỉ ánh đèn từ bóng LED công suất nhỏ ở phía trước, ảnh vẫn cho độ sắc nét. Tuy nhiên, ảnh chụp từ máy Xiaomi thường có xu hướng đẩy tương phản lên một chút so với thông thường, tạo điểm nhấn cho chủ thể cũng như tách biệt vùng sáng, tối, làm nổi bật màu sắc.
Một bức ảnh khác được chụp ở điều kiện thiếu sáng vẫn rõ chi tiết và không bị bệt màu.
Một bức ảnh khác được chụp ở điều kiện thiếu sáng vẫn rõ chi tiết và không bị bệt màu.
Với camera tele, góc máy sẽ tạo sự tập trung hơn, nhấn mạnh vào chủ thế cũng như bớt "rác" ở khung nền phía sau. Việc điều khiển điểm phơi sáng, lấy nét nhanh trên 17 Ultra giúp người dùng dễ dàng kiểm soát ánh sáng trong ảnh.
Với camera tele, góc máy sẽ tạo sự tập trung hơn, nhấn mạnh vào chủ thế cũng như bớt "rác" ở khung nền phía sau. Việc điều khiển điểm phơi sáng, lấy nét nhanh trên 17 Ultra giúp người dùng dễ dàng kiểm soát ánh sáng trong ảnh.
Giữ tốc độ chụp cao để có thể bắt "đông cứng" chuyển động nhưng việc sở hữu cảm biến lớn thu được nhiều ánh sáng cho phép máy không đẩy ISO lên quá cao, giữ lại nhiều chi tiết cho ảnh và ít xuất hiện nhiễu (noise). Ảnh: Ngọc Thành
Giữ tốc độ chụp cao để có thể bắt "đông cứng" chuyển động nhưng việc sở hữu cảm biến lớn thu được nhiều ánh sáng cho phép máy không đẩy ISO lên quá cao, giữ lại nhiều chi tiết cho ảnh và ít xuất hiện nhiễu (noise). Ảnh: Ngọc Thành
Không chỉ ở điều kiện chụp đủ sáng, các bức hình chụp thiếu sáng cũng cho thấy nét đặc trưng của máy Leica khi thường tăng độ tương phản. Theo nhiếp ảnh gia Ngọc Thành, người chuyên sử dụng máy ảnh Leica, ảnh chụp từ Xiaomi 17 Ultra có điểm hay là phân định rõ giữa vùng sáng và tối ở điều kiện ánh sáng gắt (tương phản lớn), có thể thấy rõ nhất trong đêm hoặc trời chập choạng. Ảnh: Ngọc Thành
Không chỉ ở điều kiện chụp đủ sáng, các bức hình chụp thiếu sáng cũng cho thấy nét đặc trưng của máy Leica khi thường tăng độ tương phản. Theo nhiếp ảnh gia Ngọc Thành, người chuyên sử dụng máy ảnh Leica, ảnh chụp từ Xiaomi 17 Ultra có điểm hay là phân định rõ giữa vùng sáng và tối ở điều kiện ánh sáng gắt (tương phản lớn), có thể thấy rõ nhất trong đêm hoặc trời chập choạng. Ảnh: Ngọc Thành
Không chỉ ở điều kiện chụp đủ sáng, các bức hình chụp thiếu sáng cũng cho thấy nét đặc trưng của máy Leica khi thường tăng độ tương phản. Theo nhiếp ảnh gia Ngọc Thành, người chuyên sử dụng máy ảnh Leica, ảnh chụp từ Xiaomi 17 Ultra có điểm hay là phân định rõ giữa vùng sáng và tối ở điều kiện ánh sáng gắt (tương phản lớn), có thể thấy rõ nhất trong đêm hoặc trời chập choạng. Ảnh: Ngọc Thành
Cùng được đánh giá cao về khả năng chụp ảnh nhưng hiện các smartphone của Xiaomi, Vivo và Oppo có sự khác biệt khá rõ trong xử lý ảnh, đặc biệt với ảnh chân dung. Với mẫu được thử nghiệm trước đó là Vivo X300 Pro, ảnh chân dung thiên về độ chi tiết, tăng tính tự nhiên trong khi ảnh chụp bởi 17 Ultra cho cảm giác độ mịn tốt hơn, tương tự cách xử lý trên máy ảnh Leica, đặc biệt "nhạy" với da người ngay cả khi để ở chế độ mặc định.
Cùng được đánh giá cao về khả năng chụp ảnh nhưng hiện các smartphone của Xiaomi, Vivo và Oppo có sự khác biệt khá rõ trong xử lý ảnh, đặc biệt với ảnh chân dung. Với mẫu được thử nghiệm trước đó là Vivo X300 Pro, ảnh chân dung thiên về độ chi tiết, tăng tính tự nhiên trong khi ảnh chụp bởi 17 Ultra cho cảm giác độ mịn tốt hơn, tương tự cách xử lý trên máy ảnh Leica, đặc biệt "nhạy" với da người ngay cả khi để ở chế độ mặc định.
Cùng được đánh giá cao về khả năng chụp ảnh nhưng hiện các smartphone của Xiaomi, Vivo và Oppo có sự khác biệt khá rõ trong xử lý ảnh, đặc biệt với ảnh chân dung. Với mẫu được thử nghiệm trước đó là Vivo X300 Pro, ảnh chân dung thiên về độ chi tiết, tăng tính tự nhiên trong khi ảnh chụp bởi 17 Ultra cho cảm giác độ mịn tốt hơn, tương tự cách xử lý trên máy ảnh Leica, đặc biệt "nhạy" với da người ngay cả khi để ở chế độ mặc định.
Tuấn Hưng - Quang Đồng
Tin Gốc: https://vnexpress.net/camera-tren-xiaomi-17-ultra-chat-anh-leica-tao-khac-biet-5053935.html

Chiều 6/4 (sáng 7/4 giờ Hà Nội), tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II bay vòng qua phía sau Mặt Trăng, tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km.
Trong ảnh, phía trước bên trái là tàu Orion được Mặt Trời chiếu sáng, phía sau là Mặt Trăng đang khuyết dần. Bồn trũng Orientale - hố va chạm khổng lồ với đường kính khoảng 960 km, có niên đại 3,8 tỷ năm - xuất hiện ở trung tâm phần dưới của Mặt Trăng. Bồn trũng với những gờ núi bao quanh này đánh dấu ranh giới giữa phía gần và phía xa Mặt Trăng, nhưng lại nằm ngoài tầm quan sát trong thời Apollo. Vì vậy, đây là một trong những mục tiêu quan sát hấp dẫn nhất của nhiệm vụ Artemis II.
Bên trái Orientale là mặt xa - bán cầu mà con người không thể nhìn thấy từ Trái Đất. Bên phải là mặt gần - bán cầu có thể nhìn thấy hàng ngày, nổi bật với những mảng dung nham cổ đại khổng lồ, tối màu bao phủ bề mặt.
Chiều 6/4 (sáng 7/4 giờ Hà Nội), tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II bay vòng qua phía sau Mặt Trăng, tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km.
Trong ảnh, phía trước bên trái là tàu Orion được Mặt Trời chiếu sáng, phía sau là Mặt Trăng đang khuyết dần. Bồn trũng Orientale - hố va chạm khổng lồ với đường kính khoảng 960 km, có niên đại 3,8 tỷ năm - xuất hiện ở trung tâm phần dưới của Mặt Trăng. Bồn trũng với những gờ núi bao quanh này đánh dấu ranh giới giữa phía gần và phía xa Mặt Trăng, nhưng lại nằm ngoài tầm quan sát trong thời Apollo. Vì vậy, đây là một trong những mục tiêu quan sát hấp dẫn nhất của nhiệm vụ Artemis II.
Bên trái Orientale là mặt xa - bán cầu mà con người không thể nhìn thấy từ Trái Đất. Bên phải là mặt gần - bán cầu có thể nhìn thấy hàng ngày, nổi bật với những mảng dung nham cổ đại khổng lồ, tối màu bao phủ bề mặt.
Phi hành đoàn Artemis II chụp hình ảnh trên lúc 15h41 ngày 6/4 (2h41 ngày 7/4 giờ Hà Nội), cho thấy các vòng đồng tâm của bồn trũng Orientale. Chúng mang đến cho giới khoa học cái nhìn hiếm hoi về cách các vụ va chạm dữ dội định hình bề mặt thiên thể, giúp tinh chỉnh những mô hình về sự hình thành hố trũng và lịch sử địa chất của Mặt Trăng.
Hướng 10h của Orientale là hai hố trũng nhỏ hơn mà phi hành đoàn Artemis II phát hiện bằng mắt thường và đề xuất đặt tên. Hố nằm gần hố trũng Ohm dự kiến gọi là Integrity - vốn được phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu vũ trụ Orion. Cấu trúc còn lại, nằm gần hố trũng Glushko, được đề xuất tên Carroll nhằm tưởng nhớ người vợ quá cố của Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II.
Phi hành đoàn Artemis II chụp hình ảnh trên lúc 15h41 ngày 6/4 (2h41 ngày 7/4 giờ Hà Nội), cho thấy các vòng đồng tâm của bồn trũng Orientale. Chúng mang đến cho giới khoa học cái nhìn hiếm hoi về cách các vụ va chạm dữ dội định hình bề mặt thiên thể, giúp tinh chỉnh những mô hình về sự hình thành hố trũng và lịch sử địa chất của Mặt Trăng.
Hướng 10h của Orientale là hai hố trũng nhỏ hơn mà phi hành đoàn Artemis II phát hiện bằng mắt thường và đề xuất đặt tên. Hố nằm gần hố trũng Ohm dự kiến gọi là Integrity - vốn được phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu vũ trụ Orion. Cấu trúc còn lại, nằm gần hố trũng Glushko, được đề xuất tên Carroll nhằm tưởng nhớ người vợ quá cố của Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II.
Trong ảnh, bồn trũng Orientale nằm ở trung tâm bề mặt Mặt Trăng với mảng dung nham cổ đại tối màu ở giữa, hình thành do một vụ phun trào cách đây hàng tỷ năm. Orientale nằm dọc theo ranh giới giữa phía gần và phía xa nên đôi khi có thể nhìn thấy một phần từ Trái Đất. Bên trái Orientale là Byrgius - hố trũng nhỏ, sáng màu với những vệt dài 400 km tỏa ra xa.
Trong ảnh, bồn trũng Orientale nằm ở trung tâm bề mặt Mặt Trăng với mảng dung nham cổ đại tối màu ở giữa, hình thành do một vụ phun trào cách đây hàng tỷ năm. Orientale nằm dọc theo ranh giới giữa phía gần và phía xa nên đôi khi có thể nhìn thấy một phần từ Trái Đất. Bên trái Orientale là Byrgius - hố trũng nhỏ, sáng màu với những vệt dài 400 km tỏa ra xa.
Bề mặt Mặt Trăng hiện lên rõ nét trong khi Trái Đất khuất dần phía sau. Phần tối của Trái Đất đang trải qua ban đêm, trong khi ở phía ban ngày, những đám mây xoáy xuất hiện phía trên khu vực châu Đại Dương.
Bồn trũng Orientale nằm ở rìa phần bề mặt Mặt Trăng khả kiến. Trong khi đó, bồn trũng Hertzsprung trông giống hai vòng tròn đồng tâm mờ nhạt, bị gián đoạn bởi Vavilov - hố trũng trẻ hơn nằm chồng lên cấu trúc cũ. Những đường lõm kéo dài là chuỗi hố thứ cấp hình thành bởi vật chất bắn ra từ vụ va chạm dữ dội tạo nên Orientale.
Bề mặt Mặt Trăng hiện lên rõ nét trong khi Trái Đất khuất dần phía sau. Phần tối của Trái Đất đang trải qua ban đêm, trong khi ở phía ban ngày, những đám mây xoáy xuất hiện phía trên khu vực châu Đại Dương.
Bồn trũng Orientale nằm ở rìa phần bề mặt Mặt Trăng khả kiến. Trong khi đó, bồn trũng Hertzsprung trông giống hai vòng tròn đồng tâm mờ nhạt, bị gián đoạn bởi Vavilov - hố trũng trẻ hơn nằm chồng lên cấu trúc cũ. Những đường lõm kéo dài là chuỗi hố thứ cấp hình thành bởi vật chất bắn ra từ vụ va chạm dữ dội tạo nên Orientale.
Khi bay ra phía sau Mặt Trăng, các phi hành gia Artemis II chứng kiến "Trái Đất lặn" (Earthset) - hành tinh xanh khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion - lúc 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser, vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất, cũng bị Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc khoảng 40 phút.
Khi bay ra phía sau Mặt Trăng, các phi hành gia Artemis II chứng kiến "Trái Đất lặn" (Earthset) - hành tinh xanh khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion - lúc 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser, vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất, cũng bị Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc khoảng 40 phút.
Phi công Victor Glover và chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch thu thập hình ảnh bề mặt Mặt Trăng để chia sẻ với thế giới khi bay vòng qua thiên thể này vào ngày thứ 6 của nhiệm vụ Artemis II. Trong chuyến bay, phi hành đoàn đã dành vài giờ thay phiên nhau quan sát qua cửa sổ tàu.
Phi công Victor Glover và chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch thu thập hình ảnh bề mặt Mặt Trăng để chia sẻ với thế giới khi bay vòng qua thiên thể này vào ngày thứ 6 của nhiệm vụ Artemis II. Trong chuyến bay, phi hành đoàn đã dành vài giờ thay phiên nhau quan sát qua cửa sổ tàu.
Phi hành đoàn Artemis II dùng camera cầm tay với tiêu cự 400 mm để chụp cận cảnh hố Vavilov trên rìa bồn trũng Hertzsprung lớn và lâu đời hơn. Phần bên phải ảnh cho thấy sự chuyển đổi từ vật chất nhẵn mịn bên trong sang địa hình gồ ghề hơn gần rìa. Vavilov, các hố trũng khác cùng vật chất văng ra trở nên nổi bật nhờ phần bóng đổ kéo dài tại đường chạng vạng (terminator) - ranh giới giữa ngày và đêm trên Mặt Trăng.
Phi hành đoàn Artemis II dùng camera cầm tay với tiêu cự 400 mm để chụp cận cảnh hố Vavilov trên rìa bồn trũng Hertzsprung lớn và lâu đời hơn. Phần bên phải ảnh cho thấy sự chuyển đổi từ vật chất nhẵn mịn bên trong sang địa hình gồ ghề hơn gần rìa. Vavilov, các hố trũng khác cùng vật chất văng ra trở nên nổi bật nhờ phần bóng đổ kéo dài tại đường chạng vạng (terminator) - ranh giới giữa ngày và đêm trên Mặt Trăng.
Một phần Mặt Trăng nằm dọc theo đường chạng vạng, nơi ánh sáng Mặt Trời góc thấp tạo ra những bóng dài trên bề mặt. Ánh sáng này làm nổi bật địa hình gồ ghề của Mặt Trăng, hé lộ các hố trũng, gờ núi và cấu trúc lòng chảo với độ chi tiết đáng kinh ngạc. Những cấu trúc dọc theo đường chạng vạng như hố trũng Jule, Birkhoff, Stebbins và vùng cao nguyên xung quanh trở nên rõ nét. Tương tác giữa ánh sáng và bóng tối làm nổi bật sự phức tạp của bề mặt Mặt Trăng theo cách không thể nhìn thấy dưới ánh sáng đầy đủ.
Một phần Mặt Trăng nằm dọc theo đường chạng vạng, nơi ánh sáng Mặt Trời góc thấp tạo ra những bóng dài trên bề mặt. Ánh sáng này làm nổi bật địa hình gồ ghề của Mặt Trăng, hé lộ các hố trũng, gờ núi và cấu trúc lòng chảo với độ chi tiết đáng kinh ngạc. Những cấu trúc dọc theo đường chạng vạng như hố trũng Jule, Birkhoff, Stebbins và vùng cao nguyên xung quanh trở nên rõ nét. Tương tác giữa ánh sáng và bóng tối làm nổi bật sự phức tạp của bề mặt Mặt Trăng theo cách không thể nhìn thấy dưới ánh sáng đầy đủ.
19h22 ngày 6/4 (6h22 ngày 7/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II chụp cảnh tượng "Trái Đất mọc" (Earthrise) từ cửa sổ tàu Orion. Đây là khi hành tinh xanh xuất hiện lại từ rìa Mặt Trăng theo góc nhìn của phi hành đoàn. Lúc này, tàu Orion cũng ra khỏi phía sau Mặt Trăng, khôi phục liên lạc với Trái Đất sau khoảng 40 phút gián đoạn.
Trong ảnh chụp bằng ống kính 400 mm, Trái Đất có hình lưỡi liềm mỏng, chỉ phần rìa trên được chiếu sáng, màu xanh lam nhạt và những đám mây trắng rải rác nổi bật trên nền vũ trụ tối đen.
19h22 ngày 6/4 (6h22 ngày 7/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II chụp cảnh tượng "Trái Đất mọc" (Earthrise) từ cửa sổ tàu Orion. Đây là khi hành tinh xanh xuất hiện lại từ rìa Mặt Trăng theo góc nhìn của phi hành đoàn. Lúc này, tàu Orion cũng ra khỏi phía sau Mặt Trăng, khôi phục liên lạc với Trái Đất sau khoảng 40 phút gián đoạn.
Trong ảnh chụp bằng ống kính 400 mm, Trái Đất có hình lưỡi liềm mỏng, chỉ phần rìa trên được chiếu sáng, màu xanh lam nhạt và những đám mây trắng rải rác nổi bật trên nền vũ trụ tối đen.
Từ 20h35 ngày 6/4 (7h35 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Mặt Trời đi qua phía sau Mặt Trăng theo góc nhìn của Artemis II. Khác với nhật thực kéo dài vài phút mà con người thấy từ mặt đất, thời gian quan sát trên tàu Orion là 53-57 phút, gấp khoảng 7 lần. Nguyên nhân là khi tàu tiến sát Mặt Trăng, kích thước biểu kiến của thiên thể này sẽ chiếm một phần rất lớn trong trường nhìn của phi hành gia, khiến nó lớn hơn nhiều và che khuất Mặt Trời lâu hơn.
Trong ảnh, vành nhật hoa (lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời) tạo thành quầng sáng bao quanh đĩa Mặt Trăng tối đen, để lộ những chi tiết thường bị che mờ do Mặt Trời quá sáng.
Ánh sáng nhẹ từ nửa gần của Mặt Trăng có thể nhìn thấy, được soi rọi bởi ánh sáng phản xạ từ Trái Đất. Các ngôi sao, thường quá mờ để quan sát khi chụp Mặt Trăng, cũng xuất hiện. Lý do là khi Mặt Trăng chìm trong bóng tối, việc chụp ảnh sao trở nên dễ dàng hơn.
Từ 20h35 ngày 6/4 (7h35 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Mặt Trời đi qua phía sau Mặt Trăng theo góc nhìn của Artemis II. Khác với nhật thực kéo dài vài phút mà con người thấy từ mặt đất, thời gian quan sát trên tàu Orion là 53-57 phút, gấp khoảng 7 lần. Nguyên nhân là khi tàu tiến sát Mặt Trăng, kích thước biểu kiến của thiên thể này sẽ chiếm một phần rất lớn trong trường nhìn của phi hành gia, khiến nó lớn hơn nhiều và che khuất Mặt Trời lâu hơn.
Trong ảnh, vành nhật hoa (lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời) tạo thành quầng sáng bao quanh đĩa Mặt Trăng tối đen, để lộ những chi tiết thường bị che mờ do Mặt Trời quá sáng.
Ánh sáng nhẹ từ nửa gần của Mặt Trăng có thể nhìn thấy, được soi rọi bởi ánh sáng phản xạ từ Trái Đất. Các ngôi sao, thường quá mờ để quan sát khi chụp Mặt Trăng, cũng xuất hiện. Lý do là khi Mặt Trăng chìm trong bóng tối, việc chụp ảnh sao trở nên dễ dàng hơn.
Ảnh Mặt Trăng ngược sáng trong nhật thực do camera trên pin năng lượng Mặt Trời của tàu Orion chụp lại. Một phần con tàu hiện diện ở phía trước bên trái. Trong khi đó, Trái Đất phản xạ ánh sáng Mặt Trời đến rìa trái Mặt Trăng, khiến khu vực này sáng hơn một chút so với phần còn lại. Đốm sáng ngay dưới rìa phải Mặt Trăng là Sao Thổ, đốm sáng nằm xa hơn ở rìa phải bức ảnh là Sao Hỏa.
Ảnh Mặt Trăng ngược sáng trong nhật thực do camera trên pin năng lượng Mặt Trời của tàu Orion chụp lại. Một phần con tàu hiện diện ở phía trước bên trái. Trong khi đó, Trái Đất phản xạ ánh sáng Mặt Trời đến rìa trái Mặt Trăng, khiến khu vực này sáng hơn một chút so với phần còn lại. Đốm sáng ngay dưới rìa phải Mặt Trăng là Sao Thổ, đốm sáng nằm xa hơn ở rìa phải bức ảnh là Sao Hỏa.
Trong ảnh, (theo chiều kim đồng hồ) phi công Victor Glover, chỉ huy Reid Wiseman, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch đeo kính quan sát nhật thực, giống loại mà NASA đã sản xuất cho nhật thực hình khuyên năm 2023 và nhật thực toàn phần năm 2024 để bảo vệ mắt khi quan sát. Đây là lần đầu tiên kính được sử dụng trong phạm vi không gian Mặt Trăng nhằm theo dõi hiện tượng một cách an toàn.
Sau khi quan sát nhật thực, phi hành đoàn Artemis II kết thúc chuyến bay lịch sử vòng qua Mặt Trăng, thu được nhiều quan sát giá trị, đồng thời xác lập kỷ lục bay xa Trái Đất nhất - cách 406.771 km.
Đến 13h23 ngày 7/4 (0h23 ngày 8/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn rời khỏi vùng không gian Mặt Trăng, lên đường trở về Trái Đất.
Trong ảnh, (theo chiều kim đồng hồ) phi công Victor Glover, chỉ huy Reid Wiseman, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch đeo kính quan sát nhật thực, giống loại mà NASA đã sản xuất cho nhật thực hình khuyên năm 2023 và nhật thực toàn phần năm 2024 để bảo vệ mắt khi quan sát. Đây là lần đầu tiên kính được sử dụng trong phạm vi không gian Mặt Trăng nhằm theo dõi hiện tượng một cách an toàn.
Sau khi quan sát nhật thực, phi hành đoàn Artemis II kết thúc chuyến bay lịch sử vòng qua Mặt Trăng, thu được nhiều quan sát giá trị, đồng thời xác lập kỷ lục bay xa Trái Đất nhất - cách 406.771 km.
Đến 13h23 ngày 7/4 (0h23 ngày 8/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn rời khỏi vùng không gian Mặt Trăng, lên đường trở về Trái Đất.
Thu Thảo
Ảnh: NASA
Tin Gốc: https://vnexpress.net/toan-canh-chuyen-bay-qua-phia-sau-mat-trang-cua-artemis-ii-5059894.html

