Tôi đến Thiềng Liềng (ở Cần Giờ) lần đầu vào năm 2014, trong một chuyến đi gần như không có kế hoạch. Hòn đảo nhỏ bao quanh bởi những cánh rừng đước mênh mông và dòng Soài Rạp quanh năm sóng vỗ khi đó hiện ra đúng nghĩa là một vùng đất xa xôi hẻo lánh nhất của TP.HCM: không nhà trọ, không dịch vụ du lịch, không nhiều người biết đến.
Muốn ở lại, chúng tôi chỉ có thể xin ngủ nhờ một người dân làm muối tốt bụng. Đêm xuống, cả đảo chìm trong bóng tối, thỉnh thoảng mới thấy vài ánh đèn le lói.
Không gian yên tĩnh đến mức có thể nghe rõ tiếng tàu chạy ngoài sông, tiếng máy nổ phát điện đều đều. Đón tôi là chị Mười Giạ – chủ homestay đã gắn bó với hòn đảo nhỏ hơn 30 năm. Năm 1993, chị Giạ lúc đó mới 23 tuổi đã theo chồng về làm dâu ở đảo, bắt đầu làm quen với nghề làm muối truyền thống của gia đình.
Chị Giạ nhớ mãi những ngày đầu bước chân về nhà chồng: vài nóc nhà rải rác, lối đi nhỏ xíu len lỏi giữa ruộng muối, tiếng ếch nhái kêu và những ánh đèn dầu leo lét ban đêm, nhà nào khá giả lắm thì chạy thêm máy nổ phát điện. Nghề làm muối thời gian đó phụ thuộc hoàn toàn vào nắng gió và sức người: từ lăn ruộng, làm bờ, quay nước…
Cuộc sống sinh hoạt đã khó khăn, việc tìm con chữ của trẻ em Thiềng Liềng ngày ấy cũng thật gian nan khi trên đảo chỉ có trường mẫu giáo và tiểu học. Muốn học tiếp cấp 2, cấp 3 các em phải vào Thạnh An, mỗi ngày thức dậy từ 4 giờ sáng, rọi đèn pin men theo những con đường nhỏ để kịp chuyến đò 5 giờ xuất bến.
Gần 40 năm người dân Thiềng Liềng sống bằng đèn dầu, bằng máy phát điện cho đến năm 2011, Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) thực hiện lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên đảo. Tuy nhiên, nguồn năng lượng này chỉ đủ để thắp sáng, xem tivi, còn máy bơm nước, máy giặt, tủ lạnh, máy lạnh hay xa hơn nữa là giúp sức cho nghề làm muối lúc đó vẫn còn xa vời với chị Giạ và dân đảo.
Ngày 29.4.2016, công trình xây dựng lưới điện 22 kV xuyên rừng cấp điện cho ấp Thiềng Liềng chính thức được khánh thành và đóng điện. Hàng trăm hộ dân trên đảo trong đó có gia đình chị Giạ đã vỡ òa trong niềm vui – một khoảnh khắc mà nhiều người chờ đợi suốt hàng chục năm.
Ít ai biết rằng, để có được ánh sáng ấy, những người làm điện đã phải vượt qua không ít khó khăn: kéo cáp ngầm băng qua sông, xuyên qua rừng ngập mặn, đi qua những cánh đồng muối mênh mông – những địa hình phức tạp bậc nhất của vùng ven biển Cần Giờ.
Thế nhưng, bằng sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền các cấp và quyết tâm của ngành điện thành phố, công trình vẫn được hoàn thành, đưa điện lưới quốc gia đến với Thiềng Liềng – mở ra một bước ngoặt thực sự trong đời sống và sinh kế của người dân nơi đây.
Đường điện kéo tới đâu, ánh sáng theo về tới đó, không chỉ thắp sáng một vùng quê mà còn thắp lên những ước mơ và khát khao bao đời của những người như chị Giạ. Điện về, những đứa trẻ ở Thiềng Liềng có thể tự ra bến đò trên con đường sáng trưng, có thể học bài dưới ánh đèn sáng và tiếp cận với internet qua nhiều thiết bị hiện đại. Từ đây một bước ngoặt thực sự mở ra với đời sống sản xuất của người dân đảo. Qua rồi cái thời ngồi hì hục ngồi quay nước cả ngày để nước đầy vuông muối, giờ đây chỉ cần chiếc mô tơ điện, bật công tắc là nước đã được bơm đều vào ruộng muối giúp tiết kiệm không chỉ thời gian mà cả sức lực cho diêm dân.
Đến Thiềng Liềng những ngày này, tôi cảm nhận không khí tất bật của hòn đảo nhỏ, bận rộn nhưng ai cũng phấn khởi vui mừng. Những cánh đồng muối trắng trải dài tít tắp, những thuyền ghe neo san sát ngoài sông chờ thu mua, những dáng người ngược xuôi gánh muối từ ruộng về kho, chở muối ra bến và cả tiếng nói cười xôn xao của những du khách… Mang ra ly nước trái siro từ vườn nhà, chị Giạ hồ hởi kể về vai trò mới của mình: chủ homestay kiêm hướng dẫn viên.
Năm 2022, Thiềng Liềng bắt đầu phát triển du lịch cộng đồng, và chị Giạ là một trong những người tiên phong. Có điện lưới quốc gia, chị Giạ mở rộng căn nhà, trang bị thêm tủ đông trữ đồ ăn, quạt, máy lạnh. Từ ruộng muối, chị mở thêm dịch vụ homestay lưu trú, làm siro giải khát đồng thời kể câu chuyện của Thiềng Liềng cho du khách. “Ngày mới ra đảo chị không bao giờ nghĩ đến cảnh sẽ có ai ra đây du lịch chứ đừng nói tới ở lại” – chị cười tươi rói.
Tuy mới chỉ có khoảng 16 hộ làm du lịch cộng đồng, thế nhưng Thiềng Liềng đã tạo được dấu ấn về một hòn đảo mộc mạc bình yên không chỉ có muối mà còn đa dạng trải nghiệm từ cảnh sắc, ẩm thực đến văn hóa nghệ thuật.
Những đứa trẻ Thiềng Liềng năm xưa học bài dưới ánh đèn dầu giờ bắt đầu quay lại xây dựng quê hương trong vai trò những hướng dẫn viên bản địa, những chủ homestay, chủ quán cà phê. Nhờ hòa lưới điện quốc gia, hòn đảo nhỏ thực sự đã thay áo mới, đầy sức sống, đầy nội lực cho một chặng đường phát triển mới.
Hơn ba thập kỷ trôi qua, chị Giạ từ một cô gái trẻ liều lĩnh theo chồng đi khởi nghiệp đã trở thành bà ngoại của những đứa trẻ, là chủ homestay đồng thời cũng là người chứng kiến vô vàn những đổi thay của một hòn đảo leo lét ánh đèn dầu, rồi bỗng bừng sáng với điện lưới quốc gia.
Hành trình đưa điện ra Thiềng Liềng không đơn thuần là câu chuyện kỹ thuật, mà là câu chuyện của sự kiên trì, của những nỗ lực của ngành điện thành phố manh tên Bác đã rút ngắn khoảng cách giữa đảo xa và đất liền. Điện giờ đây không chỉ thắp sáng những ngôi nhà mà còn mở ra một hướng đi mới giúp bà con trên đảo phát triển kinh tế bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Dương lịch hôm nay là thứ sáu, cũng là ngày thứ 100 trong năm 2026. Theo lịch âm hôm nay 10.4 là ngày 23 tháng 2, theo cách gọi can chi là ngày Giáp Dần, tháng Tân Mão, năm Bính Ngọ.
Tháng Tân Mão (tháng 2) có 29 ngày. Như vậy, chỉ còn 7 ngày nữa, người Việt sẽ chính thức đón tháng 3 âm lịch. Tháng này được gọi là tháng Nhâm Thìn. Tháng này bắt đầu từ ngày 17.4 dương lịch, mùng 1 tháng 3 còn gọi là ngày Tân Dậu và kéo dài tới ngày 16.5, tức ngày 30 tháng 3 âm lịch (ngày Canh Dần).
Về mặt tiết khí, người Việt vẫn đang trải qua thời đoạn đầu tiên của tiết Thanh minh, tiết khí thứ 5 trong 24 tiết khí trong năm. Tiết khí này sẽ kéo dài tới ngày 21.4, tức vẫn tới tháng 3 âm lịch.
Tại Việt Nam, ngày 10.4 không phải là ngày lễ lớn. Trên thế giới, ở các nước phương Tây, hôm nay được xem là ngày Anh chị em. Theo trang Timeanddate.com, ngày này được tổ chức hằng năm ở Mỹ nhằm tôn vinh mối quan hệ anh chị em trong gia đình.
Ngày lễ không chính thức này được sáng lập bởi Claudia Evart, một người dân New York, để tưởng nhớ người anh trai và người chị gái đã qua đời. Từ năm 1998, tổng thống Mỹ và thống đốc của 39 tiểu bang ở Mỹ đã chính thức công nhận ngày Anh chị em là một ngày lễ.
Timeanddate.com cho hay vào ngày này, nhiều người có thể ăn mừng, hưởng ứng bằng nhiều cách, có thể làm điều gì đó đặc biệt để chúc mừng anh chị em của bạn như tổ chức một bữa tiệc cho họ, nấu món ăn yêu thích của họ, đưa họ đi làm hoạt động yêu thích của họ, ở nhà và xem lại những bức ảnh và video gia đình cũ hay hồi tưởng lại những kỷ niệm đẹp khi lớn lên cùng nhau.
"Hãy dành thời gian cho anh chị em của bạn. Nếu bạn sống xa họ, hãy gọi điện và trò chuyện với họ. Sao không thử đến thăm họ bất ngờ nhỉ? Nếu bạn không thể gọi điện hay đến thăm họ, có thể gửi cho họ một tấm thiệp thật đẹp để bày tỏ nỗi nhớ nhung và sự quan tâm của bạn dành cho họ? Hãy nói với họ rằng bạn yêu thương và trân trọng họ cũng như tất cả những gì họ đã làm cho bạn", chuyên trang chia sẻ.
Chỉ sau một đêm mưa bão, hàng nghìn tấn muối của diêm dân Sa Huỳnh (phường Sa Huỳnh, Quảng Ngãi) tan theo nước biển tràn vào đồng. Đến khi giá muối bất ngờ tăng cao, nhiều người lại rơi vào cảnh không còn gì để bán. Trước nghịch cảnh ấy, diêm dân bước vào vụ mới với nhiều hy vọng xen lẫn nỗi lo.
Có những lúc muối Sa Huỳnh ế ẩm hàng nghìn tấn khiến diêm dân bỏ ruộng hoang. Mười năm trước, chính quyền tỉnh Quảng Ngãi hỗ trợ hơn 125 tấn gạo giúp diêm dân vượt qua khó khăn để gắn bó với ruộng muối. Nhưng nhiều người vẫn bỏ nghề làm muối vì giá thấp, thậm chí nhiều khi chẳng có người mua. Hiện tại, giá muối Sa Huỳnh đang ở mức cao, 3.000 đồng/kg, nhưng diêm dân chẳng còn muối để bán.
Nguyên nhân là do bão số 13 năm 2025 gây thiệt hại nặng nề. Bão làm sóng biển dâng cao, tràn vào nhiều khu dân cư trên địa bàn. Nước biển ngược dòng, tràn vào đầm nước mặn Sa Huỳnh rồi qua cả đê bao, ngập tràn đồng muối.
Nước làm tan hơn 4.000 tấn muối của diêm dân chất thành đống trên những bờ cao. Nhiều hộ mất sạch muối sau đêm mưa bão. Thành quả cả mùa vụ nhọc nhằn trên đồng muối đã tan theo nước.
Với 900 m2 ruộng muối kết tinh, vụ sản xuất năm 2025, diêm dân Lê Lệ (62 tuổi) thu 50 tấn. Vợ chồng ông mua thêm 50 tấn để trữ chờ giá lên cao bán kiếm lời. Nước tràn qua đê trong đêm mưa bão khiến 80 tấn muối của ông tan thành nước.
Nước rút, vợ chồng ông ra đồng lượm những đoạn dây thừng, cọc tre, bạt ni lông phủ muối còn sót lại trên bờ đê, bán 20 tấn muối còn lại vào dịp trước tết để trang trải cuộc sống. Giờ, giá lên cao nhưng lại không còn muối để bán. "Không chỉ riêng vợ chồng tôi, nhiều bà con cũng bị thiệt hại và bây giờ hết sạch muối...", ông Lệ tâm sự.
Diêm dân Nguyễn Thành Út (69 tuổi) cho biết vụ muối thường kéo dài từ đầu tháng 3 đến cuối tháng 7 âm lịch, khi trời bắt đầu mưa.
"Lúc đó, giá muối ở mức thấp. Trước và sau tết, giá muối thường nhích lên cao hơn. Nguyên nhân là do chưa vào vụ mới và nhu cầu tiêu thụ tăng cao. Thời điểm này, ngư dân thường trúng đậm cá cơm và nhiều người mua muối để muối mắm. Bởi vì muối Sa Huỳnh mặn dịu nên muối mắm rất ngon...", ông Út nói.
Sau tết, diêm dân ra đồng tu sửa bờ, nạo vét kênh mương, tháo cạn nước, san phẳng nền ruộng, dùng gàu tát nước ở thửa ruộng sâu trước khi san phẳng. Đất khô héo sau những ngày phơi nắng, diêm dân nện chặt nền ruộng gần như sân xi măng. Giữa chiều, trời đổ mưa, thế là họ kiên trì làm lại từ đầu...
"Năm nay phải đến đầu tháng 3 âm lịch mới thu được muối. Tôi có 9 thửa ruộng muối kết tinh với tổng diện tích khoảng 450 m2. Trong cơn bão số 13 năm vừa rồi, nước cuốn trôi và làm rách hết bạt trải nền ruộng. Tôi hỏi giá để mua bạt mới, nhưng nghe nói hơn 20 triệu đồng nên thôi, vì không còn đủ tiền, đành sản xuất muối theo phương pháp truyền thống...", diêm dân Trần Ngọc Tuyên (60 tuổi) tâm sự.
Bạt trải trên nền 18 thửa ruộng muối kết tinh của vợ chồng ông Lê Lệ cũng bị nước cuốn trôi trong đêm mưa bão. Những tấm còn lại bị rách tả tơi trông thật thảm hại. Ông nén tiếng thở dài khi biết số tiền mua bạt mới khá lớn, gia đình không kham nổi. Vợ chồng ông dự định tận dụng bạt cũ nhặt được sau bão, vá những chỗ rách để sản xuất tạm bợ.
"Hầu hết bạt trải trên ruộng đều bị cuốn trôi hoặc bị rách nhưng tôi và bà con không đủ sức mua mới. Thu nhập của diêm dân chỉ trông chờ vào muối, mà muối lại bị nước làm tan chảy nên cuộc sống hết sức khó khăn. Mong Nhà nước hỗ trợ bạt trải nền ruộng để việc sản xuất được thuận lợi và tăng năng suất muối", ông Lệ bày tỏ.
Sản lượng muối thu hoạch hằng năm lên đến 6.000 - 8.000 tấn, nhưng cuộc sống của diêm dân Sa Huỳnh gặp nhiều khó khăn. "Giá muối thường ở mức thấp, chỉ tăng vào thời điểm trước và sau tết. Bà con muốn trữ để bán vào lúc đó nhưng việc bảo quản khó khăn. Đề nghị cơ quan chức năng hỗ trợ xây dựng sân phơi và kho trữ muối để tránh bị tan chảy", ông Nguyễn Hữu Chánh, Giám đốc Hợp tác xã sản xuất muối 2 Sa Huỳnh, tâm sự.
Bước đầu, chính quyền địa phương cũng đã có động thái hỗ trợ. "Chúng tôi đang phối hợp với đơn vị liên quan hoàn tất thủ tục để nâng cấp đê bao đồng muối với kinh phí cấp trên hỗ trợ 1,8 tỉ đồng nhằm ngăn nước thủy triều làm tan muối và tạo điều kiện thuận lợi cho việc sản xuất của diêm dân", ông Nguyễn Viết Thanh, Chủ tịch UBND phường Sa Huỳnh, nói.
Câu chuyện được chia sẻ trên mạng xã hội những ngày qua khiến nhiều người xúc động trước hành động tử tế của nam tài xế giúp cô gái nhập viện.
"Đêm qua mình đau bụng phải gọi xe vào bệnh viện cấp cứu. Anh tài xế không chỉ chở mình đi mà còn không lấy tiền xe, giúp làm thủ tục, đóng tiền tạm ứng, đưa mình đi siêu âm, chụp chiếu rồi chạy đi chạy lại hỗ trợ. Đi viện một mình mà gặp được người tốt như vậy, mình thật sự biết ơn...", bài đăng của nữ hành khách viết.
Kèm theo đó là đoạn clip ghi lại cảnh nam tài xế tất bật trong bệnh viện, tận tình giúp đỡ người xa lạ khiến cộng đồng mạng liên tục "thả tim".
Anh Chu Văn Đạo (33 tuổi, quê Lạng Sơn) cho biết khoảng 22 giờ tối 1.4, anh nhận chuyến xe qua ứng dụng từ khu vực Phố Và đến Bệnh viện đa khoa Bắc Ninh.
Ngay khi gọi điện xác nhận cuốc xe, nghe đầu dây bên kia là giọng một cô gái yếu ớt liên tục hối thúc đến nhanh, anh linh cảm đây là trường hợp khẩn cấp. "Tôi nghĩ chắc khách đau lắm nên mới gọi xe vào giờ đó, lại còn đi bệnh viện. Đến nơi thấy cô ấy ôm bụng, mặt tái đi vì đau nên tôi chỉ cố chở thật nhanh", anh kể.
Đến bệnh viện, thấy cô gái đi một mình, không có người thân bên cạnh, anh Đạo quyết định tắt ứng dụng, bỏ luôn những cuốc xe khác để ở lại hỗ trợ.
Không chỉ đưa khách vào phòng cấp cứu, anh tài xế còn giúp làm thủ tục nhập viện, đóng tiền tạm ứng viện phí và đưa cô gái đi siêu âm, chụp chiếu.
"Khi biết em ấy mới ra Bắc Ninh làm việc, chưa có người quen, tôi không đành lòng bỏ về. Mình cũng từng đi xa mưu sinh nên hiểu cảm giác lúc khó khăn mà không có ai bên cạnh", anh nói.
Đến khoảng nửa đêm, sau khi mọi thủ tục hoàn tất và nữ hành khách ổn định hơn, anh mới rời bệnh viện để tiếp tục công việc.
Anh Đạo cho biết chuyến xe hôm đó chỉ khoảng 50.000 đồng, cộng thêm tiền gửi xe tại bệnh viện nhưng anh không nhận vì nghĩ đây là trường hợp cấp cứu. Dù vậy, nữ hành khách vẫn cố gắng gửi lại để cảm ơn.
Trước đây, anh Đạo làm công nhân tại khu công nghiệp, mới chuyển sang chạy xe công nghệ khoảng 3 tháng nay. Đây là lần đầu tiên anh gặp tình huống đặc biệt như vậy.
Nữ hành khách tối đó là chị Lê Huyền Trang (quê Thanh Hóa) cho biết sức khỏe hiện đã ổn định. Trước hôm nhập viện, chị mới ra Bắc Ninh tìm việc nên chưa quen biết nhiều người, phải một mình vào bệnh viện.
Cảm kích trước hành động của nam tài xế, chị Trang đã ghi lại khoảnh khắc được anh tận tình giúp đỡ và chia sẻ lên mạng xã hội cùng lời cảm ơn chân thành. Anh Đạo biết được đoạn clip này sau khi người quen gửi cho xem. "Tôi thật sự rất xúc động. Lúc đó nếu không có anh ấy, tôi không biết phải xoay xở thế nào. Giữa lúc hoảng loạn, gặp được người sẵn lòng giúp mình như vậy thật sự rất may mắn", chị Trang chia sẻ.
Câu chuyện nhỏ trong đêm muộn đã chạm đến trái tim nhiều người. Giữa nhịp sống vội vã, hành động của nam tài xế giúp cô gái nhập viện như một lời khẳng định rằng sự tử tế vẫn luôn hiện diện quanh ta, đôi khi đến từ những người xa lạ nhất.