Một dự án có tên “colleague.skill” đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.
“Colleague.skill” được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.
Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các “sếp” tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.
“Colleague.skill” gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là “chưng cất kỹ năng”, ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.
Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối “chưng cất kỹ năng” và chia sẻ công cụ “anti-distillation skill” (kỹ thuật chống chưng cất).
“Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này”, cô nói. “Anti-distillation skill” lấy tệp kỹ năng – dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý – rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.
Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc – những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.
“Anti-distillation.skill” tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản “sạch” để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.
Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. “Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng”, Deng nói.
Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, “đối đầu với “colleague.skill” và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.
Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: “Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc”, hay “Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?”.
“Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào”, Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.
Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.
Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ “sa thải vì AI” đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.
Nam Nguyễn tổng hợp
Tin Gốc: https://vnexpress.net/cuoc-dau-cua-hai-cong-cu-ai-tai-cong-so-trung-quoc-5060299.html
Christina Koch - người phụ nữ đầu tiên bay quanh Mặt Trăng
Khi Artemis II bắt đầu hành trình 10 ngày tính từ 1/4, Koch trở thành nữ phi hành gia đầu tiên đi vào không gian sâu. Ngày 6/4 (7/4 theo giờ Hà Nội) tiếp tục ghi nhận cô là người phụ nữ đầu tiên bay quanh Mặt Trăng.
Sau khi bay vòng ra phía xa thiên thể này và gián đoạn liên lạc khoảng 40 phút, Christina Koch chia sẻ: "Thật tuyệt khi được nghe tin từ Trái Đất một lần nữa. Gửi đến châu Á, châu Phi, châu Đại Dương, chúng tôi đang ngắm nhìn và lắng nghe các bạn. Mọi người có thể ngước lên và thấy Mặt Trăng lúc này, chúng tôi cũng nhìn thấy các bạn".
Koch, sinh năm 1979, là chị cả trong gia đình có ba anh chị em. "Chị ấy muốn trở thành phi hành gia từ khi học mẫu giáo", em gái Denise Clayton, cho biết trên News & Observer năm 2023.
Từ khi thành lập, NASA đã lựa chọn 370 phi hành gia, với 61 nữ, chiếm 16%. Tỷ lệ giới tính đã dần cân bằng hơn những năm gần đây, nhưng do các tiêu chí cũ kéo dài trong nhiều năm, nam giới vẫn chiếm đa số. Trong 7 khóa đào tạo phi hành gia đầu tiên từ 1959 đến 1969, họ chọn ra 73 phi hành gia, đều là nam giới, chủ yếu đến từ các nhóm phi công quân sự. Phải đến khóa thứ 8 năm 1978, giới nữ mới được tuyển.
Christina Koch tham gia khóa thứ 21 năm 2013. Trước đó, cô học vật lý và kỹ thuật điện tại Đại học bang North Carolina, rồi lấy bằng thạc sĩ kỹ thuật điện. Sau khi tốt nghiệp, Koch từng là kỹ sư điện cho dự án khoa học không gian tại NASA hai năm nhưng nghỉ công việc cô gọi là "hoàn hảo" để đi nghiên cứu tại Nam Cực.
"Rời bỏ là một quyết định khó khăn. Nhưng ý tưởng về khoa học và khám phá những vùng đất mới đã thu hút tôi đến Nam Cực và không gian", Koch nói trong phỏng vấn với WUNC News.
Chính trải nghiệm đó, cùng với những chuyển dịch trong ngành hàng không vũ trụ, đưa Koch trở về "quỹ đạo" khám phá không gian. NASA xem kinh nghiệm ở các môi trường xa xôi là một năng lực quan trọng trong quá trình tuyển chọn cho chương trình đào tạo phi hành gia năm 2013.
Trước khi tham gia Artemis II, cô đã có chuyến thám hiểm không gian trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào tháng 3/2019. Khi NASA yêu cầu kéo dài thời gian nhằm thực hiện các nhiệm vụ khoa học, cô đồng ý và ở đây trong 328 ngày liên tục, lập kỷ lục về số ngày một nữ phi hành gia ở trong vũ trụ.
Khi đó, cô và các đồng đội đã đóng góp vào hàng trăm thí nghiệm trong các lĩnh vực sinh học, khoa học Trái Đất, nghiên cứu con người, khoa học vật lý và phát triển công nghệ. Một số thành tựu khoa học nổi bật từ nhiệm vụ bao gồm cải tiến máy quang phổ từ tính Alpha, dùng để nghiên cứu vật chất tối, nuôi cấy tinh thể protein cho nghiên cứu dược phẩm và thử nghiệm máy in sinh học 3D để in mô trong môi trường không trọng lực.
Koch cũng tham gia chuyến đi bộ ngoài không gian toàn nữ đầu tiên của NASA vào tháng 10/2019. Dấu mốc này, cùng với nhiệm vụ 328 ngày, đưa cô trở thành một trong những phi hành gia nổi tiếng nhất ở thế hệ hiện tại, trước khi bước vào Artemis II.
Theo NASA, sống và làm việc lâu ngày trên ISS đòi hỏi sức bền thể chất, kỷ luật và khả năng giữ bình tĩnh ở môi trường khép kín. Artemis II đòi hỏi những phẩm chất tương tự, và với khoảng cách xa Trái Đất hơn cũng như ít phương án ứng phó tức thời hơn, Koch trở thành ứng viên sáng giá.
Trong video của NASA năm 2020, Koch nói sự nghiệp của mình được thúc đẩy bởi "những điều khiến tôi cảm thấy mình nhỏ bé, khiến tôi suy ngẫm về kích thước của vũ trụ, vị trí của tôi trong đó và mọi thứ có thể khám phá ngoài kia".
Với cô, Mặt Trăng không chỉ là thám hiểm không gian sâu. "Nó thực sự là ngọn hải đăng cho khoa học", cô nói trong video giới thiệu các phi hành gia Artemis II năm 2023. "Nó là ngọn hải đăng giúp chúng ta hiểu được nguồn gốc của mình".
"Tôi luôn nói với mọi người rằng, hãy làm những điều khiến bạn sợ hãi", cô chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn trước nhiệm vụ Artemis. "Với tôi, làm điều sợ hãi nghĩa là lên máy bay đến Nam Cực, đăng ký trở thành phi hành gia, ngồi vào tên lửa, mở cửa khoang ISS và bước ra ngoài không gian".
Nam Nguyễn tổng hợp
Tin Gốc: https://vnexpress.net/christina-koch-nguoi-phu-nu-dau-tien-bay-quanh-mat-trang-5058900.html
Giá Bitcoin hôm nay 9.4.2026: BTC đã chạm đáy, rủi ro lượng tử bị thổi phồng?
Dữ liệu từ sàn giao dịch Bitget cho thấy giá Bitcoin hôm nay giảm 0,45%, xuống còn 71.123 USD. Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa cũng mất 0,59% trong vòng 24 giờ qua, hiện còn 2.420 tỉ USD.
Hôm qua, Bitcoin đã có đà phục hồi tốt khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn ở Iran trong hai tuần. Tuy nhiên, trong thông báo mới nhất, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nói lực lượng này sẽ "trừng phạt Israel" vì đã vi phạm điều khoản ngừng bắn. Eo biển Hormuz có thể bị đóng cửa trở lại.
Mới đây, tại một sự kiện của Mizuho (tập đoàn tài chính của Nhật Bản), Michael Saylor, Chủ tịch điều hành của Strategy, công ty đại chúng nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới, cho rằng Bitcoin có thể đã chạm đáy vào đầu tháng 2 khi điều chỉnh về 60.000 USD.
Saylor cho rằng đáy thị trường không nhất thiết phụ thuộc vào định giá mà chủ yếu do sự cạn kiệt nguồn cung của người bán. Sự đảo chiều xu hướng chủ yếu đến từ cấu trúc vốn và tính thanh khoản chứ không phải tâm lý nhà đầu tư.
Ông Saylor nhận thấy áp lực bán ra đang ở mức hạn chế trong bối cảnh nhu cầu ngày càng tăng từ dòng vốn ETF, vốn đang hấp thụ nguồn cung hằng ngày và các công ty đang chuyển tài sản sang BTC.
Trong ngắn hạn, chủ tịch Strategy cho rằng chất xúc tác cho thị trường tăng giá tiếp theo sẽ là tín dụng ngân hàng và tín dụng kỹ thuật số trên nền tảng Bitcoin. Điều này có thể giúp BTC hỗ trợ nhiều hoạt động cho vay và tín dụng hơn, vượt ra ngoài nhu cầu mua và nắm giữ đơn thuần.
Liên quan đến nỗi lo về điện toán lượng tử đang gây nhiều tranh cãi, Saylor nói những rủi ro đã bị thổi phồng quá mức. Ông nói mối đe dọa này chỉ mang tính lý thuyết, có thể còn hàng chục năm nữa mới xuất hiện và vẫn có thể giải quyết được.
Tâm lý lạc quan có thể đang quay trở lại với BTC khi chỉ số quan trọng từ sàn giao dịch Binance cho thấy người mua đang bắt đầu chiếm ưu thế về khối lượng giao dịch.
Khối lượng mua vào của Binance, đo lường tổng số tiền của các lệnh mua mạnh, được các nhà giao dịch đặt trên hợp đồng tương lai, đã tăng 2,7 tỉ USD trong vòng hai giờ sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.
"Chỉ trong vòng hai giờ, trong và sau khi thông báo được đưa ra, khối lượng mua vào của bên mua đã xuất hiện trên thị trường phái sinh với mức 1,2 tỉ USD và 1,5 tỉ USD", nhà phân tích DarkFost từ CryptoQuant nhận định. Ông cho rằng "sự cải thiện đột ngột về xu hướng cho phép các nhà đầu tư tái định vị trong ngắn hạn, phát tín hiệu tích cực cho BTC".
Lượng thanh khoản gia tăng đổ vào Binance cũng được củng cố bởi khối lượng mua ròng. Theo nhà phân tích Amr Taha của CryptoQuant, khối lượng giao dịch tích lũy của người chơi Bitcoin trên Binance đã tăng lên 1,02 tỉ USD. Đây là mức cao nhất tính từ ngày 17.3, báo hiệu sự trở lại mạnh mẽ của phe mua.
Xu hướng này xuất hiện khi tâm lý về kinh tế vĩ mô được cải thiện chứ không đơn thuần là phản ứng trước các tin tức thời sự. Trong khi đó, chỉ số Coinbase Premium của Bitcoin đã chuyển sang tích cực, cho thấy nhu cầu từ các nhà đầu tư Mỹ đang quay trở lại sau một thời gian dài duy trì ở mức âm.
Theo các chuyên gia, Bitcoin đã vượt qua mốc quan trọng 71.000 USD và hình thành cấu trúc tăng giá. Nhà phân tích Michael van de Poppe chỉ ra rằng vùng kháng cự quan trọng tiếp theo của Bitcoin là 80.000 USD. Việc giữ vững được mức hỗ trợ 70.000 USD là tiền đề quan trọng để phục hồi lại vùng giá 90.000 USD.
