“Chúng tôi đang thấy giá vé mùa hè tăng lên do chi phí nhiên liệu cao hơn,” bà Hayley Berg, chuyên gia kinh tế trưởng của Nền tảng đặt vé Hopper cho biết. Theo bà, với các chuyến bay nội địa ở Mỹ, chi phí nhiên liệu tăng đã đẩy giá vé mùa hè lên khoảng 10%.
Không chỉ giá vé tăng, việc đi máy bay sắp tới còn trở nên đắt đỏ hơn theo nhiều cách khác. Hành khách có thể sẽ thấy ít vé rẻ hơn và phải trả thêm nhiều loại phí, khi các hãng hàng không phải tìm cách bù đắp chi phí vận hành tăng mạnh.
Thế nhưng, các hãng bay không thể đơn giản tăng giá vé để bù chi phí nhiên liệu. Giá vé chủ yếu phụ thuộc vào cung – cầu của thị trường hàng không. “Giá vé càng tăng thì hành khách càng ít bay, hoặc họ sẽ chuyển sang đi đường bộ,” Zach Griff, nhà sản xuất bản tin hàng không From the Tray Table nhận định.
Nhiên liệu máy bay là một trong những khoản chi lớn nhất của các hãng hàng không, thường chiếm khoảng 20-30% tổng chi phí. Chi phí nhiên liệu chỉ đứng sau tiền nhân công, theo báo cáo tài chính của các hãng.
Theo dữ liệu của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá nhiên liệu bay Jet A1 bình quân tuần qua khoảng 175 USD mỗi thùng. Trước khi xung đột ở Trung Đông bùng nổ cuối tháng 2, Jet A1 ở mức quanh 90 USD mỗi thùng.
Hãng Delta Air Lines cho biết chi phí nhiên liệu trong tháng 3 cao hơn 400 triệu USD so với cùng kỳ năm trước. Giám đốc điều hành United Airlines Scott Kirby, cũng nói với nhân viên rằng nếu giá nhiên liệu duy trì ở mức hiện tại, hãng sẽ phải chi thêm 11 tỷ USD trong năm nay. “Để so sánh, trong năm kinh doanh tốt nhất từ trước đến nay, chúng tôi cũng chỉ lãi chưa đến 5 tỷ USD,” ông nói.
Theo ông Kirby, United sẽ phải tăng giá vé khoảng 20% mới có thể bù đắp toàn bộ chi phí nhiên liệu tăng thêm, nhưng điều này sẽ làm giảm nhu cầu.
Vì vậy, các hãng bay đang tìm những cách khác để chuyển gánh nặng chi phí sang hành khách. United đã tăng phí hành lý từ thứ Sáu (3/4). Với các vé mua từ ngày 3/4/2026, phí hành lý ký gửi kiện thứ nhất và thứ hai sẽ tăng thêm 10 USD mỗi kiện, còn kiện thứ ba tăng thêm 50 USD tại hầu hết thị trường.
JetBlue cũng thông báo tăng 10 USD với phần lớn phí hành lý do chi phí vận hành tăng cao. Griff dự báo nhiều hãng khác có thể sẽ sớm làm theo cách này.
“Chúng tôi hiểu việc tăng phí không phải là điều lý tưởng, nhưng chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết,” JetBlue cho biết trong một tuyên bố tuần này.
Các hãng hàng không cũng có thể tiết kiệm chi phí bằng cách cắt giảm các chuyến bay kém hiệu quả, điều này đồng thời khiến chi phí đi lại của hành khách tăng lên.
United dự kiến cắt giảm khoảng 5% công suất bay trong 6 tháng tới, bao gồm cả mùa cao điểm hè. Các hãng khác cũng đang âm thầm điều chỉnh lịch bay theo hướng tương tự.
Ông Kirby nhìn nhận động thái này nhằm chuẩn bị cho kịch bản giá dầu duy trì trên 100 USD mỗi thùng đến hết năm 2027, thậm chí có thể lên mức kỷ lục 175 USD. Vì vậy, hãng sẽ cắt giảm các chuyến bay giá rẻ như chuyến bay đêm hoặc các chuyến bay vào thứ Ba, Tư và Bảy.
“Khách du lịch nghỉ dưỡng sẽ chịu thiệt nhiều nhất, không chỉ vì ít lựa chọn hơn mà còn phải trả giá vé cao hơn”, Griff nói.
Dù giá vé đang tăng do chi phí nhiên liệu leo thang, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vẫn ở mức cao. Điều này đồng nghĩa các hãng bay có thể có đủ “quyền lực giá” để tiếp tục tăng giá vé.
Trong tháng qua, nhiều hãng cho biết lượng đặt vé đạt mức kỷ lục. Giá xăng dầu tăng gần đây cũng có thể thúc đẩy nhu cầu bay, khi chi phí đi đường dài bằng ô tô trở nên đắt đỏ hơn.
“Chúng tôi đang ở vị thế tốt để có thể bù đắp phần nào cú sốc giá nhiên liệu,” CEO Delta Ed Bastian nói với các nhà đầu tư. Đồng thời, CEO này thông tin rằng 5 ngày bán vé tốt nhất của hãng đều diễn ra sau khi xung đột Iran bùng phát.
Ông cũng cho biết một số hãng đã tăng giá, nhưng thường mất 2-3 tháng để việc tăng giá vé do chi phí nhiên liệu cao được phản ánh đầy đủ.
Dù vậy, nếu giá dầu tiếp tục tăng mạnh, nhu cầu đi lại có thể bị ảnh hưởng, khiến các hãng khó tăng giá vé.”Nếu dự báo giá nhiên liệu của chúng tôi đúng, nền kinh tế nói chung cũng sẽ chịu tác động”, Kirby nói.
Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát (HPG) đã chốt danh sách cổ đông tham dự đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026. Đại hội sẽ diễn ra vào ngày 21-4 tại hội trường lớn của một khách sạn ở Hà Nội.
Theo dữ liệu từ VSDC, số lượng cổ đông sở hữu cổ phiếu HPG đã tăng lên gần 300.000 người, ghi nhận mức tăng mạnh so với năm trước.
Với quy mô này, khả năng HPG tiếp tục giữ vị thế "cổ phiếu quốc dân", dẫn đầu thị trường về số lượng cổ đông.
Trước đó tại đại hội thường niên năm 2025, Chủ tịch Tập đoàn Hòa Phát Trần Đình Long cho biết doanh nghiệp có hơn 194.000 cổ đông - con số cao nhất trên sàn chứng khoán thời điểm đó và cũng là mức kỷ lục của công ty.
Một sân vận động như Mỹ Đình có sức chứa khoảng 40.200 chỗ ngồi. Với gần 300.000 cổ đông, nếu tất cả cùng tham dự, cần tới hơn 7 sân vận động quy mô tương đương mới có thể đáp ứng đủ chỗ.
Tuy nhiên trên thực tế, không doanh nghiệp nào, kể cả Hòa Phát, có thể ghi nhận 100% cổ đông tham dự đại hội.
Tại kỳ họp năm ngoái, Hòa Phát cho biết chỉ có hơn 1.000 cổ đông tham dự, bao gồm cả trực tiếp và ủy quyền.
Thông thường, cổ đông phải tự chi trả chi phí đi lại, lưu trú trong thời gian diễn ra đại hội. Vì vậy với những cổ đông ở xa, phương án ủy quyền thường được ưu tiên. Do đó các doanh nghiệp cũng không bố trí chỗ ngồi theo toàn bộ danh sách cổ đông đã chốt.
Dù vậy với những doanh nghiệp có lượng cổ đông lớn, bài toán lựa chọn và sắp xếp địa điểm tổ chức vẫn khá "đau đầu". Thực tế từng ghi nhận trường hợp doanh nghiệp lúng túng xoay sở khi số cổ đông tham dự vượt xa dự kiến.
Theo báo cáo thường niên 2025 mà FPT vừa công bố, tập đoàn có hơn 1,7 tỉ cổ phiếu đang lưu hành, trong đó 1,67 tỉ cổ phiếu được tự do chuyển nhượng và hơn 31,5 triệu cổ phiếu bị hạn chế.
Tính đến cuối năm 2025, FPT ghi nhận 127.488 cổ đông, tăng mạnh so với con số hơn 58.400 cổ đông vào cuối năm trước đó.
Cơ cấu cổ đông trải rộng từ nhà đầu tư cá nhân đến các tổ chức trong và ngoài nước, cho thấy sức hút ngày càng lớn của cổ phiếu công nghệ này.
Xét theo cơ cấu sở hữu, nhóm cổ đông nắm từ 1 - 999 cổ phiếu chiếm áp đảo với 89.786 người, tương đương hơn 70,4% tổng số cổ đông nhưng chỉ nắm 1,15% vốn, tương đương hơn 19,5 triệu cổ phiếu. So với một năm trước, nhóm này đã tăng thêm hơn 46.000 cổ đông.
Còn nhóm sở hữu từ 1.000 đến 10.000 cổ phiếu có hơn 32.023 cổ đông, chiếm trên 25,1% tổng số. Trong khi đó 5.425 cổ đông nắm từ 10.001 đến 1 triệu cổ phiếu, tương ứng 20,44% vốn điều lệ.
Đáng chú ý, chỉ 254 cổ đông nắm giữ trên 1 triệu cổ phiếu, chiếm vỏn vẹn 0,2% tổng số cổ đông nhưng lại sở hữu tới 72,88% vốn của FPT.
Với quy mô cổ đông hiện tại của FPT, cần ba sân vận động Mỹ Đình để đủ sức chứa.
Theo báo cáo thường niên 2025 vừa công bố, Ngân hàng TMCP Quân đội - MB (MBB) cũng ghi nhận số lượng cổ đông tăng vọt lên hơn 200.000 người, gần gấp đôi so với một năm trước.
Mức tăng trưởng chủ yếu đến từ nhóm nhà đầu tư cá nhân, phản ánh sức hút ngày càng lớn của cổ phiếu ngân hàng này trên thị trường.
Vài ngày sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, hai cửa hàng bán xe máy điện ở Pakistan cách đó 1.400 km, bất ngờ đắt khách. Haseeb Bhatti, người chuyên độ chế xe máy chạy xăng thành xe chạy bằng pin ở thành phố Rawalpindi, cho biết doanh số bán hàng tháng trước tăng vọt 70%.
Tương tự, Ali Gohar Khan, chủ cửa hàng xe máy điện đã hoạt động được 7 năm, chứng kiến doanh số tăng kỷ lục. "Mọi người lo có thể không thể mua được xăng trong tương lai gần", ông nói.
Nguyên nhân do xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt, làm trầm trọng thêm tình hình lạm phát và suy thoái kinh tế hậu đại dịch ở Pakistan. Nước này nhập khẩu gần như toàn bộ dầu mỏ qua eo biển Hormuz và có 30 triệu xe 2-3 bánh chạy xăng, loại phương tiện giao thông đang chiếm ưu thế.
Tin đồn thiếu xăng lan rộng, bất chấp chính phủ tuyên bố đảm bảo nguồn cung. Sau đợt tăng giá 18% tuần trước, hộ gia đình Pakistan trung bình hiện phải trả 31% thu nhập hàng ngày cho một lít xăng, theo nền tảng dữ liệu Global Petrol Prices và Our World in Data.
"Lương tháng của tôi là 30.000 rupee (khoảng 107 USD), hầu như không đủ trang trải chi phí cho gia đình 6 người. Làm sao tôi có thể đổ đầy bình?, Zahoor Ahmed, nhân viên bảo vệ ở thành phố Karachi, cho biết.
Từ những người đi làm đến sinh viên đại học, ngày càng nhiều người chuyển sang xe điện. "Với tình hình lạm phát và giá nhiên liệu hiện nay, tôi đã tự mình mua chiếc xe điện", cô Mehvish Qureshi, một luật sư ở Hyderabad, cho biết.
Trước đó, vào năm ngoái, giá xăng tăng đã đẩy doanh số bán xe điện ở Pakistan lên gần 3 lần, đạt 90.000 chiếc, chiếm 5% tổng số xe hai bánh bán ra, theo dữ liệu từ công ty tư vấn Renewables First.
Năm nay, xe điện lần đầu tiên chiếm hơn 10% doanh số xe hai bánh hàng tháng, theo Talha Khan, Giám đốc điều hành Orko. Ông dự đoán doanh số sẽ còn tăng tốc vì việc đổ xăng có thể tốn kém gấp 10 lần so với sạc điện.
Một chiếc xe máy điện điển hình ở nước này giá khoảng 250.000 rupee (895 USD) - hơn một nửa thu nhập bình quân đầu người Pakistan hàng năm và cao hơn 56% mẫu Honda CD 70 chạy xăng phổ biến, giá khoảng 160.000 rupee (570 USD).
Để kích cầu, chính phủ triển khai kế hoạch Điện khí hóa phương tiện giao thông Pakistan (PAVE), hiệu lực từ tháng 2, cung cấp trợ cấp cho 20% giá xe điện 2-3 bánh và trả góp không lãi suất phần còn lại.
Cố vấn Bộ Tài chính Adnan Pasha cho biết đã có khoảng 270.000 đơn đăng ký, gần gấp 7 lần mục tiêu giai đoạn đầu của PAVE, dự kiến kết thúc vào tháng 6. Tổng cộng, chính phủ đặt mục tiêu trợ giá cho 2 triệu xe điện trong vòng 5 năm. "Việc điện khí hóa chỉ 2 triệu xe có thể giúp tiết kiệm gần nửa tỷ USD mỗi năm tiền nhập khẩu lượng nhiên liệu", ông Pasha, chỉ ra.
Nguồn năng lượng mặt trời dồi dào cũng là yếu tố thuận lợi. Nhiều gia đình ồ ạt lắp các tấm pin mặt trời Trung Quốc tại nhà, sau khi giá điện tăng năm 2023. Giờ đây, chính phủ muốn tận dụng sự bùng nổ này để thúc đẩy xe điện. "Dùng năng lượng mặt trời có thể giảm chi phí điện tại trạm sạc và sạc tại nhà trở nên tiết kiệm hơn", ông Pasha nói.
Ammar Habib, cố vấn của Bộ trưởng Năng lượng Pakistan, cho rằng xe điện cũng "rất tốt cho lưới điện", vì nhu cầu cắm sạc giúp góp phần giải quyết lượng điện mặt trời dư thừa ban ngày.
Các hãng xe máy điện Trung Quốc như Yadea, Jinpeng, cùng xe đạp điện lắp ráp nội địa từ pin và linh kiện của AIMA và Sunra, đang tranh thủ đáp ứng nhu cầu. Với ôtô, BYD đã hợp tác HUBCO Green của Pakistan xây dựng trạm sạc. Ông Pasha nói chính phủ dự kiến duy trì chính sách giảm 45% giá điện cho hạ tầng này.
Ông Ahtasam Ahmad, Trưởng bộ phận tài chính năng lượng tại Renewables First, lưu ý thiếu hụt hạ tầng trạm sạc và trình độ chuyên môn kỹ thuật tại chỗ có thể cản trở quá trình chuyển đổi xe điện của Pakistan.
Chuyên gia này cho rằng các thương hiệu bán xe điện ở Pakistan cần củng cố mạng lưới hậu mãi, bảo trì, vì đường sá nước này nhiều ổ gà. Ở láng giềng Ấn Độ, xe máy điện hư hỏng vì di chuyển trên đường xuống cấp đang thiếu chỗ sửa chữa.
Quyết định được FTSE Russell nêu trong báo cáo phân loại các thị trường chứng khoán giữa kỳ. Tổ chức này cho biết kể từ kỳ đánh giá thường niên năm ngoái, Việt Nam đã tiếp tục phát triển mô hình "global broker".
Cụ thể, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 08 cho phép nhà đầu tư ngoại có thể đặt lệnh thông qua tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài (global broker) để chuyển lệnh vào công ty chứng khoán trong nước, thay vì phải mở tài khoản trực tiếp tại Việt Nam. Thông tư này cũng cho thấy những cải tiến về loại bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch.
"Ban quản trị chỉ số FTSE Russell (IGB) xác nhận hài lòng với tiến độ triển khai mô hình global broker - yếu tố thiết yếu để hỗ trợ việc mô phỏng chỉ số. Do đó, Việt Nam vẫn nằm trong kế hoạch nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9", báo cáo viết.
Theo FTSE Russell, việc đưa Việt Nam vào các bộ chỉ số cổ phiếu toàn cầu sẽ được thực hiện theo nhiều đợt, bắt đầu từ tháng 9 năm nay và hoàn tất trong năm sau. Tỷ trọng đợt đầu tiên là 10%, sau đó thêm 20%, 35% và cuối cùng 35%. Điều này nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra phù hợp với năng lực của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Cách đây nửa năm, tổ chức này đã xác nhận Việt Nam đáp ứng tất cả tiêu chí của nhóm thị trường mới nổi thứ cấp (secondary emerging marketet). Tuy nhiên, chứng khoán Việt vẫn cần "vượt qua" đợt đánh giá giữa kỳ về cải thiện khả năng tiếp cận cho nhà đầu tư toàn cầu.
Theo FTSE Russell, Việt Nam ước tính chiếm tỷ trọng 0,037% trong rổ FTSE Global All Cap; 0,024% trong FTSE All-World; 0,35% thuộc FTSE Emerging All Cap và 0,227% rổ FTSE Emerging Index. Các tỷ trọng này đều cao hơn so với lần cập nhật thông tin nâng hạng hồi tháng 11/2025.
32 cổ phiếu đủ điều kiện vào rổ chỉ số FTSE Global All Index, trong đó 5 mã vốn hóa lớn gồm HPG, VCB, BID, VIC và VHM.
Việc nâng hạng giúp thị trường thu hút thêm dòng vốn quốc tế quy mô lớn. Một số công ty chứng khoán ước tính có khoảng 6-8 tỷ USD vốn ngoại rót vào Việt Nam, còn Bộ phận nghiên cứu đầu tư toàn cầu HSBC cho rằng con số có thể lên đến 10,4 tỷ USD trong kịch bản lạc quan nhất. Các ước tính gồm vốn từ quỹ chủ động lẫn thụ động.
Nhóm phân tích Công ty Chứng khoán HSC cho rằng thị trường sẽ đón khoảng 300-500 triệu USD từ các quỹ thụ động trong đợt tái cơ cấu danh mục vào tháng 9. Còn chuyên gia Công ty Chứng khoán SSI dự báo dòng vốn thụ động khoảng 1,67 tỷ USD sẽ được giải ngân trải dài từ 3-5 quý, tương tự trường hợp nâng hạng của Arab Saudi năm 2019.
FTSE Russell là một trong ba tổ chức cung cấp chỉ số hàng đầu thế giới, bên cạnh MSCI và S&P Dow Jones Indices. Các sản phẩm chỉ số của tổ chức này được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu, khách hàng sử dụng gồm các công ty quản lý quỹ, tổ chức tài chính, ngân hàng và tổ chức đầu tư khác.
FTSE Russell phân loại thị trường chứng khoán thành 4 nhóm, gồm phát triển (developed), mới nổi tiên tiến (advanced emerging), mới nổi thứ cấp (secondary emerging) và cận biên (frontier). Nhiều quốc gia ở châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Philippines, Qatar nằm trong nhóm mới nổi thứ cấp như Việt Nam.
Nhiều cải cách đang được nhà chức trách triển khai như bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch (prefunding), nâng chuẩn công bố thông tin, nới room ngoại và áp dụng cơ chế bù trừ đối tác trung tâm (CCP). Các bước đi này được kỳ vọng giúp thị trường tiến gần tiêu chí nâng hạng của MSCI thời gian tới.
