Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Environmental Science and Technology của Viện Đại học California, Davis (UC Davis, UCD, hoặc Davis) lại đưa ra cảnh báo đáng lo ngại: hít phải các hợp chất khử trùng có thể gây tổn thương phổi nghiêm trọng hơn nhiều so với đường tiêu hóa.
Trọng tâm của nghiên cứu là nhóm hợp chất amoni bậc bốn, còn gọi là QAC, một thành phần phổ biến trong nhiều sản phẩm khử trùng từ thập niên 1940, như Lysol hay Roccal. Đây là các chất có khả năng tiêu diệt vi khuẩn, vi rút hiệu quả, nên được sử dụng rộng rãi trong gia đình, bệnh viện và công nghiệp.
Dù không dễ bay hơi, QAC thường xuất hiện trong các dạng xịt, khiến chúng có thể phát tán thành các hạt nhỏ trong không khí và dễ dàng đi vào đường hô hấp. Ngoài ra, các hợp chất này còn có mặt trong nhiều sản phẩm khác như nước súc miệng, thuốc xịt mũi, giấy thơm hay nước làm mềm vải, làm tăng nguy cơ phơi nhiễm một cách vô thức.
Kết quả gây bất ngờ: Hít vào độc hơn gấp 100 lần so với nuốt.
Theo nhóm nghiên cứu do Gino Cortopassi dẫn đầu, thí nghiệm trên chuột cho thấy khi hít phải QAC, mức độ tổn thương phổi và nguy cơ tử vong cao hơn tới 100 lần so với khi các chất này được đưa vào cơ thể qua đường uống.
Đáng chú ý, ở mức phơi nhiễm tương đương với nồng độ QAC từng được ghi nhận trong máu người, chuột đã xuất hiện tổn thương phổi rõ rệt.
Điều này làm dấy lên lo ngại rằng con người cũng có thể đối mặt với những rủi ro tương tự khi thường xuyên sử dụng các sản phẩm xịt khử trùng.
Cơ chế chính nằm ở cách cơ thể phản ứng với các chất xâm nhập. Khi nuốt phải, hệ tiêu hóa có thể phần nào xử lý và đào thải các chất độc. Ngược lại, khi hít vào, các hạt hóa chất siêu nhỏ có thể đi sâu vào phổi, tiếp xúc trực tiếp với các tế bào hô hấp mỏng manh và gây tổn thương nhanh chóng.
Phổi không chỉ là cơ quan trao đổi khí mà còn rất nhạy cảm với các tác nhân hóa học. Một khi bị tổn thương, quá trình phục hồi thường chậm và có thể dẫn đến các bệnh mạn tính.
Nghiên cứu đặt ra nghi vấn về mối liên hệ giữa việc tiếp xúc lâu dài với QAC trong không khí và các bệnh như hen suyễn hay bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Đây đều là những bệnh lý đang gia tăng trên toàn cầu, đặc biệt ở các đô thị và môi trường kín.
Trước đó, một nghiên cứu năm 2021 cũng phát hiện khoảng 80% người tham gia có thể phát hiện QAC trong máu. Những người có nồng độ cao hơn lại có mức năng lượng tế bào thấp hơn, cho thấy ảnh hưởng tiêu cực đến ty thể,”nhà máy năng lượng” của tế bào.
Điều đáng nói là QAC không dễ hấp thu qua da hay đường tiêu hóa, khiến các nhà khoa học nghi ngờ rằng đường hô hấp chính là con đường xâm nhập chủ yếu.
Phát hiện này không đồng nghĩa với việc cần loại bỏ hoàn toàn các sản phẩm khử trùng, nhưng đặt ra yêu cầu phải sử dụng chúng một cách thận trọng hơn.
Việc lạm dụng xịt khử trùng trong không gian kín, không thông gió có thể vô tình khiến người dùng hít phải lượng hóa chất vượt mức an toàn.
Các chuyên gia khuyến nghị nên hạn chế sử dụng dạng xịt khi không cần thiết, ưu tiên lau chùi bằng dung dịch thay vì phun trực tiếp vào không khí, và đảm bảo không gian được thông thoáng khi vệ sinh.
Trong bối cảnh các bệnh truyền nhiễm vẫn là mối đe dọa, việc duy trì vệ sinh là cần thiết. Tuy nhiên, nghiên cứu từ University of California, Davis nhấn mạnh rằng không phải mọi phương pháp khử khuẩn đều vô hại.
Câu hỏi đặt ra không phải là “có nên khử trùng hay không”, mà là “khử trùng như thế nào để an toàn”. Việc hiểu rõ cơ chế tác động của hóa chất sẽ giúp người tiêu dùng đưa ra lựa chọn thông minh hơn, tránh những rủi ro tiềm ẩn cho sức khỏe lâu dài.
Ngày 5-4, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM cho biết việc sử dụng rượu, bia có liên quan đến hơn 230 loại bệnh tật và chấn thương. Đáng chú ý, không có mức tiêu thụ rượu, bia nào được xem là an toàn cho sức khỏe.
Theo các chuyên gia, việc nhận diện sớm và can thiệp kịp thời đối với nhóm có nguy cơ cao là giải pháp then chốt nhằm hạn chế những hệ lụy về sức khỏe và xã hội. Do đó, phát hiện sớm người uống rượu, bia ở mức nguy cơ cao đóng vai trò quan trọng trong công tác dự phòng và giảm thiểu tác hại.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), những người có điểm từ 8-15 theo bộ công cụ sàng lọc AUDIT (Alcohol Use Disorders Identification Test) được xếp vào nhóm uống rượu, bia ở mức nguy cơ cao. Ở mức này, dù chưa xuất hiện biểu hiện bệnh lý rõ rệt, người uống đã phải đối mặt với nguy cơ tai nạn, hành vi bạo lực và suy giảm hiệu suất lao động.
Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm như ung thư và tim mạch sẽ gia tăng. Các chuyên gia khuyến cáo biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe là ngừng uống rượu, bia.
Trong trường hợp chưa thể dừng hoàn toàn, cần giảm mức tiêu thụ. Cụ thể, nam giới không quá 2 đơn vị cồn mỗi ngày, nữ giới không quá 1 đơn vị mỗi ngày và không uống quá 5 ngày trong tuần. Một đơn vị cồn tương đương khoảng 3/4 lon bia 330ml (5%), 100ml rượu vang (13,5%) hoặc 40ml rượu mạnh (30%).
Tổng công ty Viglacera (VGC) vừa công bố tài liệu phục vụ Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 sẽ diễn ra vào cuối tháng 4 tại Hà Nội.
Theo đó, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất năm 2026 đạt trên 15.300 tỉ đồng, tăng khoảng 15% so với kết quả thực hiện năm 2025.
Dù dự kiến doanh thu tăng nhưng Viglacera lại đặt kế hoạch lợi nhuận trước thuế dự kiến đạt 1.820 tỉ đồng, giảm hơn 17% so với năm trước.
Viglacera đại hội đồng cổ đông ủy quyền cho hội đồng quản trị "hết quý 2 hoặc quý 3-2026, trên cơ sở kết quả sản xuất kinh doanh 6 hoặc 9 tháng năm 2026, dự kiến các yếu tố ảnh hưởng, xem xét thông qua/phê duyệt điều chỉnh kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư năm 2026 đảm bảo tỉ lệ chia cổ tức tối thiểu theo kế hoạch đã thông qua".
Trường hợp quyết định thông qua phê duyệt điều chỉnh kế hoạch năm 2026, hội đồng quản trị có trách nhiệm công bố thông tin theo quy định pháp luật và báo cáo việc điều chỉnh kế hoạch năm 2026 tại cuộc họp đại hội đồng cổ đông gần nhất của doanh nghiệp.
Ngày 5-4, Bệnh viện Bạch Mai và Siemens Healthineers đã ký biên bản ghi nhớ, thúc đẩy ứng dụng công nghệ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến, đặc biệt là hệ thống chụp cắt lớp vi tính lượng tử (CT đếm photon) Naeotom Alpha.
Hệ thống Naeotom Alpha là hệ thống CT đếm photon đầu tiên trên thế giới được FDA Hoa Kỳ chứng nhận về tính an toàn và hiệu quả trong ứng dụng lâm sàng. Khác với CT truyền thống, CT đếm photon có thể loại bỏ nhiễu tín hiệu điện từ, phân tích hình ảnh chụp ở mức độ cao hơn, hỗ trợ phát hiện tổn thương rất nhỏ, đặc biệt trong các bệnh lý tim mạch, thần kinh và ung bướu.
Thiết bị này cũng mang lại hiệu quả chụp nhanh, độ phân giải cao, tối ưu hóa liều tia và giảm lượng thuốc cản quang. Đây là các tính năng cần thiết, nhất là với trường hợp bệnh nhân cần chụp nhiều lần, trẻ em. Bạch Mai cho biết 2 hệ thống này được đưa vào sử dụng tại bệnh viện đúng dịp kỷ niệm 115 năm ngày bệnh viện đi vào hoạt động và đây cũng là bệnh viện công lập đầu tiên ở Việt Nam lắp đặt CT đếm photon trong chẩn đoán hình ảnh.
Ngày 5-4, Bộ Y tế và đài truyền hình VTV phối hợp tổ chức chương trình "Nhân dân khỏe mạnh - Đất nước phát triển". Đây là hoạt động nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7-4, lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị.
Phát biểu khai mạc chương trình, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh Nghị quyết 72 thể hiện tầm nhìn chiến lược, chuyển mạnh từ tư duy chăm sóc sức khỏe từ khám chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu, lấy người dân làm trung tâm và huy động sự tham gia của toàn xã hội trong xây dựng hệ thống y tế công bằng, hiệu quả, hiện đại.
Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cũng kêu gọi Bộ Y tế cùng các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển y tế dự phòng, y tế cơ sở, đồng thời tăng cường giáo dục thể chất, dinh dưỡng học đường, đẩy mạnh phong trào rèn luyện thân thể và xây dựng môi trường sống lành mạnh, nâng cao sức khỏe người dân.
"Ung thư tuyến giáp đang trở thành một vấn đề nổi lên trong hệ thống y tế, không phải vì tỷ lệ tử vong cao, mà vì sự gia tăng nhanh chóng về số ca mắc và những thách thức trong quản lý hợp lý. Với ung thư tuyến giáp, không phải là ưu tiên giảm tử vong, mà là ưu tiên quản lý hợp lý, tránh lạm dụng trong chỉ định điều trị".
Đó là thông tin TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết tại hội thảo về cập nhật phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp do Báo Tiền Phong tổ chức ngày 4.4, với sự tham dự của các chuyên gia nhiều kinh nghiệm trong chuyên khoa này.
Tại hội thảo, ông Khoa bày tỏ "đau đáu về chỉ định phẫu thuật tuyến giáp" và cho rằng, chiến lược đúng không phải là phát hiện càng nhiều càng tốt, mà là phát hiện đúng, điều trị hợp lý, tránh can thiệp không cần thiết.
Do đó, không triển khai sàng lọc đại trà, không siêu âm tuyến giáp đại trà, chỉ sàng lọc cho nhóm nguy cơ cao, tránh nguy cơ chẩn đoán quá mức, gia tăng can thiệp không cần thiết và không cải thiện tử vong.
Sớm chuẩn hóa quy trình chẩn đoán, áp dụng phân loại TIRADS trong siêu âm, chuẩn hóa chọc hút tế bào (FNA) - Bethesda và phân tầng nguy cơ rõ ràng, nhằm mục tiêu giảm chỉ định sinh thiết và phẫu thuật không cần thiết.
Ông Khoa lưu ý, các bác sĩ thực hiện cá thể hóa điều trị theo nguy cơ. Với nhóm nguy cơ thấp, theo dõi tích cực (active surveillance), không phẫu thuật ngay. Với nhóm nguy cơ trung bình và cao, phẫu thuật hợp lý và iod phóng xạ có chỉ định.
Cần thực hiện các nhóm tiêu chí cho phòng và điều trị với ung thư tuyến giáp đồng thời kiểm soát chỉ phẫu thuật không phù hợp. Hiện, tỷ lệ phẫu thuật ung thư tuyến giáp tại một số cơ sở còn cao. Định hướng là giảm phẫu thuật không cần thiết và chuẩn hóa chỉ định mổ.
Ông Khoa cũng cho biết, về lâu dài, ung thư tuyến giáp cần được quản lý như bệnh mạn tính có kiểm soát. Đồng thời với phát triển hệ thống đa chuyên khoa kết hợp ung bướu, nội tiết, y học hạt nhân và giải phẫu bệnh, nhằm đảm bảo quyết định điều trị chính xác.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế định hướng giảm tỷ lệ phẫu thuật không cần thiết, giảm chỉ định siêu âm tràn lan, chuẩn hóa 100% cơ sở ung bướu áp dụng phân tầng nguy cơ, xây dựng hướng dẫn quốc gia cập nhật theo quốc tế và tăng tỷ lệ quản lý ngoại trú, theo dõi dài hạn.
Ông Khoa cho rằng, cần kiểm soát chỉ định dịch vụ y tế, gắn với cải cách thanh toán bảo hiểm y tế, do có nguy cơ điều trị quá mức, tỷ lệ phẫu thuật cao, kể cả với u nhỏ dưới 1 cm, ảnh hưởng chất lượng sống người bệnh, gia tăng chi phí y tế và gánh nặng hệ thống.
"Bộ Y tế, các chuyên gia đang sửa đổi quy định về tỷ lệ tổn thương cơ thể do thương tích, bệnh, tật và bệnh nghề nghiệp, trong đó, có các quy định liên quan bệnh lý ung thư tuyến giáp, nhằm đảm bảo công bằng cho người bệnh trong chi trả các quyền lợi bảo hiểm", ông Khoa chia sẻ thêm.
Theo thông tin tại hội thảo, Việt Nam ghi nhận khoảng 6.100 - 6.200 ca mắc mới ung thư tuyến giáp mỗi năm (theo số liệu GLOBOCAN - Tổ chức ghi nhận ung thư thế giới 2022).
Tỷ lệ mắc đã tăng nhanh trong 20 năm qua. Tại một số thành phố lớn, tỷ lệ này đã tăng từ 2,4 lên 7,5/100.000 dân (1996 - 2015), với tốc độ tăng trung bình khoảng 8,7%/năm. Đây là một trong những mức tăng nhanh nhất trong các loại ung thư.
Ung thư tuyến giáp có tỷ lệ mắc tăng nhanh nhưng có tiên lượng tốt nhất trong nhiều loại ung thư. Cần lưu ý nguy cơ "chẩn đoán quá mức" dẫn tới phát hiện nhiều u nhỏ, tiến triển chậm, trong đó, nhiều trường hợp không cần phẫu thuật điều trị ngay.
Thời điểm uống trà nghệ có thể tạo ra sự khác biệt, tùy thuộc vào thói quen sinh hoạt và mục tiêu sức khỏe của bạn, theo trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Một số người thấy uống trà nghệ vào buổi sáng như một phần của bữa sáng là tiện lợi nhất. Đây là cách lành mạnh để bắt đầu ngày mới, đặc biệt tốt cho hệ tiêu hóa.
Nhâm nhi trà nghệ vào sáng sớm có thể giúp cải thiện tiêu hóa và giảm viêm suốt cả ngày.
Bạn cũng có thể uống trà nghệ vào buổi tối trước khi đi ngủ. Khi kết hợp nghệ với sữa ấm và tiêu đen, thức uống này được gọi là "sữa nghệ".
Một số người cho rằng sữa nghệ giúp thư giãn và dễ ngủ hơn. Ngoài ra, thức uống này thường không chứa caffeine.
Một số nghiên cứu cho thấy curcumin trong nghệ có thể bảo vệ não khỏi tổn thương do thiếu ngủ. Tuy nhiên, vẫn cần thêm nhiều bằng chứng trên người để khẳng định điều này.
Một số người chọn cách chia nhỏ lượng nghệ và dùng trong ngày.
Một nghiên cứu cho thấy việc dùng 2 liều nhỏ trong ngày có thể giúp giảm nguy cơ tác dụng phụ.
Uống trà nghệ trong ngày cũng có thể giúp duy trì tác dụng chống viêm ổn định, đồng thời hỗ trợ ổn định đường huyết.
Uống trà nghệ sau bữa ăn có thể hỗ trợ tiêu hóa.
Đặc tính chống viêm tự nhiên của nghệ có thể giúp giảm các triệu chứng như đầy hơi và chướng bụng. Đồng thời, nó cũng giúp làm dịu tình trạng viêm có thể tăng lên sau khi ăn một số loại thực phẩm.
Bạn có thể pha trà nghệ bằng cách dùng nghệ tươi bào nhỏ hoặc bột nghệ.
Một số người thích mua túi trà nghệ đóng sẵn, rất tiện để pha. Nhiều quán cà phê cũng bán trà nghệ hoặc latte nghệ.
Hầu hết các loại trà nghệ không chứa caffeine.
Bạn có thể thêm mật ong, sữa, chanh, vani, gừng hoặc các nguyên liệu khác tùy khẩu vị.
Trà nghệ nhìn chung an toàn khi dùng ở mức vừa phải. Tuy nhiên, không nên uống quá nhiều.
Uống quá nhiều trà nghệ, đặc biệt khi bụng đói, có thể gây các vấn đề tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn, táo bón hoặc trào ngược axit.
Trong một số trường hợp hiếm, dùng trà nghệ liều rất cao có thể gây tổn thương gan.
Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung nhiều nghệ vào chế độ ăn nếu bạn:
Ngoài ra, nghệ có thể ảnh hưởng đến một số loại thuốc. Vì vậy, hãy trao đổi với bác sĩ về các loại thuốc và thực phẩm bổ sung bạn đang dùng để tránh tương tác không mong muốn.
