Trao đổi thêm với báo Tuổi Trẻ, ông Đậu Anh Tuấn – Phó tổng thư ký, kiêm Trưởng ban pháp chế VCCI – nói:
Sau một giai đoạn dài xây dựng hoàn thiện, hệ thống pháp luật kinh doanh của chúng ta đã khá đầy đủ và toàn diện. Nhưng có nhiều luật đôi khi lại chồng lên nhau, mâu thuẫn nhau và mỗi nơi hiểu một kiểu.
Ví dụ doanh nghiệp (DN) muốn triển khai một dự án đầu tư sản xuất, họ phải đồng thời tuân thủ Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Phòng cháy chữa cháy… Mỗi luật riêng lẻ có thể hợp lý, nhưng các thủ tục yêu cầu lẫn nhau làm điều kiện tiên quyết, tạo thành một vòng lặp mà DN không biết bắt đầu từ đâu.
* Các luật đều được thẩm định kỹ, câu chuyện ông nói cụ thể thế nào?
Ví dụ để triển khai một dự án, DN cần chấp thuận chủ trương đầu tư để xin giao đất, nhưng hồ sơ chấp thuận đầu tư lại cần thông tin về đất đai. Muốn xin giấy phép xây dựng thì phải có quyền sử dụng đất và đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt.
Nhưng để lập báo cáo đánh giá môi trường lại cần có thiết kế cơ sở đủ chi tiết, mà thiết kế cơ sở chỉ có ý nghĩa khi đã xác định được mặt bằng. Các thủ tục cứ yêu cầu lẫn nhau, DN không biết bắt đầu từ đâu.
Giải pháp mà chúng tôi kiến nghị với Bộ Tư pháp rất rõ ràng: phải thay đổi cách rà soát pháp luật. Lâu nay chúng ta rà soát theo từng luật, đó là góc nhìn của cơ quan quản lý. Nhưng DN không sống theo từng luật, DN sống theo chuỗi hoạt động kinh doanh – từ thành lập, đầu tư, xây dựng, sản xuất, xuất nhập khẩu cho đến giải thể.
Chỉ khi nào chúng ta đặt mình vào vị trí của người phải tuân thủ, đi theo hành trình của họ, thì mới nhìn thấy hết những điểm nghẽn, chồng chéo mà DN đang gánh chịu hàng ngày.
Bên cạnh đó, khâu thực thi cần có cơ chế giải thích pháp luật thống nhất. Hiện cùng một điều luật mà cơ quan thuế có thể hiểu một đằng, cơ quan đất đai hiểu một nẻo, DN bị kẹt ở giữa và chịu rủi ro pháp lý. DN cần biết trước hệ quả pháp lý của quyết định kinh doanh của mình. Đó là điều kiện tối thiểu để họ dám đầu tư, dám mở rộng sản xuất.
* Theo VCCI, nhiều ngành vẫn duy trì cơ chế “xin cho” dưới hình thức giấy phép con, ý kiến chấp thuận, văn bản xác nhận… Liệu có giải pháp rốt ráo nào không?
Những năm qua, Chính phủ đã quyết liệt cắt bỏ hàng nghìn điều kiện kinh doanh, nhưng thực tế cho thấy nhiều ngành vẫn duy trì cơ chế “xin cho” dưới những cái tên mới như chứng nhận đủ điều kiện, ý kiến chấp thuận, văn bản xác nhận… Tên gọi thay đổi, nhưng bản chất tiền kiểm vẫn nguyên. DN vẫn phải xếp hàng chờ đợi.
Có một nghịch lý: khi chuyển sang hậu kiểm thì năng lực thanh tra, kiểm tra lại chưa theo kịp. Kết quả là hoặc buông lỏng, hoặc thanh tra kiểm tra tràn lan, chồng chéo, gây phiền hà không kém gì tiền kiểm.
Chúng tôi kiến nghị ba việc cần làm đồng thời. Thứ nhất, tổng rà soát thực chất tất cả các loại giấy phép, điều kiện kinh doanh. Với từng loại phải trả lời được ba câu hỏi: có thực sự cần thiết? có thể thay thế bằng hậu kiểm? chi phí tuân thủ bao nhiêu? Nếu không trả lời được thì nên bỏ.
Thứ hai, đề nghị nghiên cứu áp dụng nguyên tắc mỗi điều kiện kinh doanh mới phải đi kèm bãi bỏ ít nhất một điều kiện cũ có gánh nặng tuân thủ tương đương. Các nước Anh, Đức, Hàn Quốc đã áp dụng thành công mô hình này. Nó tạo ra một kỷ luật tự nhiên cho cơ quan quản lý.
Thứ ba, phải xây dựng năng lực hậu kiểm dựa trên rủi ro. Không thể thanh tra đại trà tất cả DN như nhau. Phải ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để phân loại rủi ro.
* Nhiều DN nói pháp luật thay đổi nhanh, họ không thể lập kế hoạch kinh doanh ổn định trong dài hạn, ông nghĩ sao?
Đây là một trong những phản ánh mà chúng tôi nhận được nhiều, đặc biệt từ các nhà đầu tư nước ngoài và các DN có dự án dài hạn.
Hãy hình dung thế này, một DN đầu tư một nhà máy, vòng đời dự án 10 – 15 năm. Họ tính toán từ ưu đãi thuế, điều kiện sử dụng đất, quy chuẩn môi trường, chi phí lao động… Nhưng chưa đầy 1 – 2 năm, luật thay đổi, nghị định mới ra đời, thông tư hướng dẫn chưa kịp ban hành thì luật đã bị sửa.
Tác động có hai tầng. Thứ nhất là chi phí tuân thủ trực tiếp, DN phải chỉnh quy trình nội bộ, đào tạo lại nhân sự, thậm chí thuê thêm luật sư và tư vấn xem mình có vi phạm gì không. Với DN nhỏ và vừa, chi phí này là gánh nặng lớn.
Tầng thứ hai nguy hiểm hơn: DN trì hoãn đầu tư, ngại mở rộng, không dám đổi mới. Đó là tổn thất mà chúng ta không nhìn thấy trên sổ sách nhưng rất thực.
Chúng tôi không đề nghị pháp luật đứng yên. Nhưng thời gian chuyển tiếp tối thiểu cần 12 – 24 tháng, trừ trường hợp khẩn cấp. Với dự án đầu tư lớn và dài hạn, cần áp dụng điều khoản ổn định đầu tư – tức là cam kết không áp dụng hồi tố các thay đổi bất lợi về thuế, ưu đãi đầu tư trong một thời hạn nhất định. Đây là thông lệ quốc tế nhiều nước trong khu vực đã áp dụng.
* Việt Nam đẩy mạnh phân cấp phân quyền, vì sao VCCI kiến nghị bổ sung nguyên tắc “thống nhất thị trường quốc gia”?
Cộng đồng DN hoàn toàn ủng hộ việc phân cấp phân quyền nhưng phải có giới hạn là sự thống nhất của thị trường quốc gia.
Các DN hoạt động đa tỉnh thành phản ánh rất nhiều với chúng tôi rằng cùng một quy định pháp luật nhưng mỗi tỉnh hiểu và áp dụng một khác. Cùng một loại hàng hóa, ở tỉnh A thì được phép, sang tỉnh B thì bị yêu cầu thêm giấy phép.
Cùng một quy chuẩn phòng cháy chữa cháy, tỉnh này áp dụng thoáng, tỉnh kia áp dụng chặt… DN có nhà máy ở ba bốn tỉnh phải đối phó với ba bốn bộ quy tắc khác nhau.
Điều này gây ra chi phí tuân thủ tăng, bất bình đẳng, có thể đánh mất lợi thế quy mô. Vì vậy VCCI kiến nghị chính quyền địa phương không được ban hành quy định tạo ra rào cản đối với lưu thông hàng hóa, dịch vụ, lao động, vốn giữa các địa phương.
Chính phủ cần tăng cường kiểm tra, rà soát. Đồng thời cần xây dựng cơ sở dữ liệu công khai về cách áp dụng pháp luật của từng địa phương trong các lĩnh vực trọng yếu để DN có thể tra cứu và so sánh. Khi mọi thứ minh bạch, sự khác biệt vô lý sẽ tự động bị phát hiện và điều chỉnh.
Phát biểu tại Hội nghị bàn giao công tác ngày 8/4, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nhìn nhận giai đoạn hiện nay, Bộ Tài chính không chỉ quản lý thu, chi ngân sách nhà nước mà còn tham mưu chiến lược trong điều hành kinh tế vĩ mô.
Theo Bộ trưởng, việc huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính là nhiệm vụ then chốt, góp phần bảo đảm ổn định kinh tế và thúc đẩy phát triển bền vững.
"Mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong những năm tới đặt ra yêu cầu rất lớn với ngành Tài chính", Bộ trưởng nói. Theo ông, công tác thu ngân sách, điều hành chi tiêu đến huy động nguồn vốn cho đầu tư phát triển sẽ phải được nâng tầm, bảo đảm chủ động, linh hoạt và hiệu quả trong mọi tình huống
Ông Ngô Văn Tuấn được Quốc hội phê chuẩn làm Bộ trưởng Tài chính nhiệm kỳ 2026-2031, thay ông Nguyễn Văn Thắng - người sẽ vị trí Phó thủ tướng nhiệm kỳ này. Tân Bộ trưởng 55 tuổi, quê Bắc Ninh, có trình độ thạc sĩ Tài chính - Ngân hàng, Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, 14, đại biểu Quốc hội khóa 15, 16.
Ông trưởng thành từ Bộ Tài chính, từng giữ các vị trí như Phó phòng, Vụ Chính sách tài chính; Trưởng phòng Thư ký Văn phòng Bộ; Phó chánh Văn phòng Bộ; Vụ trưởng Vụ Tài chính các ngân hàng và tổ chức tài chính.
Đầu năm 2017, ông được chỉ định làm Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương; sau đó làm Phó bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình và giữ chức Bí thư Tỉnh ủy. Tháng 7/2022, ông được giao phụ trách Kiểm toán nhà nước và 3 tháng sau giữ chức Tổng Kiểm toán nhà nước.
Bộ trưởng chia sẻ lần trở lại Bộ Tài chính này mang lại "ý thức rõ ràng về trách nhiệm phía trước". Song ông tin tưởng ngành tài chính sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ nhờ "kỷ cương, tinh thần trách nhiệm cao". Ông cũng khẳng định toàn ngành sẽ tiếp tục nỗ lực, đổi mới để đáp ứng yêu cầu phát triển.
Ông khẳng định sẽ thúc đẩy đổi mới mạnh mẽ với mục tiêu xây dựng ngành tài chính hiện đại, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Tại buổi lễ, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng và Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn ký kết Biên bản bàn giao công tác.
Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhận nhiệm vụ Bộ trưởng Tài chính vào cuối tháng 11/2024 - thời điểm cả hệ thống chính trị sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Bộ trưởng nhắc lại thời điểm đó, Bộ Tài chính phải đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng, từ kiện toàn tổ chức đến đảm bảo nguồn lực tài chính cho các chương trình cải cách lớn.
"Ngành vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đặc biệt là thu, chi ngân sách nhà nước", ông nói. Trong giai đoạn mới, ông Thắng kỳ vọng ngành tài chính tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong quản lý tài chính - ngân sách quốc gia, phát triển thị trường tài chính, tham mưu cho Chính phủ trong điều hành kinh tế vĩ mô. Đồng thời, ngành sẽ huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực, góp phần thúc đẩy đầu tư phát triển và bảo đảm an sinh xã hội.
Báo cáo ngày 7-4 của Đảng ủy UBND tỉnh Cà Mau chỉ rõ sự biến động của giá nhiên liệu đã trực tiếp đội chi phí lên mọi mặt của đời sống. Thống kê đến ngày 25-3, toàn tỉnh có tới 274 tàu cá phải giảm chuyến ra khơi và 84 tàu buộc phải neo bến (nằm bờ).
Không dừng lại ở nghề cá, chi phí vận hành máy bơm tưới cho lúa, muối, đến khâu vận chuyển vật tư, nông sản đều tăng mạnh. Mô hình sản xuất lúa - tôm đang chịu sức ép lớn nhất khi người dân phải gánh thêm chi phí nhiên liệu bên cạnh giá vật tư nông nghiệp vốn đã neo ở mức cao.
Dù đánh giá nguồn cung nhiên liệu hiện tại vẫn cơ bản đáp ứng đủ 30 ngày tiêu thụ trong điều kiện bình thường, Cà Mau vẫn chuẩn bị sẵn sàng các phương án dự phòng.
Đối với tình huống thiếu hụt cục bộ, Sở Công Thương sẽ lập tức yêu cầu các nhà phân phối san sẻ nguồn hàng. Lượng tồn kho trên toàn tỉnh phải được thống kê xong trong tối đa 12 giờ để nhận diện vùng thiếu hụt. Ngay sau đó, tỉnh sẽ kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo các đầu mối rót hàng về Cà Mau, dứt khoát không phụ thuộc một nguồn, với mục tiêu cao nhất là cân bằng lại thị trường trong vòng 24 giờ đến 48 giờ.
Nếu xảy ra trường hợp biến động mạnh về giá, chi phí nhập khẩu và chiết khấu trong hệ thống phân phối giảm sâu dẫn đến nguy cơ hệ thống bán lẻ hoạt động cầm chừng hoặc ngừng bán (khi có trên 10% số cửa hàng bán lẻ có dấu hiệu này), Sở Công Thương sẽ chủ động phối hợp với các thương nhân phân phối triển khai phương án ứng phó. Cùng lúc, lực lượng Công an tỉnh sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng nhằm ổn định tâm lý thị trường.
Đối với tình huống khẩn cấp hoặc bất khả kháng, nguồn xăng dầu sẽ được phân bổ theo thứ tự ưu tiên nghiêm ngặt cho quốc phòng, an ninh, y tế, giao thông thiết yếu và các cơ sở sản xuất trọng điểm. Toàn bộ nguồn hàng tại các kho liên quan sẽ được huy động điều chuyển tối đa. Đồng thời tỉnh sẽ báo cáo Bộ Công Thương để đề nghị hỗ trợ từ nguồn dự trữ quốc gia.
Nhằm triển khai hiệu quả các phương án, Giám đốc Sở Công Thương được giao chủ trì, chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu, xử lý triệt để các hành vi găm hàng, bán nhỏ giọt hay ngừng bán không đúng quy định. Cơ quan này cũng có trách nhiệm thường xuyên theo dõi lượng tồn kho (nhập - xuất - bán) của các thương nhân phân phối để kịp thời phát hiện sớm các nguy cơ thiếu hụt.
Bên cạnh đó, Sở Tài chính được giao chủ trì tăng cường theo dõi sát diễn biến giá cả mặt hàng lúa gạo và các hàng hóa dịch vụ thiết yếu phục vụ trực tiếp nhu cầu người dân, từ đó kịp thời tham mưu các biện pháp bình ổn giá theo đúng thẩm quyền. Đơn vị này cũng sẽ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 15 tham mưu tháo gỡ khó khăn về tín dụng, ưu tiên nguồn vốn cho sản xuất nông nghiệp, thủy sản và lĩnh vực logistics.
Trang Business Insider ngày 6-4 đưa tin, giá vàng đắt đỏ đang định hình lại cách các cặp đôi lựa chọn nhẫn đính hôn và nhẫn cưới. Nhiều đôi uyên ương phải suy nghĩ lại mọi thứ, từ kế hoạch cầu hôn đến chất liệu đúc nhẫn.
Mặc dù đã giảm đáng kể so với mức đỉnh kỷ lục trên 5.500 USD/ounce hồi cuối tháng 1-2026, giá vàng giao ngay hiện vẫn cao hơn khoảng 7% (gần mức 4.650 USD/ounce). So với đầu năm 2025, mức giá này đã tăng hơn 70%.
Ông Peter Manka, đồng sở hữu cửa hàng kim hoàn Ben Garelick ở thành phố New York (Mỹ), cho biết một chiếc nhẫn cầu hôn gắn kim cương nhân tạo có giá trung bình 1.544 USD vào năm 2023 đã tăng lên 2.408 USD vào năm 2025 - tăng 47% chỉ sau hai năm.
Đáng chú ý, mức tăng này xảy ra ngay cả khi giá kim cương rời tại cửa hàng đã giảm gần 40%. Điều này cho thấy vàng chính là yếu tố duy nhất đẩy giá trang sức lên cao.
Khoảng 25-30% khách hàng mua nhẫn cầu hôn đã quyết định lùi thời điểm mua, và do đó lùi cả kế hoạch cầu hôn, với hy vọng giá vàng sẽ hạ nhiệt.
Theo ông Manka, những khách hàng đang do dự có thể lựa chọn trả góp nhằm “bảo lưu” mức giá hiện tại.
Tại Ben Garelick, khách hàng mua nhẫn đính hôn chủ yếu lựa chọn vàng 24K (độ nguyên chất khoảng 58,3%).
Đáng chú ý, khoảng 35-40% nam giới hiện chọn nhẫn cưới bằng vàng 10K (chứa 41,7% vàng nguyên chất) hoặc hợp kim vàng - tantalum.
Giá nhẫn cưới nam tại Ben Garelick trung bình tăng từ 1.050 USD vào năm 2023 lên 1.575 USD vào năm 2025. Nhẫn cưới nữ tăng khiêm tốn hơn, từ 1.700 USD lên 1.800 USD, một phần là do kim cương nhân tạo và các lựa chọn vàng 10K giúp “kìm hãm” chi phí.
Ông Manka cho biết lượng khách hàng mang trang sức hồi môn đến cửa hàng để đúc nhẫn đính hôn và nhẫn cưới đã tăng lên khoảng 10-15%.
Ngược lại, ở phân khúc trang sức cao cấp như thương hiệu Henri Noel tại bang Florida, khách hàng vẫn ưu tiên vàng 14K hoặc 18K vì họ coi đây là tài sản chứa đựng cảm xúc lâu dài và không muốn hạ cấp chất liệu cho những cột mốc quan trọng.
Bà Vivian Grimes, người sáng lập thương hiệu nói trên, cho biết bà nhận thấy nhiều khách hàng quay lại sử dụng những món đồ gia truyền trong những tháng gần đây.
“Khách hàng đang nhận ra rằng những món trang sức nằm trong ngăn kéo thường là một trong những tài sản ý nghĩa và có giá trị nhất mà họ đang sở hữu”, bà Grimes nói.
Theo ông Max Baecker, chủ tịch thương hiệu American Hartford Gold, người tiêu dùng bắt đầu nhìn nhận vàng không chỉ là vật trang trí mà là một tài sản hữu hình có giá trị nội tại, đặc biệt là trong những thời kỳ bất ổn.
Pandora - thương hiệu nổi tiếng với sản phẩm vòng tay bạc - đang kỳ vọng vào bạch kim trong năm 2026. Họ giới thiệu các phiên bản mạ bạch kim cho những sản phẩm bán chạy nhất để giảm sự phụ thuộc vào giá bạc đang biến động.
Công ty Tiffany & Co, thuộc sở hữu của Tập đoàn LVMH, vốn gắn liền với bạc sterling (chứa 92,5% bạc nguyên chất) cũng đang chuyển hướng sang các dòng sản phẩm bằng vàng và trang sức cao cấp.
Ngoài giá vàng, các rào cản thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ (nơi cắt gọt 90-95% kim cương thế giới) từ mùa hè năm ngoái cũng góp phần làm tăng chi phí sản xuất.
