Tàu Orion đã đưa bốn phi hành gia Artemis II vào vùng ảnh hưởng lực hấp dẫn của Mặt Trăng ngày 6/4, sẵn sàng cho chuyến bay vòng qua phía xa Mặt Trăng. “Tất cả đều vô cùng hào hứng cho ngày mai. Nhóm vận hành chuyến bay và nhóm khoa học đều sẵn sàng bay ngang qua Mặt Trăng lần đầu tiên sau hơn 50 năm”, Lori Glaze, phó quản lý phụ trách Chương trình Phát triển Hệ thống Thám hiểm của NASA, cho biết.
“Bốn chúng tôi đã ngắm nhìn Mặt Trăng suốt cả cuộc đời, và cách chúng tôi phản ứng với những gì thấy ngoài cửa sổ chẳng khác nào những đứa trẻ mãi không biết chán. Thật tuyệt vời”, Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II, nói với trung tâm điều khiển khi tàu Orion tới gần Mặt Trăng. Ông cùng đồng đội – phi công Victor Glover, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch và Jeremy Hansen – sẽ là những người đầu tiên quan sát cận cảnh Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 năm 1972.
NASA cho biết có 10 mục tiêu khoa học và 35 mục tiêu khác mà phi hành đoàn cần hướng tới. Phi hành đoàn sẽ làm việc theo ca hai người trong giai đoạn chính kéo dài 5 tiếng của chuyến bay vòng. Họ sử dụng ứng dụng Lập kế hoạch Mục tiêu Mặt Trăng trên máy tính bảng để ghi lại các quan sát bằng âm thanh, đồng thời chụp hàng nghìn bức ảnh về hố trũng, đồng bằng và núi trên thiên thể này.
Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) cùng tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa phi hành đoàn Artemis II bay lên không gian, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA tới Mặt Trăng sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví “đại diện cho thế giới”, khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Mặc dù vậy, sức hút của iOS 26.5 beta bị ảnh hưởng do phiên bản này không mang lại những nâng cấp mà nhiều người dùng iPhone đang mong chờ, đặc biệt là sự cải tiến của trợ lý ảo Siri bằng trí tuệ nhân tạo (AI).
Sự thiếu vắng của tính năng mới dành cho Siri trên iOS 26.5 khiến người dùng cảm thấy đây dường như là một bước lùi. Các thay đổi trong bản cập nhật này chủ yếu là những điều chỉnh nhỏ, không ảnh hưởng nhiều đến trải nghiệm hằng ngày của người dùng. Nếu không phải là người thích thử nghiệm phần mềm mới, có lẽ người dùng nên cân nhắc trước khi quyết định nâng cấp.
Một trong những tính năng mới đáng chú ý được bổ sung trên iOS 26.5 nằm ở Apple Maps, với Suggested Places giúp người dùng dễ dàng tìm kiếm các địa điểm thịnh hành như nhà hàng và cửa hàng dựa trên vị trí và lịch sử tìm kiếm của họ. Apple cũng mở rộng quảng cáo trong ứng dụng Maps, với các quảng cáo được gắn nhãn rõ ràng và xử lý trên thiết bị, đồng thời được đảm bảo không liên kết trực tiếp với tài khoản Apple của người dùng.
Bên cạnh đó, Apple cũng thử nghiệm tính năng mã hóa đầu cuối cho tin nhắn RCS trong bản beta này như là một phần trong nỗ lực của công ty nhằm cải thiện bảo mật tin nhắn. Tuy nhiên, tính năng này vẫn chưa chắc chắn sẽ có mặt trong phiên bản chính thức của iOS 26.5.
Nhìn chung, nếu đang cân nhắc cài đặt iOS 26.5 beta mà Apple vừa triển khai, lựa chọn tốt nhất mà người dùng được khuyến cáo là chờ đợi. Bản cập nhật này chủ yếu tập trung vào các tinh chỉnh cho ứng dụng Maps và quảng cáo mà không mang lại cải tiến đáng kể cho trải nghiệm hằng ngày. Các bản beta sau hoặc phiên bản chính thức có thể sẽ cung cấp những tính năng hoàn thiện hơn, giúp người dùng tránh được những rủi ro khi sử dụng phần mềm thử nghiệm.
Phi hành gia Christina Koch nói bốn thành viên tổ bay Artemis II "đều bày tỏ vui mừng" khi được thông báo về cột mốc này. "Chúng tôi có thể thấy Mặt Trăng ngay lúc này, thật là cảnh tượng tuyệt đẹp", cô cho hay.
NASA cho biết tàu vũ trụ Orion cách Trái Đất khoảng 229.000 km vào sáng 4/4 sau 2 ngày 5 giờ 24 phút xuất phát từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở bang Florida.
Cột mốc quan trọng tiếp theo dự kiến diễn ra tối 5/4, khi Orion tiến vào "vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng", khu vực mà trọng lực của thiên thể này tác động lên nó sẽ lớn hơn so với Trái Đất.
Sau hàng loạt hoạt động quan trọng trong hai ngày đầu, các phi hành gia đã có thời gian nghỉ ngơi và tiếp tục thực hiện nhiều thử nghiệm với thiết bị. "Tôi vẫn không thể tin được, thật là phi thường. Tôi thực sự thích ở đây. Việc trôi nổi trong môi trường không trọng lực thật thú vị, khiến tôi cảm giác như một đứa trẻ", phi hành gia Canada Jeremy Hansen cho hay.
NASA cho biết mọi hệ thống trên tàu Orion đều vận hành tốt, các phi hành gia đều duy trì tinh thần cao và đã nói chuyện với gia đình.
Tàu Orion rời bệ phóng lúc 5h35 ngày 2/4 (giờ Hà Nội) và sẽ đưa bốn phi hành gia bay quanh Mặt Trăng, đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).
Tên của các thành viên đã được công bố cách đây hơn ba năm. Theo Space, ngoài tầm quan trọng về mặt kỹ thuật, dự án còn nổi bật nhờ quy tụ phi hành đoàn "tượng trưng cho giai đoạn chinh phục Mặt Trăng mới", khi có lãnh đạo nhóm là người Mỹ, có thành viên nữ đầu tiên, người da màu đầu tiên và phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên cùng du hành đến môi trường Mặt Trăng.
Nhiều người dùng lo ngại con chip nhỏ bé trên thẻ tín dụng có thể lưu trữ toàn bộ lịch sử mua sắm cá nhân, từ món đồ nhỏ nhất đến những khoản chi xa xỉ. Tuy nhiên, sự thật có thể khiến bạn bất ngờ.
Theo đó, trong kỷ nguyên thanh toán không tiền mặt, con chip EMV (viết tắt của ba 'ông lớn' Europay, Mastercard và Visa) đã trở thành tiêu chuẩn bảo mật toàn cầu, dần thay thế hoàn toàn dải từ truyền thống vốn dễ bị sao chép. Nhưng liệu con chip này thực sự 'biết' bao nhiêu về thói quen tiêu dùng của chủ nhân?
Trái với lo ngại của số đông, con chip trên thẻ không hề lưu trữ lịch sử giao dịch hay mã PIN của người dùng. Những gì nó nắm giữ chỉ là các dữ liệu cơ bản để xác thực số tài khoản (ID duy nhất), tên chủ thẻ và ngày hết hạn.
Điểm mấu chốt tạo nên sự an toàn tuyệt đối nằm ở công nghệ mã hóa (Encryption) và Tokenization. Thay vì gửi số thẻ thật của bạn đến máy POS, con chip sẽ tạo ra mã giao dịch duy nhất cho mỗi lần chạm hoặc chèn thẻ. Mã này chỉ có giá trị một lần, khiến việc làm giả thẻ trở thành nhiệm vụ bất khả thi đối với các hacker.
Dù thẻ chip cực kỳ an toàn khi thanh toán trực tiếp, nhưng nó lại 'bất lực' trước các chiêu trò lừa đảo trực tuyến. Khi bạn tự tay nhập thông tin thẻ vào các trang web giả mạo hoặc biểu mẫu không an toàn, các tính năng bảo mật của chip sẽ hoàn toàn bị vô hiệu hóa. Rủi ro lúc này không nằm ở con chip, mà nằm ở sự thiếu cảnh giác của người dùng khi mua sắm online.
Dù con chip không lưu lịch sử mua hàng, nhưng hệ thống của ngân hàng và công ty phát hành thẻ thì có. Họ biết chính xác bạn đã chi bao nhiêu tiền, tại cửa hàng nào và vào lúc mấy giờ. Tuy nhiên, họ chỉ thấy được tên nhà cung cấp chứ không biết chi tiết 'giỏ hàng' của bạn (ví dụ: họ biết bạn thanh toán tại siêu thị, nhưng không biết bạn đã mua loại sữa hay nhãn hiệu thực phẩm nào).
Việc hiểu rõ cơ chế bảo mật của chip EMV không chỉ giúp bạn yên tâm hơn khi quẹt thẻ mà còn nhắc nhở một chân lý rằng công nghệ dù hiện đại đến đâu, sự cẩn trọng của chủ thẻ vẫn là lớp bảo mật quan trọng nhất.
