Ngày 10-4, thảo luận tại tổ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh vấn đề phát triển khoa học – công nghệ phục vụ phát triển kinh tế – xã hội được hay không cốt lõi nằm ở việc thu hút và phát triển nhân tài.
Theo ông, có hai nguồn thu hút nhân tài, trong đó, nguồn nhân tài nhanh nhất, hiệu quả lớn nhất là cần tập trung thu hút các chuyên gia, nhà khoa học từ nước ngoài về, đặc biệt, người Việt Nam ở nước ngoài.
Vấn đề này đã được nêu trong nghị quyết 71, kết luận 18… nhưng trong định hướng phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn tới cần đưa nội dung này vào để thực hiện.
Nguồn thứ hai, theo ông là đào tạo và phát triển ở trong nước để thu hút những người giỏi trong các lĩnh vực khác nhau về làm nghiên cứu trong đại học, góp phần vừa nghiên cứu phát triển vừa đào tạo được nguồn nhân lực kế cận.
Bộ trưởng nói đã tham mưu xây dựng đề án về phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao gồm công nghệ lõi, chiến lược, khoa học cơ bản…
Bộ trưởng cũng cho biết, sẽ có nghị định về học bổng cho sinh viên, nghiên cứu sinh trong các ngành, hiện đang trình Chính phủ với nhiều đột phá để thu hút người giỏi, học sinh giỏi.
Từ đó, có đội ngũ nghiên cứu sinh, tiến sĩ toàn thời gian và không chỉ đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn công nghệ lớn khi vào Việt Nam mà để phát triển khoa học công nghệ, phát triển công nghệ lõi trong nhiều lĩnh vực để đảm bảo tự chủ chiến lược.
Một nội dung khác, ông chỉ rõ cần tạo nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao. Đây là giải pháp đột phá quan trọng để tạo ra tăng trưởng hai con số. Nếu không có lực lượng lao động kỹ năng nghề cao thì không thể thu hút đầu tư, không thể tăng năng suất lao động.
Ông đề nghị trong dự thảo nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, ngoài hạ tầng giao thông, xây dựng, phải đầu tư mạnh cho các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói muốn có nhân lực chất lượng cao ở đại học và nghề nghiệp, gốc vẫn là giáo dục phổ thông.
Theo Bộ trưởng, số năm đi học trung bình của người Việt Nam vẫn còn thấp. Nghiên cứu của thế giới chỉ ra muốn vượt qua mức thu thập trung bình thì số năm đi học trung bình phải cao.
Họ cũng thống kê nếu tăng được 1 năm đi học trung bình của người dân, sẽ đóng góp khoảng 3-6% vào GDP. Với từng người, trung bình đi học tăng thêm 1 năm giúp thu nhập tăng thêm khi trưởng thành là 8-10%.
Vì vậy, Bộ trưởng nhấn mạnh việc phổ cập giáo dục phổ thông và cấp học tương đương – trung học nghề là yêu cầu hết sức cấp thiết.
Ông nhấn mạnh thêm đầu tư cho giáo dục không chỉ là vấn đề xã hội mà là đầu tư cho phát triển.
“Trong thời gian tới – 5 năm tới, phải làm sao đảm bảo mọi người dân có nhu cầu học tập phải được học, ít nhất hết phổ thông và tương đương. Đây là điều hết sức quan trọng, tạo lực lượng lao động có trình độ và tăng năng suất lao động”, Bộ trưởng nêu.
Ông đề nghị trong đầu tư công cần nhấn mạnh phải đảm bảo đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên cho giáo dục phổ thông và tương đương. Đây là trách nhiệm của cả trung ương, địa phương.
Ông chỉ ra ở Hà Nội, TP.HCM, nhiều thành phố lớn, khu công nghiệp còn chưa đủ trường, đủ lớp, tạo ra sự lãng phí rất lớn.
“Nguồn lực con người như vậy mà không tạo điều kiện cho các cháu, các em học hành, đóng góp cho nền kinh tế này thực sự là sự lãng phí.
Do vậy, phải đầu tư đủ trường, đủ lớp còn Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ sẽ lo đội ngũ giáo viên, đào tạo, bồi dưỡng để đủ năng lực…”, Bộ trưởng nói thêm.
Về nâng cao chất lượng đào tạo, ông cho biết, đầu tiên cơ sở vật chất phải đủ, sau đó, sẽ tiếp tục tăng cường các điều kiện để có các phòng học đầy đủ chức năng, để phát triển con người một cách toàn diện, có sân tập thể thao, văn nghệ, nghệ thuật…
“Có lẽ trong giai đoạn trước mắt, đủ trường đủ lớp và đủ phòng học chức năng đã là một cố gắng rất lớn. Điều này sẽ tạo ra quy mô, chất lượng giáo dục phổ thông, làm nền tảng cho phát triển giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp…”, Bộ trưởng nêu thêm.
Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 9.4, ông Đỗ Diệp Gia Hợp, Phó trưởng phòng Bảo trì khai thác công trình giao thông (Sở Xây dựng TP.HCM), đã thông tin về chủ trương miễn phí xe buýt trên địa bàn.
Theo đại diện Sở Xây dựng, việc miễn phí xe buýt chỉ là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ để người dân lựa chọn phương tiện công cộng thay thế xe máy, ô tô cá nhân.
"Để người dân thay đổi hành vi giao thông, ưu tiên sử dụng xe buýt và các phương tiện công cộng, cần đồng bộ nhiều giải pháp đi kèm như nâng cao chất lượng phục vụ, đảm bảo đúng giờ, phương tiện sạch sẽ, an toàn, đội ngũ lái xe và nhân viên phục vụ văn minh, thân thiện", ông Đỗ Diệp Gia Hợp nói.
Bên cạnh đó, hệ thống xe buýt cũng cần được tổ chức lại theo hướng kết nối thuận tiện với metro, buýt sông, xe đạp công cộng, giúp người dân di chuyển liên thông, giảm thời gian chờ đợi và trung chuyển.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, việc định hướng người dân sử dụng giao thông công cộng cũng cần đi liền với các biện pháp quản lý, trong đó có việc hạn chế phương tiện cá nhân tại một số khu vực. Đồng thời, cơ quan chức năng sẽ thường xuyên kiểm tra, đánh giá mức độ hài lòng của hành khách để kịp thời điều chỉnh.
"Miễn phí xe buýt chỉ là chính sách ban đầu nhằm chuyển đổi hành vi sử dụng phương tiện của người dân. Mục tiêu cao nhất là giảm ùn tắc giao thông, giảm ô nhiễm môi trường, để người dân làm quen và gắn bó với giao thông công cộng", ông Hợp nhấn mạnh.
Đại diện Sở Xây dựng cho biết thêm, chủ trương miễn phí xe buýt không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội trong bối cảnh giá xăng tăng cao, mà còn hướng tới cải thiện môi trường và giao thông đô thị, làm tiền đề để TP.HCM triển khai đề án kiểm soát khí thải phương tiện trong thời gian tới.
Từ các chương trình miễn vé đã triển khai thí điểm, Sở Xây dựng TP.HCM ghi nhận sản lượng hành khách đi giao thông công cộng tăng từ 20 - 34%, tùy từng tuyến và thời điểm.
Do đó, dự báo khi áp dụng miễn vé trên diện rộng thì nhiều người dân sẽ chuyển dịch từ xe máy, ô tô cá nhân sang xe buýt, đặc biệt là các chuyến đi ngắn và trung bình. Qua đó, giảm số lượt xe cá nhân lưu thông mỗi ngày trên địa bàn.
Sau khi chính sách được triển khai, Sở Xây dựng sẽ tiến hành quản lý, thống kê lượng hành khách trên từng tuyến để tối ưu, điều chỉnh luồng tuyến cho phù hợp với nhu cầu thực tế. Đồng thời, thành phố sẽ mở thêm các mô hình xe buýt mới, bổ sung điểm dừng, nhà chờ tại khu dân cư đông đúc, khu công nghiệp, trường học… nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu đi lại của người dân.
TP.HCM hiện có 1.367/2.432 xe sử dụng năng lượng sạch (điện, CNG), việc tăng thị phần xe buýt sẽ góp phần giảm đáng kể phát thải khí CO2, NOx và bụi mịn từ giao thông đô thị.
Theo Sở Xây dựng, hiệu quả môi trường của chính sách không chỉ đo bằng con số tuyệt đối trong thời gian ngắn hạn, mà quan trọng hơn là tạo ra sự thay đổi bền vững về thói quen đi lại, từ đó giảm phát thải lâu dài cho thành phố.
Về lộ trình, UBND TP.HCM đã có tờ trình gửi HĐND thành phố về việc xây dựng nghị quyết theo thủ tục rút gọn. Hiện dự thảo nghị quyết đang được lấy ý kiến các sở, ngành và địa phương.
Dự kiến, chính sách miễn phí xe buýt trên toàn địa bàn TP.HCM sẽ được trình HĐND thành phố xem xét trong tháng 4.
Chiếc xe khách loại 29 chỗ chở thợ lặn từ hướng La Gi về Phan Rí Cửa đã lao xuống vực bên đường ĐT715, xã Hòa Thắng, tỉnh Lâm Đồng (vùng ven biển Bình Thuận cũ) khiến 4 người chết tại chỗ, 12 người bị thương lúc 15h30 ngày 6-4.
Tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận đêm 6-4, hàng chục người thân của các thợ lặn bị thương trong vụ xe khách lao xuống vực nặng trĩu tâm trạng.
Các thợ lặn trên được chủ ghe thuê chiếc xe khách loại 29 chỗ chở từ xã Phan Rí Cửa đến khu vực biển La Gi (cách nhau khoảng 150km) để hành nghề lặn sò huyết.
Hằng ngày, chiếc xe xuất phát từ xã Phan Rí Cửa lúc 1h rạng sáng. Đến khoảng 13h cùng ngày, chiếc xe khách này chở mọi người cùng với chiến lợi phẩm sau cả buổi lặn ngụp dưới đáy biển trở về lại Phan Rí Cửa.
Lần này, chuyến xe ấy trở về không trọn vẹn như trước, mang nặng nỗi đau tột cùng. Những thợ lặn ấy phần lớn là bà con họ hàng thân thích với nhau. Trong đó có hai anh em ruột là Nguyễn Văn Cường (26 tuổi) và Nguyễn Văn Đạt (16 tuổi) không qua khỏi.
Là một trong những nạn nhân may mắn bị thương nhẹ hơn đồng nghiệp trên chuyến xe định mệnh ấy, thợ lặn Đỗ Tuấn Kiệt (22 tuổi) vẫn chưa hết bàng hoàng sau vụ tai nạn.
"Lúc đó nhiều người trên xe đang ngủ, tài xế la lên xe mất phanh. Mọi người giật mình tỉnh dậy, chưa kịp phản ứng gì thì xe đổ dốc rồi lao xuống vực. Mọi việc diễn ra trong khoảng một phút", anh Kiệt nhớ lại.
Anh kể tiếp: "Chiếc xe lao xuống vực quá nhanh, tôi bị văng ra khỏi kính nên nhẹ hơn. Phần lớn anh em còn lại kẹt trong xe, các bao sò đè lên nên bị nặng hơn tôi, trong đó có người không còn…".
Tương tự, thợ lặn Nguyễn Văn Vũ cho rằng diễn biến vụ việc ập tới quá nhanh, không ai kịp trở tay.
"Tài xế la lớn mất phanh. Mọi người trên xe cũng nháo nhào la lên, không kịp phản ứng gì thêm. Tài xế lấy hết sức bo cua rồi lao xuống dưới. Lúc này tôi không còn biết gì nữa", anh Vũ nhớ thêm.
Trong đêm 6-4, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hồng Hải cùng đoàn công tác đến thăm hỏi các thân nhân và nạn nhân trong vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng trên.
Tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận, ông Hải động viên tinh thần những nạn nhân đang nằm tại khoa cấp cứu, khoa chấn thương chỉnh hình và thân nhân cố gắng vượt qua khó khăn, an tâm điều trị.
Đồng thời ông chỉ đạo Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận tập trung cứu chữa, chăm sóc các nạn nhân. Đoàn công tác của tỉnh hỗ trợ gia đình có người tử vong mỗi trường hợp 5 triệu đồng, còn người bị thương mỗi trường hợp 2 triệu đồng.
UBND xã Hòa Thắng cũng hỗ trợ cho 4 gia đình có người thân tử vong mỗi trường hợp 3 triệu đồng và 1 triệu đồng cho các nạn nhân bị thương.
Tại hiện trường, đại tá Đậu Xuân Bảo - Phó giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng - có mặt trực tiếp chỉ đạo khám nghiệm, phục vụ công tác điều tra nguyên nhân.
Ngày 7.4, gia đình em Tôn Huỳnh Tấn Sang (21 tuổi, quê Vĩnh Long) cho biết vẫn đang nỗ lực tìm kiếm tung tích nam sinh viên mất liên lạc trong nhiều ngày qua. Đáng chú ý, xe máy cùng ba lô chứa giấy tờ cá nhân của em Sang được phát hiện bị bỏ lại dưới chân cầu Phú Mỹ càng khiến cho gia đình thêm lo lắng.
Trước đó, vào sáng 5.4, người dân phát hiện chiếc xe máy mang biển số 64CA - 024.10 cùng ba lô bên trong có giấy tờ tùy thân và vật dụng cá nhân bị bỏ lại tại khu vực chân cầu Phú Mỹ (phường Cát Lái, TP.HCM). Nghi có dấu hiệu bất thường, người dân đã trình báo cơ quan công an.
Tiếp nhận tin báo, lực lượng chức năng nhanh chóng có mặt kiểm tra hiện trường. Qua xác minh giấy tờ trong ba lô, công an xác định chủ nhân là em Sang nên thông báo cho gia đình.
Theo người thân, Sang hiện là sinh viên năm thứ ba của một trường đại học tại TP.HCM. Những ngày gần đây, em có biểu hiện tâm lý bất ổn, thường xuyên lo âu. Đến ngày 4.4, Sang điều khiển xe máy rời khỏi nhà rồi bặt vô âm tín.
Nhận tin về việc phát hiện xe máy và ba lô của Sang, gia đình càng thêm bất an, lo ngại em có thể gặp chuyện không may. Người thân đã tổ chức tìm kiếm dọc khu vực sông gần hiện trường, đồng thời liên hệ bạn bè, các mối quan hệ của Sang để hỏi thăm nhưng vẫn chưa có thông tin.
Thông qua Ban Chuyên đề Công an TP.HCM, gia đình em Tôn Huỳnh Tấn Sang mong cộng đồng hỗ trợ. Ai có thông tin liên quan hoặc nhìn thấy Sang ở đâu, xin báo ngay cho anh Tôn Huỳnh Long (anh ruột) qua số điện thoại 0784.319303. Gia đình xin gửi lời cảm ơn và hậu tạ.