Theo NASA, phi hành đoàn của sứ mệnh Artemis II đã đi được hơn nửa chặng đường đến Mặt Trăng và chuyến bay ngang qua Mặt Trăng được mong chờ từ lâu sẽ diễn ra vào ngày mai 6/4 (giờ Hà Nội). Trong hình ảnh mới nhất được gửi về, Mặt Trăng ngày càng hiện ra lớn hơn qua cửa sổ của tàu Orion.
Điểm ấn tượng trên bức ảnh chụp Mặt Trăng mới nhất từ tàu Orion là một phần của lưu vực Orientale, đánh dấu lần đầu tiên mắt người có thể quan sát được khu vực này. Trước đây, chỉ có các thiết bị chụp ảnh chuyên dụng mới từng nhìn thấy khu vực này trên Mặt Trăng.
Lưu vực Orientale (hay Mare Orientale) là một trong những hố va chạm đa vòng lớn nhất và trẻ nhất trên Mặt Trăng, hình thành khoảng 3,8 tỷ năm trước. Với cấu trúc “hình bia ngắm” đặc trưng rộng khoảng 930-960 km, Orientale nằm ở rìa phía tây tây nam của Mặt Trăng – đại diện cho một vùng chuyển tiếp quan trọng giữa mặt gần và mặt xa của Mặt Trăng.
Theo NASA, phi hành đoàn của sứ mệnh Artemis II đã đi được hơn nửa chặng đường đến Mặt Trăng và chuyến bay ngang qua Mặt Trăng được mong chờ từ lâu sẽ diễn ra vào ngày mai 6/4 (giờ Hà Nội). Trong hình ảnh mới nhất được gửi về, Mặt Trăng ngày càng hiện ra lớn hơn qua cửa sổ của tàu Orion.
Điểm ấn tượng trên bức ảnh chụp Mặt Trăng mới nhất từ tàu Orion là một phần của lưu vực Orientale, đánh dấu lần đầu tiên mắt người có thể quan sát được khu vực này. Trước đây, chỉ có các thiết bị chụp ảnh chuyên dụng mới từng nhìn thấy khu vực này trên Mặt Trăng.
Lưu vực Orientale (hay Mare Orientale) là một trong những hố va chạm đa vòng lớn nhất và trẻ nhất trên Mặt Trăng, hình thành khoảng 3,8 tỷ năm trước. Với cấu trúc “hình bia ngắm” đặc trưng rộng khoảng 930-960 km, Orientale nằm ở rìa phía tây tây nam của Mặt Trăng – đại diện cho một vùng chuyển tiếp quan trọng giữa mặt gần và mặt xa của Mặt Trăng.
Trước đó, vào ngày thứ hai của sứ mệnh Artemis II, Mặt Trăng vẫn còn rất xa tàu Orion. Ảnh chụp từ hệ thống camera trang bị trên các cánh pin mặt trời của tàu vũ trụ Orion, có thể chụp ảnh độ phân giải cao Mặt Trăng và Trái Đất.
Trước đó, vào ngày thứ hai của sứ mệnh Artemis II, Mặt Trăng vẫn còn rất xa tàu Orion. Ảnh chụp từ hệ thống camera trang bị trên các cánh pin mặt trời của tàu vũ trụ Orion, có thể chụp ảnh độ phân giải cao Mặt Trăng và Trái Đất.
Trong khi đó, Trái Đất ngày càng xa “tầm mắt” của các phi hành gia. Những hình ảnh Trái Đất do tàu Artemis II chụp được đánh giá ngoạn mục, cho thấy những góc nhìn về hành tinh xanh mà con người chưa từng được thấy kể từ lần cuối các phi hành gia rời khỏi quỹ đạo Trái Đất trong kỷ nguyên Apollo năm 1972.
Nữ phi hành gia Christina Koch của NASA mô tả việc nhìn thấy Mặt Trăng qua cửa sổ khoang tàu Orion trông rất khác với những gì quen thuộc trên Trái Đất. “Những phần tối hơn không nằm đúng vị trí”, bà nói. “Có điều gì đó khiến tôi cảm nhận rằng đó không phải là Mặt Trăng mà tôi thường thấy”.
“Ngay lập tức, bạn sẽ cảm thấy mình thật nhỏ bé”, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, nói. “Tôi biết những bức ảnh gửi về Trái Đất rất tuyệt vời, nhưng tôi xin đảm bảo với các bạn, ở đây còn tuyệt vời hơn nhiều”.
Trong khi đó, Trái Đất ngày càng xa “tầm mắt” của các phi hành gia. Những hình ảnh Trái Đất do tàu Artemis II chụp được đánh giá ngoạn mục, cho thấy những góc nhìn về hành tinh xanh mà con người chưa từng được thấy kể từ lần cuối các phi hành gia rời khỏi quỹ đạo Trái Đất trong kỷ nguyên Apollo năm 1972.
Nữ phi hành gia Christina Koch của NASA mô tả việc nhìn thấy Mặt Trăng qua cửa sổ khoang tàu Orion trông rất khác với những gì quen thuộc trên Trái Đất. “Những phần tối hơn không nằm đúng vị trí”, bà nói. “Có điều gì đó khiến tôi cảm nhận rằng đó không phải là Mặt Trăng mà tôi thường thấy”.
“Ngay lập tức, bạn sẽ cảm thấy mình thật nhỏ bé”, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, nói. “Tôi biết những bức ảnh gửi về Trái Đất rất tuyệt vời, nhưng tôi xin đảm bảo với các bạn, ở đây còn tuyệt vời hơn nhiều”.
Trong bức ảnh mới khác được gửi về từ Artemis II ghi lại góc chụp mới lạ, khi phần lớn đèn của tàu vũ trụ Orion đã được tắt để tránh chói mắt khi nhìn qua cửa sổ. Điều này cho phép phi hành đoàn nhìn ra ngoài và tận hưởng khung cảnh. Trên ảnh là Koch nhìn về phía Trái Đất.
Trong bức ảnh mới khác được gửi về từ Artemis II ghi lại góc chụp mới lạ, khi phần lớn đèn của tàu vũ trụ Orion đã được tắt để tránh chói mắt khi nhìn qua cửa sổ. Điều này cho phép phi hành đoàn nhìn ra ngoài và tận hưởng khung cảnh. Trên ảnh là Koch nhìn về phía Trái Đất.
Hình ảnh này được chụp trong quá trình kiểm tra bên ngoài định kỳ tàu Orion bằng camera trên thân vào ngày thứ hai của sứ mệnh. Góc chụp đồng thời cung cấp góc nhìn độc đáo về khoang tàu vũ trụ này trong môi trường không gian.
Orion đang ở trên cái gọi là “quỹ đạo trở về tự do” – thuật ngữ trong ngành du hành vũ trụ, dùng để chỉ một chuyến đi kiểu “súng cao su”. Nghĩa là, nhờ động lực quỹ đạo và lực hấp dẫn của Mặt Trăng, ngay cả khi Orion không bao giờ khởi động động cơ nữa, tàu vũ trụ vẫn sẽ bay vòng quanh Mặt Trăng và quay trở lại Trái Đất.
Hình ảnh này được chụp trong quá trình kiểm tra bên ngoài định kỳ tàu Orion bằng camera trên thân vào ngày thứ hai của sứ mệnh. Góc chụp đồng thời cung cấp góc nhìn độc đáo về khoang tàu vũ trụ này trong môi trường không gian.
Orion đang ở trên cái gọi là “quỹ đạo trở về tự do” – thuật ngữ trong ngành du hành vũ trụ, dùng để chỉ một chuyến đi kiểu “súng cao su”. Nghĩa là, nhờ động lực quỹ đạo và lực hấp dẫn của Mặt Trăng, ngay cả khi Orion không bao giờ khởi động động cơ nữa, tàu vũ trụ vẫn sẽ bay vòng quanh Mặt Trăng và quay trở lại Trái Đất.
Vị trí hiện tại của phi hành đoàn Artemis II, dự kiến bay vòng quanh quỹ đạo Mặt Trăng trong ngày 6/4. Đồ họa: CNN
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Vị trí hiện tại của phi hành đoàn Artemis II, dự kiến bay vòng quanh quỹ đạo Mặt Trăng trong ngày 6/4. Đồ họa: CNN
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Khi nhiệt độ tăng cao, máy điều hòa phải hoạt động mạnh hơn để loại bỏ nhiệt từ môi trường, dẫn đến việc gây áp lực lên thiết bị. Để đảm bảo điều hòa hoạt động hiệu quả ngay cả trong những đợt nắng nóng, người dùng cần đảm bảo một số lưu ý.
Kiểm tra và bảo trì điều hòa hằng tháng là rất quan trọng, đặc biệt là các bộ phận bộ lọc, dàn lạnh và máy nén để phát hiện bụi bẩn hoặc các vấn đề khác. Khắc phục kịp thời sẽ giúp tránh những sự cố lớn hơn.
Việc vệ sinh và thay thế bộ lọc định kỳ là cần thiết để đảm bảo điều hòa hoạt động hiệu quả. Bộ lọc giúp giữ lại bụi bẩn và các hạt siêu nhỏ trong không khí. Theo khuyến cáo của Bộ Năng lượng Mỹ, người dùng nên vệ sinh hoặc thay thế bộ lọc mỗi tháng hoặc hai tháng một lần, đặc biệt trong những tháng nắng nóng.
Lưu ý, trong khi nhiều người lo ngại rằng việc bật điều hòa cả ngày sẽ làm tăng hóa đơn tiền điện, một nghiên cứu của tờ New York Times cho thấy để điều hòa hoạt động liên tục tiêu thụ ít năng lượng hơn so với việc bật tắt thường xuyên. Công việc của người dùng chỉ đơn giản là điều chỉnh nhiệt độ cao hơn khi ra ngoài.
Để giảm nhiệt độ trong nhà, người dùng hãy lắp đặt rèm cản sáng hoặc phim cách nhiệt cho cửa sổ. Những biện pháp này sẽ giúp ngăn chặn tia UV và sức nóng từ mặt trời, giữ cho không gian sống của người dùng mát mẻ hơn.
Người dùng cũng cần nhớ giảm thiểu việc sử dụng các thiết bị tỏa nhiệt như lò nướng và bếp vào ban ngày vì điều này sẽ giúp duy trì nhiệt độ trong nhà ổn định hơn, từ đó điều hòa có thể hoạt động hiệu quả hơn.
Dàn ngưng tụ ngoài trời là bộ phận quan trọng của hệ thống điều hòa giúp giải phóng nhiệt ra môi trường. Hãy đảm bảo có ít nhất vài centimet không gian trống ở cả bốn phía và tránh đặt thiết bị dưới ánh nắng trực tiếp hoặc gần các vật cản như cành cây. Lắp đặt dàn ngưng tụ trên bề mặt phẳng và ổn định để ngăn ngừa tình trạng đọng nước.
Một quan niệm sai lầm phổ biến là quạt trần làm giảm hiệu quả làm mát của điều hòa. Tuy nhiên, theo Bộ Năng lượng Mỹ, quạt trần có thể giúp tăng cường hiệu quả làm mát. Hãy đặt quạt cách sàn nhà ít nhất 2,4 mét để tối ưu hóa lưu thông không khí. Việc kết hợp quạt trần với điều hòa có thể cho phép người dùng tăng nhiệt độ điều hòa lên 1,2 độ C, giảm tải cho máy nén và tiết kiệm điện.
Bộ điều nhiệt thông minh cho phép người dùng điều khiển nhiệt độ từ xa qua smartphone. Theo tạp chí Scientific American, người dùng nên tăng nhiệt độ lên từ 7 đến 8 độ khi ra khỏi nhà và điều chỉnh lại cài đặt trước khi về nhà khoảng 15 đến 20 phút. Phương pháp này không chỉ giúp tiết kiệm năng lượng mà còn giảm tải cho máy điều hòa.
Một số bộ điều nhiệt thông minh, như Google Nest Thermostat, thậm chí còn gửi cảnh báo về hoạt động và bảo trì hệ thống HVAC, giúp người dùng bảo vệ tuổi thọ của thiết bị.
Nhà Trắng đăng ảnh "Trái Đất lặn'" (Earthset) trên X, kèm theo chú thích: "Nhân loại nhìn từ phía bên kia. Bức ảnh đầu tiên từ phía xa của Mặt Trăng, chụp từ tàu Orion khi Trái Đất khuất sau đường chân trời Mặt Trăng".
NASA sau đó đăng lại bài viết và giải thích, phi hành đoàn Artemis II chụp cảnh tượng Trái Đất lặn vào ngày 6/4/2026, trong lúc bay vòng qua Mặt Trăng. Cơ quan này nhận xét, bức ảnh gợi nhớ đến ảnh Trái Đất mọc (Earthrise) mang tính biểu tượng mà phi hành gia Bill Anders chụp 58 năm trước, khi phi hành đoàn Apollo 8 bay quanh Mặt Trăng.
Ngoài ảnh Trái Đất lặn, NASA cũng công bố ảnh nhật thực chụp từ góc nhìn của phi hành đoàn Artemis II. Nhà Trắng chia sẻ bức ảnh trên X và viết: "Nhật thực toàn phần ngoài Trái Đất. Nhìn từ quỹ đạo Mặt Trăng, Mặt Trăng che khuất Mặt Trời, tạo nên cảnh tượng mà hiếm ai trong lịch sử nhân loại được chứng kiến".
Tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II bay vòng qua Mặt Trăng vào rạng sáng nay theo giờ Hà Nội, tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km.
Lúc bay qua phía sau Mặt Trăng, các phi hành gia chứng kiến "Trái Đất lặn" - khi hành tinh xanh khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion - khoảng 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser - vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất - cũng bị Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc. Phi hành đoàn trải qua khoảng 40 phút mất kết nối với Trái Đất.
Sau thời gian này, tàu Orion ra khỏi phía sau Mặt Trăng, cho phép phi hành đoàn tiếp tục chứng kiến cảnh tượng "Trái Đất mọc" - hành tinh xanh xuất hiện trở lại từ rìa Mặt Trăng. Điều này cũng kèm theo liên lạc được khôi phục.
Ngoài ra, khoảng 20h35 ngày 6/4 (7h35 giờ Hà Nội), Mặt Trời đi qua phía sau Mặt Trăng theo góc nhìn của phi hành đoàn. Lúc này, tàu Orion đã đi vào vùng tối, có thể quan sát nhật thực toàn phần. Thời gian quan sát nhật thực trên tàu Orion kết thúc vào 8h32 (giờ Hà Nội).
Trong chuyến bay qua phía sau Mặt Trăng, phi hành đoàn Artemis II cũng phá vỡ kỷ lục của Apollo 13 về khoảng cách xa Trái Đất nhất mà con người từng bay, thiết lập năm 1970. Cụ thể, Artemis II đã bay cách Trái Đất khoảng 406.771 km, xa hơn 6.616 km so với Apollo 13.
Trước đó, tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) tàu Orion rời bệ phóng đưa bốn phi hành gia Artemis II bay tới Mặt Trăng, trở thành sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ lên Mặt Trăng.
Tổ chức Nghiên cứu Khoa học Ứng dụng Hà Lan (TNO) vừa giới thiệu một loại gạch quang điện tích hợp vào công trình (BIPV) sử dụng công nghệ pin mặt trời perovskite. Đây được xem là ngói pin mặt trời perovskite đầu tiên trên toàn cầu.
Dự án này nhận được sự hỗ trợ từ tỉnh Bắc Brabant thông qua chương trình "Công nghiệp sản xuất năng lượng mặt trời cho Brabant, Solliance 2.0". Ngoài ra, nguồn tài trợ bổ sung cũng đến từ chương trình Horizon Europe của Liên minh châu Âu (EU) cho dự án Luminosity, cùng với sự hỗ trợ từ Quỹ Tăng trưởng Quốc gia SolarNL.
TNO đã hợp tác với công ty chuyên về BIPV, Asat BV, để phát triển các mô-đun năng lượng mặt trời perovskite có kích thước 10 x 10 cm, được chế tạo trên màng mỏng linh hoạt và lắp đặt trên mái ngói composite cong. Kết quả thử nghiệm cho thấy việc uốn cong các mô-đun không làm giảm hiệu suất, với hiệu suất chuyển đổi năng lượng đạt 13,8% cho các mô-đun độc lập và 12,4% khi lắp đặt trên mái cong.
Các mô-đun perovskite được sản xuất bằng quy trình cuộn-cuộn (kỹ thuật tương tự như in báo), cho phép sản xuất liên tục các tế bào quang điện trên các cuộn vật liệu dẻo. Kỹ thuật này hứa hẹn sẽ giảm chi phí sản xuất và tăng khả năng sản xuất hàng loạt cho các công nghệ màng mỏng mới nổi như perovskite.
Thông tin chi tiết về tấm pin mặt trời mái ngói vẫn chưa được công bố, nhưng TNO cho biết sản phẩm sẽ được thương mại hóa bởi công ty con Perovion Technologies mà tổ chức này thành lập vào tháng trước.
Nghiên cứu gần đây của TNO về pin mặt trời perovskite cũng bao gồm việc phát triển các quy trình cuộn-cuộn và lắng đọng lớp nguyên tử không gian (SALD) để tạo ra các vật liệu chức năng và màng mỏng linh hoạt. Vào tháng 7.2025, TNO đã hợp tác với Solarge, một nhà sản xuất mô-đun PV silicon trọng lượng nhẹ, để công bố nguyên mẫu tấm pin mặt trời perovskite trọng lượng nhẹ có kích thước 32 x 34 cm.
