Mục Lục
ToggleTheo báo The Nation, ngày 6-4, chính quyền đô thị Bangkok (BMA) phát đi cảnh báo khi chỉ số nhiệt tại thủ đô đã chạm ngưỡng “nguy hiểm”, tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe người dân.
Sở Môi trường thuộc BMA cho biết chỉ số nhiệt cao nhất ghi nhận trong ngày 6-4 dao động từ 42 – 51,9 độ C – mức “nguy hiểm” và có khả năng chuyển sang mức “rất nguy hiểm” nếu vượt quá 52 độ C.
Dù nhiệt độ không khí thực tế chỉ khoảng 38 – 40 độ C, độ ẩm cao đã khiến nhiệt độ cảm nhận tăng vọt, làm gia tăng nguy cơ kiệt sức và sốc nhiệt.
Giới chức khuyến cáo người dân cần theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu như chóng mặt, mệt mỏi, đau đầu, tim đập nhanh hoặc đổ mồ hôi bất thường. Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần nhanh chóng tìm đến nơi râm mát hoặc có điều hòa để nghỉ ngơi.
Bên cạnh đó, người dân được khuyến nghị uống đủ nước trong ngày, hạn chế ra ngoài vào khung giờ nắng nóng cao điểm, đặc biệt từ 11 – 15h, và tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong thời gian dài.
Các nhóm có nguy cơ cao như trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền hoặc béo phì được khuyến cáo nên hạn chế ra ngoài, đồng thời đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường.
Chính quyền Bangkok nhấn mạnh tình trạng nắng nóng cực đoan có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đặc biệt là nguy cơ sốc nhiệt. Người dân được khuyến khích theo dõi thông tin cập nhật theo thời gian thực qua nền tảng AirBKK để chủ động phòng tránh.
Thế Giới
Tình báo Hàn Quốc: Con gái ông Kim Jong-un có thể kế vị cha trong tương lai
Hãng Reuters ngày 6.4 đưa tin cơ quan tình báo Hàn Quốc giờ đây tin rằng con gái của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã được xác định là người kế nhiệm ông trong tương lai, với hình ảnh gần đây về việc cô lái xe tăng dường như nhằm bác bỏ mọi nghi ngờ.
Cơ quan Tình báo quốc gia Hàn Quốc (NIS) báo cáo với các nghị sĩ nước này rằng đánh giá của họ không phải dựa trên suy luận gián tiếp mà là căn cứ vào "tình báo đáng tin cậy" do cơ quan này thu thập.
NIS cho rằng việc Triều Tiên tung hình ảnh con gái ông Kim lái xe tăng nhằm làm nổi bật năng khiếu quân sự của cô và xua tan nghi ngờ về người thừa kế là nữ, các nhà lập pháp Hàn Quốc cho biết.
Tháng trước, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đăng những hình ảnh ông Kim cùng cô con gái lái xe tăng mới, sau những hình ảnh cô bắn súng trường tại một trường bắn và sử dụng súng ngắn.
Những cảnh quay như vậy nhằm gây chú ý, tương tự những lần xuất hiện trước công chúng với tư cách quân nhân của ông Kim Jong-un vào đầu thập niên 2010, khi ông đang được chuẩn bị để kế vị cha mình, nghị sĩ đảng Dân chủ cầm quyền tại Hàn Quốc Park Sun-won cho biết.
Đánh giá mới nhất về con gái của ông Kim Jong-un, được cho là khoảng 13 tuổi và tên là Ju-ae, là một bước tiến so với phân tích trước đó của cơ quan tình báo cho rằng cô bé có khả năng đang được đào tạo để kế vị cha mình.
Tuy nhiên, một số chuyên gia về Triều Tiên kêu gọi thận trọng trong việc diễn giải những hình ảnh này như những tín hiệu kế vị rõ ràng.
Nhà phân tích Hong Min tại Viện Thống nhất quốc gia Hàn Quốc, cho biết chỉ riêng việc cô Ju-ae xuất hiện trên xe tăng là không đủ để kết luận rằng cô đã được xác nhận là người kế vị. Theo chuyên gia này, cô bé xuất hiện cùng cha chứ không phải độc lập, không giống như những lần xuất hiện một mình của ông Kim trong giai đoạn chuẩn bị cho nhiệm kỳ của ông.
Phía Triều Tiên chưa bình luận gì về các đánh giá trên.
Trong một diễn biến khác, các nghị sĩ Hàn Quốc cho rằng Triều Tiên thử nghiệm động cơ tên lửa nhiên liệu rắn hồi tháng 3 là nhằm chế tạo tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) bằng sợi carbon nhằm tăng phạm vi và cho phép mang theo nhiều đầu đạn với trọng lượng nặng hơn.
Họ cho biết động cơ mới có khả năng tạo ra lực đẩy lớn hơn so với mẫu trước đó được thử nghiệm vào năm 2024, vốn đã được đánh giá là có khả năng tấn công bất cứ nơi nào trên lục địa Mỹ.
Ông Kim đã có mặt tại cuộc thử nghiệm ngày 28.3 và cho biết đây là một bước nâng cấp đáng kể cho lực lượng chiến lược của nước này.
Sau khi cuộc đàm phán kéo dài 21 giờ giữa Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận, Tổng thống Donald Trump ngày 12/4 tuyên bố áp lệnh phong tỏa eo biển Hormuz.
"Có hiệu lực ngay lập tức. Hải quân Mỹ, lực lượng tinh nhuệ nhất thế giới, sẽ bắt đầu quá trình phong tỏa mọi tàu ra vào eo biển Hormuz", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Trọng tâm của lệnh phong tỏa là hải quân Mỹ sẽ kiểm tra bất kỳ tàu nào ra vào các cảng hoặc khu vực ven biển của Iran, về thực chất là chặn bắt những con tàu đã trả phí cho Iran để được đi qua eo biển. "Bất kỳ lực lượng Iran nào nhắm bắn vào chúng tôi hoặc các tàu hòa bình đều sẽ bị hủy diệt", ông cảnh báo.
Quyết định đóng cửa eo biển của Iran trước đó đã gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho một số quốc gia phụ thuộc vào nguồn dầu thô Trung Đông, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt, gồm cả ở Mỹ. Vậy tại sao ông Trump lại muốn phong tỏa eo biển mà chính ông nỗ lực tìm cách mở cửa thời gian qua?
David Goldman, nhà phân tích của CNN, cho hay thực tế eo biển Hormuz không đóng hoàn toàn thời gian qua. Iran đã cho phép tàu dầu một số nước đi qua eo biển, thậm chí biến Hormuz thành "trạm thu phí" với mức thu lên tới 2 triệu USD mỗi tàu.
Điều quan trọng là Iran vẫn cho phép dầu của nước này lưu thông trong và ngoài khu vực suốt thời gian chiến sự. Iran xuất khẩu trung bình 1,85 triệu thùng dầu thô mỗi ngày tính đến hết tháng 3, nhiều hơn khoảng 100.000 thùng mỗi ngày so với ba tháng trước đó, theo dữ liệu từ công ty phân tích dầu mỏ Kpler.
Do đó, bằng cách áp lệnh phong tỏa eo biển, ông Trump có thể cắt đứt nguồn tài chính quan trọng cho chính phủ và các hoạt động quân sự của Iran. "Đây là đòn bẩy mà chính quyền Mỹ vốn không muốn sử dụng. Phong tỏa eo biển, kể cả với dầu của Iran, sẽ khiến giá dầu có thể tăng vọt trên toàn cầu", Goldman viết.
Đó là lý do hải quân Mỹ trong hơn một tháng qua vẫn cho phép tàu chở dầu của Iran đi qua khu vực này, dù các chiến hạm Mỹ hiện diện dày đặc trong khu vực. Bất kỳ lượng dầu nào được xuất khẩu từ Trung Đông lúc này đều có thể giúp kiềm chế giá dầu thế giới ở một mức độ nào đó, theo Goldman.
Nhà phân tích này thêm rằng hồi tháng 2, Mỹ đã cấp phép tạm thời miễn trừng phạt cho Iran để bán số dầu đã được chuyển lên các tàu. Mỹ đã áp đặt các lệnh trừng phạt với dầu mỏ Iran một cách gián đoạn trong nhiều thập kỷ và chính quyền ông Trump đã chặn việc bán dầu thô của nước này kể từ khi rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2018.
Quyết định nới trừng phạt của ông Trump tháng trước đã giúp giải phóng khoảng 140 triệu thùng dầu, đủ để đáp ứng nhu cầu của toàn cầu trong khoảng 1,5 ngày, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ. Iran đã hưởng lợi từ các đợt bán hàng này, khi giá dầu của họ được bán cao hơn vài USD so với dầu thô Brent tiêu chuẩn quốc tế.
Nhà Trắng đã cố gắng tìm kiếm các biện pháp khả dĩ để kiềm chế giá dầu trong khi chiến sự diễn ra. Bên cạnh phối hợp xả kho dự trữ dầu toàn cầu, chính quyền ông Trump tháng trước cũng đã dỡ lệnh trừng phạt với hàng trăm triệu thùng dầu của Nga.
"Giờ ông Trump đang mạo hiểm đẩy giá xăng dầu lên cao hơn nữa để tối đa hóa đòn bẩy với Iran, nhằm chấm dứt xung đột", Goldman cho hay.
Andrew Tillett, nhà phân tích của Australian Financial Review, nhận định ông Trump tin rằng lệnh phong tỏa eo biển Hormuz có thể gây ra nỗi đau kinh tế lớn cho Iran, khiến nước này cạn kiệt nguồn tiền mặt mà không cần phá hủy kho dầu tại đảo Kharg, nơi xử lý 90% lượng dầu xuất khẩu của Tehran.
Tillett nói thêm Nhà Trắng dường như cũng tính toán rằng việc phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz sẽ khiến khách mua dầu của Iran bị ảnh hưởng, buộc phải gây áp lực đối với Tehran để nhượng bộ các yêu cầu mà Mỹ đưa ra trong đàm phán.
Một quan chức Mỹ giấu tên nói với Washington Post rằng cuộc đàm phán tại Pakistan cuối tuần qua thất bại vì Tehran không chấp nhận một số yêu cầu của Washington. Mỹ muốn Iran phải chấm dứt mọi hoạt động làm giàu uranium, cho phép Washington thu hồi uranium đã làm giàu cấp độ cao và tháo dỡ tất cả các cơ sở làm giàu hạt nhân lớn.
Washington cũng muốn Tehran chấp nhận khuôn khổ giảm căng thẳng lớn hơn với sự tham gia của các cường quốc khu vực, cũng như chấm dứt tài trợ cho các nhóm dân quân như Hamas, Hezbollah và Houthi. Và điểm quan trọng là Iran phải mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz mà không thu phí với tàu thuyền qua lại.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran cho rằng đây là "những yêu sách quá đáng" mà Iran không thể chấp nhận. Iran cảnh báo hiện trạng ở eo biển Hormuz sẽ không thể thay đổi "trừ phi Mỹ nhất trí với một thỏa thuận hợp lý". "Chúng tôi chẳng có gì phải vội vàng", một thành viên trong đoàn đàm phán của Iran nói.
Dù vậy, ông Trump vẫn bày tỏ lạc quan rằng một thỏa thuận vẫn sẽ được ký kết với Iran và nhắc lại nhận định trước đó của Phó Tổng thống JD Vance rằng điểm nghẽn chính là sự bất đồng về chương trình hạt nhân của Tehran.
Khi được hỏi liệu ông có tiếp tục tấn công Iran nếu nước này không từ bỏ chương trình hạt nhân hay không, ông Trump nói "có". Ông cho biết các cuộc tấn công vào nhà máy điện, cơ sở sản xuất tên lửa, cầu đường và thậm chí cả nhà máy khử mặn nước biển có thể xảy ra. Song ông cũng nói thêm rằng "ghét" việc phải nhắm mục tiêu vào nguồn nước của quốc gia này.
"Tôi dự đoán họ sẽ quay lại và đưa cho chúng ta mọi thứ chúng ta muốn", ông Trump nói.
Thông báo phong tỏa eo biển Hormuz của ông Trump được đưa ra chỉ vài giờ sau khi cuộc đàm phán kết thúc cho thấy Tổng thống Mỹ vẫn mong đợi Tehran chấp nhận nhượng bộ, theo Susannah George, nhà phân tích của Washington Post.
Khi ông Vance trả lời báo giới ngay trước khi rời thủ đô Pakistan ngày 12/4, ông gợi ý rằng Mỹ vẫn để ngỏ giải pháp ngoại giao, nhưng chỉ khi Iran chấp nhận "đề nghị cuối cùng và tốt nhất của chúng tôi".
Trước khi ông Trump thông báo phong tỏa eo biển Hormuz, các quan chức Iran cũng cho thấy họ vẫn để ngỏ giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, nhà đàm phán hàng đầu của họ là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf gợi ý rằng Washington trước đó phải có động thái khiến Iran cảm thấy tin tưởng.
Danny Citrinowicz, từng là người đứng đầu bộ phận phân tích về Iran của tình báo quân đội Israel, tin rằng việc đóng cửa hoàn toàn eo biển sẽ khó có thể khiến Iran khuất phục.
"Những gì không đạt được sau 5 tuần liên tục gây sức ép bằng không kích thì khó lòng thành công nếu chỉ trông vào sức ép trên biển", Citrinowicz viết trên X. "Nó khó có thể khiến các lãnh đạo Iran chấp nhận những điều mà họ coi là sự áp đặt từ phía Mỹ. Tehran có thể không phản đối việc đi tới một thỏa thuận, nhưng sẽ không chấp nhận các điều khoản mà họ cảm thấy bị ép buộc".
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng ra tuyên bố cho rằng eo biển Hormuz "đang được quản lý, kiểm soát một cách thông minh và an toàn cho tàu bè dân sự tuân thủ các quy định cụ thể". IRGC không đề cập tới hoạt động thu phí tàu thuyền trong tuyên bố.
Cơ quan này cũng cảnh báo bất cứ tàu quân sự nào tìm cách vượt qua eo biển Hormuz sẽ bị xem là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn và "sẽ bị xử lý thích đáng".
Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời một quan chức Iran giấu tên cho hay những tuyên bố của ông Trump về phong tỏa và hạn chế tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz "không đáng tin cậy và không hiệu quả".
"Lập trường như vậy sẽ không giúp cải thiện quá trình giải quyết vấn đề, và ông Trump nên lo sợ việc để mất cả eo biển Bab al-Mandab nếu cứ tiếp tục đưa ra những lời đe dọa như vậy", quan chức Iran nói, đề cập đến eo biển nối với biển Đỏ, vốn được coi là "yết hầu" năng lượng thứ hai của khu vực. Lực lượng Houthi, đồng minh của Iran, đang gần như kiểm soát eo biển này.
Tuy nhiên, một số nhà quan sát lại lạc quan hơn với biện pháp mới của ông Trump.
"Phong tỏa luôn hợp lý hơn là chiếm đóng đảo Kharg. Nó chặn đứng xuất khẩu và doanh thu của Iran, đồng thời là một đòn đối trọng với việc họ đóng cửa eo biển. Iran có thể đáp trả bằng cách tấn công các cơ sở dầu mỏ ở vùng Vịnh, nhưng điều đó sẽ gây áp lực lớn hơn lên Tehran", cựu đại sứ Mỹ Dennis Ross, chuyên gia lâu năm về Iran, nhận xét.
Tin Gốc: https://vnexpress.net/thong-diep-cua-ong-trump-khi-ra-lenh-phong-toa-hormuz-5061585.html
Theo báo South China Morning Post, trong cuộc duyệt binh năm ngoái, Trung Quốc đã lần đầu giới thiệu hai mẫu tàu lặn không người lái HSU001 và AJX002 dài gần 20m, thuộc nhóm lớn nhất thế giới hiện nay.
Sau đó truyền thông phương Tây còn hé lộ hình ảnh vệ tinh một biến thể có chiều dài vượt 40m tại một căn cứ hải quân của Trung Quốc, làm dấy lên nhiều lo ngại trong cộng đồng quốc tế, đặc biệt từ phía Mỹ.
Nhiều người cho rằng kích thước này thậm chí tạo ra một cách phân loại mới - phương tiện lặn không người lái "siêu lớn" (XXLUUV), vượt xa mẫu lớn nhất hiện nay của Mỹ là Orca (dài khoảng 15-26m).
Trước những thông tin trên, một số chuyên gia quốc phòng Mỹ cảnh báo các mục tiêu dễ tổn thương ở bờ Tây như Seattle, Oakland, Los Angeles, thậm chí cả kênh đào Panama, có thể nằm trong tầm hoạt động của các hệ thống này.
Tuy nhiên ngày 5-4, các nhà khoa học Trung Quốc khẳng định các thiết bị lặn không người lái siêu lớn (XXLUUV) của nước này sẽ không nhằm mục tiêu tấn công bờ Tây nước Mỹ.
Ông Yan Zheping - chuyên gia hàng đầu về tàu lặn và là giám đốc hệ thống không người lái tại Đại học Kỹ thuật Cáp Nhĩ Tân - đã bác bỏ các lo ngại trong một nghiên cứu công bố gần đây.
Theo ông, các tàu lặn cỡ lớn của Trung Quốc "ưu tiên phục vụ an ninh khu vực, trinh sát phòng thủ gần bờ, đồng thời hỗ trợ nghiên cứu dân sự và giám sát môi trường". Đây cũng là lần đầu tiên mục đích chiến lược của các hệ thống này được công khai.
Do đó các "tàu lặn khổng lồ" nói trên nhiều khả năng được phát triển nhằm đối phó với hoạt động quân sự của Mỹ trong các kịch bản liên quan đến eo biển Đài Loan hoặc Biển Đông, thay vì phục vụ các cuộc tấn công xuyên Thái Bình Dương.
Dù vậy, theo nhận định của SCMP, tốc độ phát triển nhanh của công nghệ tàu không người lái dưới nước vẫn đang trở thành yếu tố làm gia tăng cạnh tranh quân sự giữa các cường quốc.