Sự gián đoạn xảy ra do tín hiệu vô tuyến và laser – vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion của nhiệm vụ Artemis II và Trái Đất – bị Mặt Trăng chặn lại. Điều này cũng đi kèm với hiện tượng “Trái Đất lặn”, tức Trái Đất khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ con tàu.
“Cảm ơn mọi người đã cho chúng tôi đặc ân to lớn được cùng nhau trải nghiệm hành trình này. Thật kỳ diệu”, Victor Glover, phi hành gia của nhiệm vụ Artemis II, gửi thông điệp đặc biệt ngay trước khi không thể kết nối. “Khi chuẩn bị mất liên lạc vô tuyến, chúng tôi vẫn có thể cảm nhận được tình yêu từ Trái Đất. Gửi tới mọi người ở trên và xung quanh Trái Đất: chúng tôi yêu các bạn. Hẹn gặp lại ở phía bên kia”.
Tình trạng dự kiến kéo dài 41 phút và bốn phi hành gia sẽ trải qua sự tĩnh lặng, cô lập hoàn toàn, lặng lẽ du hành trong không gian vũ trụ tối tăm. Họ có thể dành toàn bộ sự chú ý vào việc khám phá Mặt Trăng, tập trung chụp ảnh, nghiên cứu địa chất, đồng thời quan sát kỹ vẻ đẹp của thiên thể.
Năm 1969, phi hành gia NASA Michael Collins của nhiệm vụ Apollo 11 cũng trải qua sự cô lập do mất tín hiệu khi tàu bay qua phía sau Mặt Trăng, thậm chí đơn độc hơn. Hai đồng đội của ông, Neil Armstrong và Buzz Aldrin, khi đó đang thực hiện những bước đi đầu tiên của nhân loại trên bề mặt Mặt Trăng. Tuy nhiên, Collins không hề sợ hãi và luôn cảm thấy kỳ lạ khi giới truyền thông gọi ông là “người đàn ông cô đơn nhất lịch sử”.
Giới chuyên gia hy vọng sự gián đoạn liên lạc này sẽ sớm được khắc phục thời gian tới, khi NASA cũng như các cơ quan vũ trụ khác bắt đầu xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng, đẩy mạnh công cuộc khám phá thiên thể.
“Truyền dữ liệu trong không gian luôn là một thách thức lớn”, Farzana Khatri, kỹ sư hệ thống trưởng kiêm thành viên cấp cao của Nhóm Truyền thông Quang học và Lượng tử thuộc Phòng thí nghiệm Lincoln, cho biết trên trang MIT.
Với Artemis II, NASA lần đầu thử nghiệm Hệ thống liên lạc quang học Orion Artemis II (O2O) cho một nhiệm vụ có người lái ngoài không gian. Giải pháp do Phòng thí nghiệm Lincoln thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) phối hợp với Trung tâm không gian Goddard thuộc NASA phát triển, có khả năng truyền dữ liệu băng thông cao hơn từ không gian so với các hệ thống tần số vô tuyến (RF) truyền thống. O2O dùng chùm tia laser để gửi video và hình ảnh độ phân giải cao về bề mặt Mặt Trăng xuống Trái Đất với tốc độ lên tới 260 Mb/giây (Mbps).
Ngoài ra, Artemis II còn liên lạc dựa vào Mạng không gian sâu (DSN) – mạng lưới toàn cầu gồm ba ăng-ten vô tuyến lớn đặt tại California, Australia, Tây Ban Nha.
Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội), bay tới Mặt Trăng, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).
Ngoài O2O, nhiều công nghệ trên tàu Orion cũng lần đầu được thử nghiệm ngoài không gian. Đây còn là chuyến bay có người lái đầu tiên của SLS, tên lửa mạnh nhất do NASA chế tạo, và tàu Orion. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
Đĩa than đã trở lại trong những năm gần đây và thu hút sự quan tâm của nhiều người yêu nhạc. Thậm chí đã có nhiều tranh luận liên quan đến việc "âm thanh từ đĩa than ấm áp hơn" khi so với âm thanh kỹ thuật số hiện nay. Sự thật có phải vậy?
Trong thực tế, mặc dù đĩa than có thể mang lại trải nghiệm nghe nhạc độc đáo, nhưng nó cũng tồn tại một số hạn chế như dải động hẹp hơn và dễ bị méo tiếng. Ngoài ra, các vấn đề âm thanh như tiếng lách tách và tiếng rít cũng ảnh hưởng không nhỏ đến trải nghiệm nghe nhạc.
Tuy nhiên, những người ủng hộ đĩa than lại thường dựa vào các yếu tố như thiết bị phát và cảm xúc hoài niệm để khẳng định rằng âm thanh từ đĩa than hay hơn.
Chất lượng âm thanh không chỉ phụ thuộc vào bản ghi mà còn vào thiết bị phát. Không phải tất cả các đầu đĩa than và loa đều có chất lượng giống nhau. Khi nghe đĩa than, người dùng thường sử dụng hệ thống âm thanh được thiết kế để tối ưu hóa trải nghiệm nghe, trong khi âm nhạc từ dịch vụ phát trực tuyến thường được nghe qua các thiết bị có chất lượng thấp hơn.
Ngoài thiết bị phát, hai yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến sự ưa chuộng đĩa than: sự hoài niệm và sở thích cá nhân. Một số người có thể thích những khuyết điểm trong âm thanh của đĩa than, trong khi những bản ghi kỹ thuật số lại bị coi là quá lạnh lùng. Hơn nữa, quá trình làm lại bản thu âm cũng có thể tạo ra sự khác biệt lớn về chất lượng âm thanh giữa các phiên bản.
Cuối cùng, đĩa than không chỉ là một phương tiện nghe nhạc mà còn là một vật thể vật lý - yếu tố ngày càng thu hút thế hệ trẻ hiện nay. Mặc dù về mặt kỹ thuật, đĩa than có thể không vượt trội hơn âm thanh kỹ thuật số, nhưng trải nghiệm từ việc mở hộp đĩa mới cho đến việc thiết lập hệ thống âm thanh có thể tạo ra sự kết nối đặc biệt với người nghe. Chính vì vậy, không ít người vẫn cảm thấy rằng "đĩa than cho âm thanh ấm áp hơn".
Các hệ thống bán lẻ lớn đồng loạt cho đặt hàng mẫu laptop rẻ nhất của Apple từ hôm nay, nhận máy sau hai ngày, thêm chính sách giảm 300.000-500.000 đồng cho học sinh, sinh viên. Người mua từ trang bán hàng trực tuyến của Apple sẽ nhận máy muộn hơn, sau 3-5 ngày nhưng giá khởi điểm sẽ rẻ hơn, chỉ từ 14 triệu đồng nếu trong diện là học sinh, sinh viên, người làm trong ngành giáo dục.
Theo ông Nguyễn Lạc Huy, đại diện hệ thống CellPhoneS, MacBook Neo đã nhận hơn 100 đơn đặt trước có trả tiền chỉ sau 4 tiếng. Trước đó, hệ thống này cũng nhận hơn 4.000 lượt khách hàng để lại thông tin quan tâm ngay sau khi sản phẩm ra mắt. Đây là mức độ quan tâm và đặt hàng cao nhất từ trước đến nay trong tất cả các dòng MacBook tại hệ thống.
"Người mua laptop thường không mang tính cấp bách như các sản phẩm công nghệ khác nên việc Neo nhận thông tin tích cực ngay thời gian đầu cho thấy sức hút lớn của sản phẩm", ông Huy nhận định. Trong khi đó, ông Hoàng Tuấn, người kinh doanh sản phẩm Apple lâu năm cho rằng Neo là "niềm hy vọng" mới bên cạnh iPhone khi đang nhận được quan tâm lớn hơn nhiều dòng MacBook bán chạy nhất trước đó là MacBook Air.
MacBook Neo là mẫu laptop đầu tiên của Apple sử dụng chip tương tự iPhone thay vì chip Intel hay M series. Với mức giá rẻ, model này được coi là thách thức lớn với các mẫu laptop Windows ở phân khúc giá 10-20 triệu đồng. Trước đó, trong cuộc họp công ty ngày 10/3, đồng CEO của Asus, ông SY Hsu, cho biết mức giá 599 USD của MacBook Neo thực sự là một cú sốc đối với ngành công nghiệp máy tính Windows.
Neo là mẫu MacBook rẻ nhất từ trước đến nay của Apple, với giá từ 599 USD tại Mỹ và tại Việt Nam là từ 16,5 triệu đồng, rẻ hơn cả chiếc iPhone 17e mới ra mắt cùng thời gian. Với người mua là học sinh, sinh viên, người làm trong ngành giáo dục, giá máy sẽ giảm còn 14 triệu đồng. Ở mức này, Neo đủ sức cạnh tranh cả với các mẫu laptop giá rẻ chạy Windows - nơi Apple thường không có "hứng thú" cạnh tranh trước đây.
Laptop mới của Apple sử dụng khung nhôm nguyên khối với kiểu dáng gần giống MacBook Air và màn hình kích thước 13 inch. Cân nặng của máy là 1,2 kg, nhẹ hơn một chút so với MacBook Air cùng kích thước. Tương tự các dòng máy giá thấp khác của Apple, sản phẩm cũng có nhiều màu sắc để lựa chọn là hồng nhạt, xanh chàm, bạc và vàng.
Màn hình Liquid Retina không "tai thỏ" trên Neo có kích thước 13 inch, hiển thị một tỷ màu. Độ phân giải 2.408 x 1.506 pixel thậm chí cao hơn nhiều mẫu laptop Windows tầm giá 20 triệu đồng vốn chỉ có màn hình Full HD. Độ sáng 500 nit của máy cũng cao hơn các đối thủ cùng phân khúc giá thường có thông số khoảng 350 nit. Trên màn hình cũng có camera FaceTime HD 1080p cùng hai micro để đàm thoại.
Model giá rẻ của Apple có trang bị nút cảm ứng vân tay Touch ID (chỉ có trên bản dung lượng 512 GB), bàn phím Magic Keyboard và bàn di chuột cỡ lớn làm nên thương hiệu của Apple. Neo có hai cổng USB-C nhưng không có chuẩn sạc Magsafe. Kết nối mạng chuẩn Wi-Fi 6e, Bluetooth 6 cho thấy máy không sử dụng chip mạng N1 mới do Apple sản xuất. Phụ kiện đi kèm trong hộp sẽ có cáp sạc hai đầu USB-C và bộ nguồn công suất 20 W. MacBook Neo có pin 16 tiếng, thấp hơn một chút so với MacBook Air cùng kích thước nhưng đủ dùng cho cả ngày.
Đây là nội dung chính của "Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030" (VREF) do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Chương trình đánh dấu bước chuyển từ hỗ trợ đào tạo sang đầu tư trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu, nhằm hình thành lực lượng khoa học trẻ có năng lực tự chủ công nghệ.
Theo đó nghiên cứu sinh đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu hướng tới làm chủ, sáng tạo công nghệ lõi, gắn với phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược; hoặc thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu xuất sắc, có tính mới, đột phá trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ khác, sẽ nhận được tài trợ.
Chương trình sẽ tuyển chọn mỗi năm khoảng 100 nghiên cứu sinh xuất sắc để cấp kinh phí. Nguồn lực được ưu tiên cho nhóm nghiên cứu hướng tới làm chủ công nghệ lõi, phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược; phần còn lại dành cho các nghiên cứu ở lĩnh vực khác.
Kinh phí hỗ trợ tối đa 1 tỷ đồng mỗi năm cho nghiên cứu sinh, trong thời gian không quá 3 năm. Trường hợp cần thiết có thể gia hạn thực hiện nhiệm vụ nhưng không tăng thời gian hỗ trợ. Số tiền này phải được sử dụng cho các hoạt động trực tiếp phục vụ nghiên cứu như phát triển sản phẩm, công bố khoa học, đăng ký sở hữu trí tuệ, thử nghiệm công nghệ và hợp tác quốc tế.
Chương trình có cách tiếp cận "đầu tư theo kết quả". Việc giải ngân gắn với tiến độ và kết quả đầu ra. Các nhiệm vụ không đạt yêu cầu có thể bị điều chỉnh hoặc chấm dứt hỗ trợ.
Các chỉ tiêu đầu ra cũng được quy định cụ thể: tối thiểu 60% kết quả nghiên cứu phải công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín; ít nhất 20% có đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; và tối thiểu 15% kết quả được chuyển giao, thương mại hóa hoặc ứng dụng vào thực tiễn.
Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc triển khai trên phạm vi toàn quốc, với sự tham gia của các nghiên cứu sinh, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ, đội ngũ chuyên gia trong, ngoài nước và cộng đồng doanh nghiệp.
Chương trình khuyến khích hợp tác giữa Nhà nước, viện trường và doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp có thể tham gia từ khâu đề xuất đề tài đến thương mại hóa kết quả, đồng thời thúc đẩy cơ chế đồng tài trợ và liên kết quốc tế.
Cơ chế đồng hướng dẫn với chuyên gia nước ngoài và trí thức Việt Nam ở nước ngoài cũng được khuyến khích, nhằm tạo điều kiện để nghiên cứu sinh tiếp cận chuẩn mực khoa học toàn cầu.
Toàn bộ kinh phí lấy từ ngân sách nhà nước thực hiện thông qua nguồn chi sự nghiệp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng năm. Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED) được giao chủ trì tổ chức thực hiện VREF, từ xây dựng quy chế, tuyển chọn đến cấp kinh phí và theo dõi, đánh giá chương trình.
