Như Báo Thanh Niên thông tin hôm 3.4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (38 tuổi) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Lý do ông T. bị phạt là “tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp” theo điểm c khoản 1 điều 23 Nghị định số 35 năm 2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 điều 1 Nghị định số 07 năm 2022).
Trước đó, ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm – chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, tổ tuần tra phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Ông T. đề nghị được bổ sung hóa đơn vào ngày hôm sau nhưng đến nay ông T. vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc 42 gốc mai vàng nói trên.
Vậy khi nào người dân phải lập bảng kê lâm sản, quy định pháp luật sao về trường hợp này? Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Công ty luật TNHH Lê Văn, cho biết theo điều 42 luật Lâm nghiệp, hoạt động kiểm tra nguồn gốc lâm sản là cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp trong toàn bộ chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.
Theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp: “lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến”.
“Căn cứ vào quy định trên, một cái cây chỉ được xác định lâm sản khi nó lớn lên từ hệ sinh thái rừng. Ngược lại, những cây xanh trong vườn nhà, trên đất ở do chính tay người dân đầu tư trồng trọt và chăm sóc, về bản chất là tài sản sở hữu tư nhân”, luật sư Hoan nói.
Khi một cái cây không bắt nguồn từ rừng và không nằm trong danh mục các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm cần bảo tồn đặc biệt, thì nó hoàn toàn đứng ngoài sự điều chỉnh của các quy định về hồ sơ lâm sản thông thường. Điều này có nghĩa là quyền tự định đoạt của người dân đối với cây trồng trong vườn là rất lớn.
Mặc dù trong nội dung của Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp – Môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 của bộ này) có nhắc đến thuật ngữ “gỗ vườn nhà” hay “cây vườn nhà”, nhưng trên hết đối tượng điều chỉnh vẫn là “lâm sản” và cần phải hiểu cho đúng nghĩa.
Tại điều 6 của Thông tư 26, quy định rằng đối với “gỗ vườn nhà” hay cây trồng phân tán do cá nhân tự đầu tư, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền tự xây dựng phương án khai thác cho riêng mình, không cần phải cơ quan chức năng phê duyệt, trừ trường hợp cây này liên quan đến nhóm thực vật quý, hiếm cần bảo tồn.
Về vấn đề hồ sơ nguồn gốc, Thông tư 26 năm 2025 quy định đối với những loài gỗ thông thường được khai thác từ vườn nhà, hồ sơ chỉ đơn giản là một bản chính bảng kê lâm sản do chính chủ lâm sản tự lập.
“Việc xác nhận của cơ quan kiểm lâm lên bảng kê này không phải là một nghĩa vụ bắt buộc trong mọi trường hợp. Nó chỉ trở thành một thủ tục khi chủ lâm sản có nhu cầu tự nguyện đề nghị xác nhận để thuận tiện hơn cho các giao dịch thương mại lớn, hoặc vận chuyển đi xa qua nhiều trạm kiểm soát”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Theo luật sư Hoan, tại điều 5 của Thông tư 26, người dân chỉ lập và xin xác nhận bảng kê lâm sản trở thành bắt buộc khi “đối tượng đó liên quan trực tiếp đến những giá trị cần bảo tồn, hoặc có nguồn gốc từ công sản”.
Cụ thể, bảng kê bắt buộc phải có xác nhận của kiểm lâm khi đó là gỗ thông thường khai thác từ rừng tự nhiên, là lâm sản sau khi bị tịch thu, hoặc được chuyển giao quyền sở hữu từ Nhà nước, hoặc là các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục đặc biệt và phụ lục CITES. Đối với những loài động vật rừng thông thường hoặc nguy cấp, quý hiếm thì việc xác nhận cũng là yêu cầu không thể thiếu để ngăn chặn các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép.
“Như vậy, đối với đại đa số các loại cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh, hay cây lấy gỗ thông thường mọc trên đất vườn của hộ gia đình không thuộc quy hoạch lâm nghiệp. Chúng ta có thể yên tâm rằng mình không thuộc diện phải làm các thủ tục hồ sơ lâm sản theo quy định của Thông tư 26”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Những cây thông thường (không phải loại cần phải bảo tồn) tự trồng trong vườn không hội đủ yếu tố để gọi là “lâm sản” theo định nghĩa pháp lý của ngành lâm nghiệp nên người dân không nhất thiết phải lập bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26.
Cũng theo luật sư Hoan, những cây trong vườn của người dân sẽ không cần bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26 khi thỏa mãn ba điều kiện: không có nguồn gốc khai thác từ rừng, không thuộc danh mục loài nguy cấp quý hiếm và không nằm trong phụ lục các loài bảo tồn quốc tế CITES.
Ông Đôn Tuấn Phong 56 tuổi, quê Hà Nội; trình độ tiến sĩ Kinh tế, thạc sĩ Quy hoạch phát triển, cử nhân tiếng Anh; đại biểu Quốc hội ba khóa 14, 15 và 16.
Sau khi tốt nghiệp cao học tại Đại học Bradford (Anh) năm 1998, ông về nước công tác tại Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, trải qua các vị trí chuyên viên, Trưởng ban Điều phối viện trợ nhân dân; sau đó giữ các chức vụ Phó tổng thư ký, Phó chủ tịch chuyên trách, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký.
Từ tháng 8/2019, ông là Ủy viên Thường trực Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội; đến năm 2021 giữ chức Phó chủ nhiệm Ủy ban này. Tháng 3/2025, khi Ủy ban Đối ngoại sáp nhập với Ủy ban Quốc phòng và An ninh, ông được phân công làm Phó chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại.
Văn phòng Chính phủ là cơ quan giúp việc của Chính phủ, Thủ tướng, có chức năng tham mưu tổng hợp, điều phối hoạt động chung; theo dõi, đôn đốc thực hiện chương trình công tác; thẩm tra, rà soát hồ sơ các đề án, dự thảo trước khi trình Chính phủ, Thủ tướng.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ là ông Đặng Xuân Phong. 5 Phó chủ nhiệm gồm ông Đỗ Ngọc Huỳnh, ông Phạm Mạnh Cường, ông Nguyễn Văn Thắng, ông Đôn Tuấn Phong và bà Mai Thị Thu Vân.
Trong chuyên án bí số VN10 liên quan đến 4 nữ tiếp viên hàng không xách ma túy từ Pháp về Việt Nam, Viện KSND TP.HCM đã truy tố 227 bị can, trong đó Nguyễn Đỗ Trúc Phương (32 tuổi, hay còn gọi là "cô tiên từ thiện") bị truy tố về tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy", theo khoản 2 điều 255 bộ luật Hình sự.
Theo hồ sơ, Nguyễn Đỗ Trúc Phương và Vũ Hải Anh có mối quan hệ sống chung với nhau như vợ chồng từ năm 2021.
Ngày 15.3.2024, Phương và Hải Anh dự định tổ chức sinh nhật cho bạn tại chỗ ở của mình nên rủ hội bạn đến nhà.
Trong lúc ăn uống, Phương và Hải Anh chuẩn bị thêm các bình khí cười và các chất ma túy là Ketamine, nước vui và thuốc lắc để cho cả nhóm sử dụng.
Quá trình điều tra vụ án, Nguyễn Đỗ Trúc Phương khai 2 lần nhờ bạn là Phạm Văn Duy Bảo mua ma túy để sử dụng.
Cụ thể, ngày 14.3.2024, Phương nhắn tin nhờ Bảo mua 2 gói ma túy dạng nước vui, vị nho (không xác định được loại và khối lượng); 5 viên MDMA (không xác định được khối lượng) và 2,5 gam Ketamine, giá 9,9 triệu đồng.
Lần 2, ngày 16.3.2024, Phương nhắn tin nhờ Bảo mua 2 gói ma túy dạng nước vui, hiệu Chali (không xác định được loại và khối lượng), nhưng chưa trả tiền mua ma túy cho Bảo.
Ngoài ra, cuối năm 2021, Phương đã nhiều lần đặt mua ma túy, loại MDMA, nước vui và Ketamine của Trần Thành Trung, để sử dụng, nhưng không xác định được số lượng, do thời gian đã lâu. Phương đã chuyển khoản trả tiền mua ma túy cho Trung.
Riêng Vũ Hải Anh không khai nhận đã cùng với Phương thực hiện hành vi “tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” vào ngày 16.3.2024. Tuy nhiên từ lời khai của các bị can, tài liệu khác, cơ quan tiến hành tố tụng xác định Vũ Hải Anh có vai trò đồng phạm với Trúc Phương.
Như vậy, quá trình điều tra xác định Nguyễn Đỗ Trúc Phương và Vũ Hải Anh có hành vi cung cấp địa điểm, ma túy và kẻ đường ma túy cho các đối tượng Vĩ, Đạt, Nhi, Đan Anh sử dụng vào ngày 16.3.2024. Do vậy, Trúc Phương và Vũ Hải Anh phải chịu trách nhiệm hình sự về tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”.
Nguyễn Đỗ Trúc Phương sinh ra trong một gia đình khá giả ở quận 1 (cũ), TP.HCM. Điều kiện kinh tế vững vàng khiến cô không cần bận tâm đến cơm áo gạo tiền. Sau 10 năm du học ở Úc, cuối năm 2019, Phương trở về gia đình quản lý công việc kinh doanh.
Sau đó, Trúc Phương bén duyên với công việc thiện nguyện khi thấy nhiều hoàn cảnh khó khăn. Lúc đầu, cô chỉ chia sẻ bằng tiền của mình, sau đó kêu gọi người thân, bạn bè cùng chung tay. Sau đó, Phương cho rằng, việc làm thiện nguyện một mình không giúp được cho nhiều người, do đó cô chia sẻ hoàn cảnh nhân vật cụ thể lên mạng xã hội, để kêu gọi sự chung tay của mọi người. Từ đó, mạng xã hội hay gọi Trúc Phương với cái tên "cô tiên từ thiện".
Như Thanh Niên đã thông tin, Sở Xây dựng TP.HCM vừa gửi văn bản lấy ý kiến các sở ngành liên quan nhằm cụ thể hóa chủ trương của Thường trực Thành ủy TP.HCM về việc miễn phí xe buýt. Sau đó, Sở Xây dựng sẽ làm việc với Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP.HCM là cơ quan thẩm tra để hoàn thiện tờ trình. Dự kiến, trong tháng 4.2026, chính sách miễn vé xe buýt cho toàn bộ người dân được trình HĐND TP.HCM xem xét thông qua.
Hiện TP.HCM miễn phí xe buýt cho trẻ dưới 6 tuổi, người từ 60 tuổi trở lên, người có công, người khuyết tật, kinh phí khoảng 1.700 tỉ đồng/năm. Nếu miễn phí xe buýt cho toàn bộ người dân thì ngân sách thành phố chi khoảng 7.000 tỉ đồng/năm. Theo tính toán của Sở Xây dựng, với chính sách miễn phí xe buýt được thông qua, lượng khách sẽ tăng khoảng 30%.
Thông tin trên nhận được sự đồng thuận cao cùng nhiều góp ý, đề xuất của bạn đọc Thanh Niên. Bạn đọc Nguyễn Hoàng Minh nhìn nhận miễn phí là "chính sách rất tốt", nhưng "nếu vẫn phải đợi 20-30 phút cho một chuyến xe, người đi làm khó có thể lựa chọn xe buýt thay cho phương tiện cá nhân".
Bạn đọc Truc Tran cũng thẳng thắn: "Không phủ nhận đây là chính sách tốt, nhưng nếu chỉ miễn tiền vé thì chưa đủ để kéo người ta lên xe buýt. Đi làm mỗi ngày cần đúng giờ, mà xe buýt hiện nay nhiều khi trễ, hoặc phải chờ rất lâu".
Bạn đọc Lê Thị Thanh thì đề cập vấn đề bất tiện khi phải đổi nhiều tuyến cho một hành trình: "Mỗi lần chuyển tuyến là thêm một lần chờ đợi, khiến tổng thời gian di chuyển kéo dài đáng kể. Nếu đi làm mà phải đổi 2 - 3 tuyến thì rất khó theo được".
Tương tự, bạn đọc Mai Thảo Nguyên kể: "Hồi còn sinh viên, cũng từng thử đi xe buýt. Nhưng đi một thời gian thì thấy không phù hợp vì tuyến không thuận tiện, phải đi bộ khá xa mới tới điểm dừng. Có hôm chờ lâu mà xe vẫn chưa tới, nên trễ giờ học. Nếu miễn phí thì chắc chắn nhiều người sẽ thử đi lại, nhưng nếu trải nghiệm vẫn như vậy thì cũng chỉ đi một thời gian rồi thôi. Cần cải thiện tuyến đi qua khu trường học, ký túc xá, và tăng chuyến vào giờ cao điểm, chú trọng các tuyến kết nối khu dân cư với nơi làm việc, chạy đều và đúng giờ".
Nhiều bạn đọc đưa ra các đề xuất cụ thể để hệ thống xe buýt tăng sức hút đối với hành khách. "Dưới góc độ một người làm công nghệ, tôi thấy hệ thống thông tin xe buýt hiện còn quá rời rạc. Nếu đã tính miễn phí thì thành phố nên làm lại luôn phần nền tảng, app (ứng dụng) tra cứu tuyến, thời gian xe đến, lộ trình rõ ràng theo thời gian thực. Người dùng chỉ cần mở điện thoại là biết đi tuyến nào, đợi bao lâu", bạn đọc Lê Minh góp ý.
Bên cạnh yếu tố thời gian, văn hóa ứng xử của nhân viên xe buýt cũng là rào cản mà bạn đọc cho rằng, "khiến phương tiện công cộng mất điểm". Bạn đọc Lien Nguyen Kim chia sẻ: "Chính sách quá tốt nhưng phải yêu cầu tài xế và tiếp viên thân thiện hơn. Tôi đã từng bị tài xế bỏ lại trạm khi nhìn thấy người già, còn khi lên được xe mà dùng thẻ miễn phí thì tiếp viên không vui rồi nói "bóng gió" nghe rất khó chịu, nên tôi đi… xe ôm".
Bạn đọc Truong Hao gửi gắm: "TP.HCM nay đã bao gồm cả Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) nhưng vẫn còn các tuyến xe buýt của hai nơi này trên xe không có máy lạnh hoặc có mà không sử dụng, toàn mở cửa sổ; khi chạy rất khói bụi và nóng. Mong mỏi Sở Xây dựng TP.HCM có chỉ đạo giúp người dân đi xe buýt ở khu vực Bình Dương cũ và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ".
Theo bạn đọc dongphuongdung87: "Mong rằng cùng với chính sách miễn phí, TP cũng tăng số lượng xe buýt phủ toàn bộ tuyến đường, và số lượng xe buýt được trợ giá; người bệnh đi khám bệnh khá nhiều, nhưng không có xe phù hợp. Xe buýt từ Củ Chi sang Đức Hòa vì không được trợ giá, doanh nghiệp tư nhân không chịu nổi, sau vài tháng hoạt động đã phải ngưng".
bạn đọc Cao Thị Lan nhấn mạnh: "Miễn phí chỉ là bước khởi đầu, còn điều giữ chân người đi nằm ở chất lượng. Nếu xe buýt đúng giờ, dễ đi, ít phải chờ, thì dù không miễn phí hoàn toàn, người dân vẫn có thể lựa chọn. Miễn phí xe buýt chưa đủ, cần dịch vụ chất lượng, đúng giờ!".
