Ông là Lê Huy Xuân – người lính đặc công nước từng khiến đối phương khiếp sợ tại chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng, với chiến công phá hủy hàng chục xe bọc thép.
Trong căn nhà nhỏ đơn sơ, ông Lê Huy Xuân xúc động nhắc về thời hoa lửa của mình. Năm nay đã 81 tuổi nhưng ông vẫn nhớ như in những kỷ niệm thời trai trẻ. Năm 1963, chàng thanh niên Lê Huy Xuân hừng hực sức trẻ viết đơn tình nguyện ra trận. Thế nhưng trong lần khám tuyển đầu tiên ông bị loại. Lý do không đủ sức khỏe vì ông nhỏ người, chỉ nặng có 41 kg.
Không nản lòng, sang năm 1964 ông tiếp tục ứng tuyển. Đơn vị tuyển quân khi ấy nhận định: “Người thấp bé, nhẹ cân thế này lại rất phù hợp với nhiệm vụ luồn lách, bí mật của đặc công”. Vậy là chính cái vóc dáng nhỏ bé ấy đã đưa ông trở thành một chiến sĩ đặc công tinh nhuệ.
Tháng 10.1964, sau 3 tháng huấn luyện, ông cùng đồng đội hành quân vào chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng, bắt đầu những ngày tháng chiến đấu oanh liệt tại đây. Khi đó đơn vị đặc công chính quy chưa thành lập, ông được biên chế vào đơn vị trinh sát đặc nhiệm B12, trực thuộc Bộ Tư lệnh Công binh. Tại đèo Hải Vân, đơn vị 120 người của ông chia làm hai ngả: một nửa ngược lên Tây nguyên, một nửa xuôi về vùng chảo lửa Quảng Nam. Ông Xuân nằm trong số những người về vùng Điện Bàn, Duy Xuyên, Đại Lộc, những nơi được mệnh danh là “vùng đất chết” bởi bom đạn đối phương.
Là lính đặc công, đặc biệt là đặc công nước và công binh, nhiệm vụ chính của ông Xuân và đồng đội là đánh cầu, phá đường để cắt đứt các tuyến giao thông huyết mạch của đối phương. Trong bóng đêm đen đặc, những người lính đặc công ngâm mình hàng giờ dưới làn nước lạnh, bí mật áp sát chân cầu để gài mìn. Sự sống và cái chết chỉ cách nhau gang tấc, bởi chỉ cần sơ suất gây ra một tiếng động nhỏ, hay một sai sót trong kỹ thuật kích nổ, họ sẽ mãi mãi nằm lại dưới lòng sông.
Ông Xuân bồi hồi nhớ lại trận đánh đầu tiên vào ngày 25.2.1965. Mục tiêu là cầu Cao Lâu trên QL1. Bằng sự mưu trí và gan dạ, ông cùng đồng đội đã đánh sập cây cầu này, gây tiếng vang lớn, làm tê liệt tuyến giao thông huyết mạch của đối phương trong nhiều ngày. Tiếp đó là những trận đánh vang dội khác như phá cầu Bình Long, cầu Thượng Đức.
Đặc biệt, dấu ấn sâu đậm ở chiến trường khốc liệt với ông là những chiến công phá xe bọc thép, nơi da thịt đối đầu với sắt thép. Ông và đồng đội phải luồn sâu vào lòng địch, tiếp cận các xe bọc thép để phá hủy. Đây là nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm vì nếu bị đối phương phát hiện thì chắc chắn hy sinh.
Vậy mà ông Xuân đã cùng đồng đội phá hủy tới hơn 20 xe bọc thép và tiêu diệt gần 300 lính đối phương, trong đó có lần phá hủy hơn 10 xe, tiêu diệt 152 lính. Sau mỗi trận đánh, ông đều được tặng bằng khen, giấy khen ghi nhận chiến công.
Với những thành tích xuất sắc, ông đã vinh dự được trao tặng Huân chương Chiến công hạng nhì, 2 Huân chương Chiến công hạng ba và rất nhiều bằng khen, giấy khen. Ông cũng đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh (năm 1965 -1966), Chiến sĩ thi đua toàn Quân khu 5 (năm 1967 – 1968).
Nhưng chiến tranh không chỉ có chiến công, mà còn là rất nhiều hy sinh. Ông Xuân ngậm ngùi nhớ lại, đại đội của ông khi vượt Trường Sơn vào nam có hơn 100 người lính trẻ măng, hừng hực khí thế. Vậy mà đến ngày đất nước im tiếng súng, chỉ còn khoảng hơn 20 người trở về. Những người chỉ huy dạn dày kinh nghiệm như đại đội trưởng, chính trị viên đều đã nằm lại mãi mãi nơi chiến trường.
Nỗi đau càng thắt lại khi ông nhắc về những người đồng hương. Cùng đi từ thôn Bà Khê năm ấy có 8 anh em, nhưng chỉ còn 3 người trở về, trong đó ông Xuân đã để lại một phần máu thịt nơi chiến trường. Trong một trận càn ác liệt, ông Xuân cõng một đồng đội bị thương rút lui, đã không may vấp phải mìn, mất một phần chân trái và 3 lần phải cưa chân do đang tuổi phát triển, xương chân cứ thế trồi ra.
Hành trình từ cõi chết trở về của ông Xuân cũng đầy khốc liệt. Cuối năm 1969, ông được chuyển ra Bắc điều trị. Đoàn xe thương binh chở những người lính không còn lành lặn rời xa chiến trường, nhưng bom đạn vẫn không buông tha. Khi đoàn xe đi đến Hang Đá (Quảng Bình), máy bay đối phương phát hiện và trút bom. “Xe cháy, 40 thương binh ngồi trên xe trúng bom hy sinh gần hết, chỉ còn vài người sống sót, trong đó có tôi”, ông Xuân đau đớn nhớ lại. Ông liên tục thấm nước mắt khi nhắc lại kỷ niệm đau thương và cho biết thế hệ thanh niên quê ông năm ấy ra đi có rất ít người trở về, trong đó có những anh em của mình.
Năm 1971, sau thời gian điều trị, ông Lê Huy Xuân phục viên trở về quê hương Bà Khê. Cơ thể không còn lành lặn nhưng ông vẫn hăng hái tham gia công tác địa phương. Suốt 33 năm (từ 1971 – 2004), ông làm Tổ trưởng tổ tự quản, tham gia giữ gìn an ninh trật tự cho xóm làng. Dù thương tật hành hạ mỗi khi trái gió trở trời, ông vẫn cần mẫn làm thợ mộc, làm ruộng để lo cho con cái.
Tuy nhiên có một điều chưa trọn vẹn là do bị thất lạc nhiều giấy tờ nên ông gặp rất nhiều khó khăn và thiệt thòi về các chế độ chính sách. Hiện ông chỉ được hưởng chế độ thương binh hạng 3/4. Ngoài ra, một người con của ông bị chậm phát triển trí tuệ, nghi do ông nhiễm chất độc khi tham gia chiến đấu ở chiến trường. Dẫu vậy, chưa khi nào ông đòi hỏi chế độ, bởi với ông, việc được sống và trở về đã là may mắn hơn những đồng đội của mình.
Khi chúng tôi hỏi ông muốn nhắn nhủ điều gì với thế hệ trẻ hôm nay, người lính già chia sẻ: “Tôi mong thế hệ trẻ hiểu và trân trọng sự hy sinh của thế hệ cha anh. Ngày xưa chúng tôi đi chiến trường là xác định sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, xương máu vì đất nước, không toan tính thiệt hơn. Lớp trẻ bây giờ được sống trong hòa bình, cần chịu khó học tập và làm việc sao cho xứng đáng với thế hệ cha anh. Đừng bao giờ quên lịch sử, quên đi cái giá của độc lập tự do ngày hôm nay”.
Đây là chặng đua hướng tới vòng chung kết Ngày hội Trạng Nguyên toàn quốc được tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội).
Ngày hội Trạng Nguyên nhỏ tuổi, Trạng Nguyên Nét chữ - Nết người và Trạng Nguyên School Tour toàn quốc là hoạt động thường niên uy tín, năm nay sang tuổi thứ 24.
Đây là sân chơi kiến thức dành cho độc giả của Báo Chăm Học và Báo Thiếu niên Tiền phong cuối tháng (2 ấn phẩm của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng), đồng thời là nơi tôn vinh những gương mặt học sinh ưu tú, nỗ lực trong học tập trên cả nước.
Qua hơn hai thập kỷ tổ chức, ngày hội đã nhận được sự đánh giá cao từ Bộ GD-ĐT, T.Ư Đoàn cũng như sự tin tưởng của đông đảo phụ huynh, giáo viên toàn quốc.
Tại hội thi diễn ra ở Hà Tĩnh, 115 học sinh của 28 trường tiểu học trong tỉnh đã tranh tài ở những nét chữ, nết người. Không khí tại trường Albert Einstein trở nên náo nhiệt khi các "sĩ tử nhí" thể hiện bản lĩnh và tinh thần hiếu học của vùng đất học miền Trung.
Kết thúc chương trình, ban tổ chức đã trao 4 giải Trạng Nguyên, 8 giải Bảng Nhãn, 12 giải Thám Hoa và các giải Hoàng Giáp. Đặc biệt, 8 gương mặt xuất sắc nhất (bao gồm 4 Trạng Nguyên cá nhân và 4 Trạng Nguyên School Tour) đã chính thức được vinh danh và nhận tấm vé đặc cách tham dự Vòng chung kết toàn quốc diễn ra vào cuối tháng 4.2026 tại thủ đô Hà Nội.
Lễ phát động tại Hà Tĩnh được xem là bước khởi đầu, trong khi vòng chung kết sắp tới tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám là nơi tranh tài, là cơ hội để các em trải nghiệm không gian văn hóa, lịch sử và tiếp nối truyền thống khoa bảng vẻ vang của dân tộc.
Ban tổ chức cũng bày tỏ kỳ vọng thế hệ "sĩ tử nhí" này sẽ tiếp tục tỏa sáng, góp phần xây dựng một thế hệ trẻ Việt Nam tài năng và giàu tri thức.
Trao đổi với chúng tôi qua điện thoại, anh Tố xác nhận anh là bác tài xế trong clip. Tuy nhiên, khi chia sẻ lại camera hành trình, anh chỉ đơn giản là sợ… bị phạt và muốn xin lời khuyên từ các đồng nghiệp.
"Tình huống này nếu vi phạm giao thông, em có được miễn phạt không ạ, vì chỗ này có camera. Nhờ mấy anh em hiểu luật hỗ trợ giúp em ạ!", anh Tố chia sẻ trên trang Bạn hữu đường xa (nhóm giao lưu học hỏi quen thuộc với các bác tài xế).
Cụ thể, chuyện xảy ra vào khoảng 15 giờ 35 ngày 4.4 trên quốc lộ 1, đoạn qua xã Phú Lộc. Đang chạy xe, nam tài xế phát hiện em bé lẫm chẫm bước đi, đứng giữa làn xe chạy ở chiều ngược lại.
Anh liên tục bấm còi để cảnh báo các phương tiện phía sau rồi quan sát dừng xe, băng qua dải phân cách chạy đến bế cháu bé khi nhiều phương tiện đang lao tới. Sau khi đưa bé vào vị trí an toàn, anh tiếp tục hành trình.
"Tôi nghĩ ai gặp tình huống đó cũng sẽ làm như vậy thôi. Nói thật, tôi không quan tâm lắm. Tôi nghĩ giúp được ai cứ giúp. Gia đình tôi cũng nói vậy. Bé con nhỏ xíu, tầm hơn 1 tuổi, bước đi còn lẫm chẫm", bác tài nói.
Hôm nay, anh vẫn chạy xe như mọi ngày. Công việc bận rộn nên anh cũng chưa kịp theo dõi thông tin trên mạng xã hội. "Một số anh em chạy xe có gọi hỏi thăm, họ bảo tôi nổi tiếng trên mạng. Tôi nghĩ nếu họ gặp trường hợp vậy, họ cũng sẽ giúp thôi. Tôi chỉ nghĩ phải bế bé chạy nhanh ra, đảm bảo an toàn", nam tài xế trải lòng.
Anh Lý Văn Tố cho biết anh là tài xế của Công ty Kiến Vàng, chuyên chạy tuyến Đà Nẵng - Hà Tĩnh. Vợ anh là thông dịch viên. Con của anh chị năm nay 3 tuổi.
"Tối hôm đó tôi có về kể chuyện cho vợ nghe và nói về khả năng bị phạt. Vợ tôi bảo: kệ, cứ làm việc tốt thôi", anh Tố kể về bạn đời.
Chúc anh vạn dặm bình an!
Clip nam tài xế lao qua dải phân cách cứu em bé liên tục được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội thu hút hàng triệu lượt theo dõi và bình luận. Người xem gửi lời cảm ơn về hành động mưu trí, dũng cảm của anh và chúc bác tài vạn dặm bình an.
"Lái xe bằng đôi tay, cái đầu và cái tâm. Bác tài phản xạ nhanh gọn, thao tác rất chuyên nghiệp. Chúc bác tài vạn dặm bình an", tài khoản Facebook Cảnh Đức Nguyễn bình luận.
Nhiều bạn trẻ bày tỏ cảm giác lo lắng, tim đập chân run khi xem clip. "Bác tài bình tĩnh và chuyên nghiệp quá. Em bé và gia đình quá may mắn khi gặp được bác tài có tâm. Chúc bác tài vạn dặm bình an, phước dày thêm dày", Thanh An (sinh viên Trường ĐH Sư phạm I Hà Nội), chia sẻ.
Đặc biệt sự tỉnh táo, phản xạ nhanh trong tình huống khẩn cấp của nam tài xế Đà Nẵng nhận được nhiều lời khen ngợi.
Giữa những ồn ào và tháng 4 nắng như đổ lửa, câu chuyện về tài xế mưu trí, dũng cảm lao qua dải phân cách cứu em bé như dòng nước mát lành xoa dịu cái nóng và truyền cảm hứng về sự tử tế, lòng nhân ái của con người.
Là một người yêu động vật, làm công việc chăm sóc chó, mèo tại một tiệm thú y, Trần Trà My (28 tuổi, ngụ phường Bình Đông, TP.HCM), cho biết hoàn toàn ủng hộ Việt Nam hướng tới chấm dứt tình trạng buôn bán thịt chó, mèo.
"Nếu chúng ta tiêu thụ thịt của động vật này sẽ dẫn đến việc trộm cắp chó, mèo tăng mạnh, tệ nạn xã hội cũng tăng theo. Chó, mèo là người bạn đồng hành tạo niềm vui và sự gắn kết, giảm stress, chó còn giúp giữ nhà, bảo vệ con người, dẫn đường cho người mù, chó nghiệp vụ… Vì vậy ăn thịt chó, mèo là không nên, cần loại bỏ tình trạng này, em ủng hộ hai tay", My chia sẻ.
Còn Trương Mỹ Thương, sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho rằng nếu loại bỏ việc buôn bán, tiêu thụ thịt chó, mèo là quá tốt. Là người yêu động vật, đã từ lâu rồi Thương mong muốn ở TP.HCM và rộng hơn là cả nước sẽ có quy định cấm buôn bán thịt chó, mèo.
"Em nghĩ, từ ngày xưa do thiếu ăn, thiếu mặc nên người ta mới ăn thịt những con vật gần gũi bên mình, còn hiện tại với sự phát triển, mọi thứ đầy đủ, việc ăn thịt chó, mèo được xem là hành động không nhân đạo. Việc ăn thịt chó, mèo giống như ăn thịt bạn đồng hành của mình", Thương nói.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Ngọc Tiến, từng công tác ở báo Hà Nội mới 30 năm (ngụ phường Hàng Trống, TP. Hà Nội), cho biết người Việt cũng có thói quen ăn thịt chó, mèo từ rất lâu rồi. Do đó, việc thay đổi thói quen ăn thịt chó thì không hề dễ dàng, muốn chấm dứt việc buôn bán chó, mèo phải bắt đầu từ giáo dục, giáo dục nhận thức và ý thức cho giới trẻ nói chung.
"Giáo dục từ cấp học phổ thông rồi đến các gia đình, cộng đồng, giáo dục ngay từ khi còn nhỏ để không hình thành thói quen ăn thịt chó, mèo. Khi không ai ăn thì nạn buôn bán chó, mèo làm thịt mới có thể chấm dứt. Chó, mèo còn là thú cưng của rất nhiều bạn trẻ, nếu giết thịt con vật gần gũi với con người là rất không nhân văn, không nhân đạo", ông Tiến nói.
Theo tiến sĩ Trần Hữu Sơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng văn hóa và Du lịch (thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam), thói quen ăn thịt chó, mèo có phần ăn sâu vào đời sống nhiều người dân, trước mắt vận động là phù hợp còn nếu cấm ngay thì khó, ví dụ cấm như Hàn Quốc thì Việt Nam có thể chưa làm được. Chúng ta có thể chia hai giai đoạn, bước đầu là tuyên truyền, vận động, giai đoạn hai là có những quy định và hình phạt khắt khe hơn, văn bản pháp luật rõ ràng hơn.
"Tuyên truyền để người dân hiểu vì sao không nên ăn thịt chó, mèo. Mình có thể giáo dục nhận thức, ý thức từ nhà trường, lớp trẻ hiểu thì rất tốt, khi trưởng thành sẽ hình thành ý thức không ăn thịt chó, mèo nữa. Tôi từng gặp khá nhiều bạn trẻ đi du học về đã bỏ ăn thịt chó, mèo do tiếp nhận văn hóa nước ngoài", tiến sĩ Trần Hữu Sơn nói.
Tiến sĩ Sơn cho biết thêm, tiêu thụ thịt chó, mèo không được gọi là phi hay phản văn hóa nhưng về mặt phúc lợi động vật và nhân đạo thì không nên ăn, con chó, con mèo nó gắn với chúng ta từ xưa đến nay. Hơn nữa chó được nuôi với mục đích ban đầu là để giữ nhà, canh gia súc, đồng hành cùng con người… chứ không phải để lấy thịt như một số động vật khác.
"Cách làm phù hợp lúc này là tuyên truyền cho giới trẻ và người dân nói chung, các cơ sở giết mổ về tác hại của ăn thịt chó, mèo, cũng như nguy cơ bệnh dại và bệnh dịch khác từ chó, mèo. Sau đó xây dựng cơ chế, thể chế, có văn bản quy định, đối tượng rõ ràng…", ông Sơn cho biết.
