Nguyễn Hồng Thảo, 30 tuổi, sống tại Hà Nội, vẫn nhớ cảm giác “sốc” khi lần đầu đọc thông tin: “Cá voi xuất hiện trên vùng biển Gia Lai” vào mùa hè 2025. Suy nghĩ đầu tiên của cô khi đó là “Gia Lai làm gì có biển”. Vào đọc bài viết, Thảo mới nhớ ra sau khi sáp nhập với Bình Định thành “Gia Lai mới”, và cá heo thực sự bơi trên biển Gia Lai. Dù vậy, đến nay, cô và nhiều người bạn vẫn thấy quen thuộc
“Đến giờ tôi vẫn quen hình ảnh Quy Nhơn thuộc Bình Định và Gia Lai chỉ có núi”, Hồng Thảo nói khi dự kiến đưa gia đình du lịch Quy Nhơn hè này.
Thảo là một trong số nhiều người còn bối rối vì chưa biết rõ Gia Lai có những điểm du lịch nào dù qua báo chí, cô được biết đây là tỉnh tổ chức Năm Du lịch quốc gia 2026.
Tại hội thảo “Gia Lai 2026: Kích hoạt trục biển – cao nguyên” hôm 27/3, Cục Trưởng Nguyễn Trùng Khánh nhận định sau sáp nhập, tỉnh Gia Lai đang đứng trước cơ hội “chưa từng có” để trở thành điểm đến hàng đầu tại khu vực miền Trung nhờ nguồn tài nguyên rừng vàng – biển bạc và văn hóa đa dạng.
Tuy nhiên, để có thể trở thành điểm đến hàng đầu giữa nghỉ dưỡng biển và văn hóa bản địa, một trong những việc đầu tiên mà tỉnh cần làm, theo ông Khánh, là quy hoạch lại phát triển du lịch sau sáp nhập.
Tỉnh cần đánh giá lại hệ thống tài nguyên, thiên nhiên, văn hóa để phát triển các sản phẩm độc lạ. Quan trọng hơn, Gia Lai cần xúc tiến, quảng bá mạnh mẽ về du lịch trong và ngoài nước vì hiện tại, mọi người vẫn chưa định hình được “Gia Lai mới như thế nào”.
Cục trưởng cũng lấy ví dụ về “cá heo bơi trên biển Gia Lai” và nhận định trước đây, tiêu đề này là một “thuật ngữ mới lạ”. Nhưng hiện giờ, cá heo thực sự đã bơi trên biển Gia Lai. Do đó, chính quyền cần giới thiệu lại, chi tiết và cụ thể về các điểm du lịch địa phương cũng như các trải nghiệm mà du khách có thể tham gia khi đến.
Sau sáp nhập, tỉnh Gia Lai mới có diện tích tự nhiên là 21.576,53 km2, lớn thứ hai cả nước, theo Cổng thông tin điện tử UBND tỉnh Gia Lai.
Gia Lai còn là nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa như hai di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ Việt Nam, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên. Ngoài ra, Võ cổ truyền Bình Định, Hát Bội được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Ở góc độ thế giới, Quy Nhơn được Tạp chí Lonely Planet của Australia bình chọn vào danh sách “25 điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026”. Tripadvisor – nền tảng du lịch toàn cầu – chọn Quy Nhơn vào “25 điểm đến đang thịnh hành năm 2026”.
Gia Lai được chọn làm nơi đăng cai Năm du lịch Quốc gia 2026 với chủ đề “Gia Lai – Đại ngàn chạm biển xanh”, mang tính biểu trưng về không gian địa lý mở rộng sau sáp nhập và thể hiện thông điệp về một Gia Lai kết hợp hài hòa giữa cao nguyên – biển đảo, thiên nhiên – bản sắc văn hóa dân tộc. Năm nay, Gia Lai đặt mục tiêu đón 15 triệu lượt khách và tăng hơn 21% so với cùng kỳ 2025, doanh thu ước đạt 35.000 tỷ đồng.
Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn cho biết cần 5 yếu tố để xây dựng nơi đây thành điểm đến hấp dẫn. Đầu tiên là yếu tố tự nhiên, cũng là nền tảng quan trọng nhất. Tiếp đến là vai trò của doanh nghiệp, những nhà đầu tư có tầm nhìn, tâm huyết sẽ góp phần hoàn thiện hệ sinh thái du lịch, tạo ra các sản phẩm khác biệt. Ba yếu tố còn lại gồm chiến lược và kế hoạch phát triển của địa phương, con người, thời cơ.
“Sau thời gian du lịch chững lại vì dịch bệnh, bây giờ sẽ là thời điểm phù hợp để du lịch Gia Lai bứt phá”, ông Tuấn nói.
Hiện tại, tỉnh Gia Lai mới có lợi thế là cầu nối giữa khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, có hai sân bay là Phù Cát và Pleiku, thuận lợi để phát triển du lịch đường không. Trong đó, Phù Cát được định hướng thành cửa ngõ quốc tế với công suất dự kiến đạt 5 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và 7 triệu lượt vào năm 2050. Sân bay Pleiku cũng được đề xuất nâng cấp với tổng vốn hơn 12.000 tỷ đồng, hướng tới công suất phục vụ 4-5 triệu lượt hành khách mỗi năm trong cùng giai đoạn.
Ngoài việc cần làm gì để hút khách, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình cho rằng Gia Lai cũng cần thúc đẩy chi tiêu của khách du lịch. Hiện tại, Việt Nam “là điểm đến kém nhất trong khu vực về khoản này”, chỉ khoảng 10% tổng chi phí chuyến đi. Trong khi đó, tại Thái Lan, tỷ lệ chi tiêu đạt 40-50%.
Quản lý điểm đến cũng là một trong những vấn đề tỉnh cần quan tâm nếu muốn phát triển du lịch. Theo ông Bình, Gia Lai cần hướng dẫn người dân địa phương cách đối xử với du khách “tốt nhất có thể” để thu hút du khách ghé thăm, quay trở lại.
Còn theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Kinh tế Việt Nam, cần phải thể hiện và giới thiệu được đến du khách về sự khác biệt của du lịch Gia Lai.
“Phải tích hợp được lợi thế của Gia Lai và Bình Định trước đây, khi kết nối tốt, giá trị không chỉ tăng lên mà có thể nhân lên nhiều lần”, ông Thiên nhận định.
Tại Hội nghị Xúc tiến du lịch ngày 9/4 trong khuôn khổ Hội chợ Du lịch Quốc tế Việt Nam – VITM 2026, bà Đỗ Thị Diệu Hạnh – Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai, cho biết năm 2026 chính là cột mốc định hình lại vị thế của địa phương trên bản đồ du lịch quốc tế.
Theo bà Hạnh, điểm cốt lõi trong định vị hình ảnh mới của Gia Lai nằm ở thông điệp “Đại ngàn chạm biển xanh”. Đây không chỉ là một khẩu hiệu truyền thông mà là sự hiện thực hóa không gian liên kết vùng độc đáo giữa Gia Lai và Bình Định cũ.
“Gia Lai hội tụ đầy đủ điều kiện để tạo nên một hành trình trải nghiệm khác biệt, nơi du khách có thể cảm nhận sự giao thoa kỳ diệu giữa không gian văn hóa cồng chiêng đại ngàn với vẻ đẹp rực rỡ của biển xanh duyên hải”, bà Hạnh nói.
Với định hướng phát triển đa dạng loại hình du lịch, từ sinh thái, cộng đồng, nông nghiệp bền vững đến nghỉ dưỡng, tỉnh kỳ vọng sẽ xây dựng một thương hiệu du lịch giàu bản sắc, đủ sức thu hút 15 triệu lượt khách vào năm 2026 và sớm đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Những người thường xuyên đi máy bay cho biết việc chọn sai chỗ ngồi có thể âm thầm phá hỏng chuyến đi như liên tục bị làm phiền, bỏ lỡ suất ăn, khó tìm tư thế thoải mái.
Hàng ghế giữa
Hàng ghế đầu tiên được các chuyên gia du lịch Mỹ khuyến cáo nên tránh là hai ghế cạnh cửa sổ của hàng ghế giữa (thường là ghế A và F hoặc K). Với các máy bay thân hẹp, một lối đi, số hàng ghế khoảng 30-45 hàng.
Máy bay thân rộng hai lối đi, số lượng hàng ghế có thể hơn 50. Hành khách có thể dựa vào sơ đồ chỗ ngồi từng loại máy bay sẽ đi để chọn vị trí thích hợp.
Andrea Platania, chuyên gia du lịch tại nền tảng đưa đón sân bay có trụ sở tại Mỹ và châu Âu Transfeero, cho biết tiếp viên thường phục vụ đồ ăn từ hai đầu máy bay. Hành khách ngồi ở những hàng ghế giữa có thể gặp tình trạng suất ăn, đồ uống mình thích đã hết khi đến lượt.
Ví dụ suất ăn cung cấp trên máy bay thường gồm hai loại mỳ và cơm hoặc cơm gà và cơm bò để hành khách lựa chọn. Nếu các hành khách ở hai đầu máy bay đều chọn cơm gà, suất ăn khi đến các hàng ghế giữa sẽ hết và những người ngồi vị trí này chỉ còn một lựa chọn là cơm bò.
Hai ghế này thường xa nhà vệ sinh và sát cửa sổ. Do vậy, bạn thường phải đi qua hai hành khách để ra ngoài, điều này được đánh giá "khá bất tiện" do liên tục phải làm phiền người khác.
"Trên lý thuyết hai ghế này không tệ nhưng thực tế lại là những chỗ ngồi kém thuận lợi nhất", Andrea nói.
Hàng ghế giữa máy bay cũng thường trùng với vị trí cánh máy bay nên bị hạn chế tầm nhìn hơn các ghế cửa sổ khác.
Ghế hàng cuối
Hàng ghế này nằm gần nhà vệ sinh và gây nhiều phiền phức, như có mùi khó chịu và hành khách liên tục qua lại, khiến người ngồi ít có không gian riêng tư.
"Cảm giác như đang ngồi giữa hành lang thay vì không gian riêng của mình", Andrea nói thêm.
Hàng ghế cuối dựa lưng vào vách máy bay, không có khoảng trống để có thể ngả lưng nghỉ ngơi hoặc ngả ít khiến người ngồi hàng ghế này hầu như phải ngồi thẳng lưng suốt hành trình.
"Việc không thể ngả ghế tạo khác biệt rất lớn, bạn sẽ thấy mệt mỏi hơn nhiều sau khi hạ cánh", Andera nói.
Ngoài ra, hành khách ngồi ở những vị trí này thường là những người rời máy bay sau cùng, điều này có thể gây rắc rối nếu cần nhanh chóng nối chuyến bay tiếp theo.
Ngoài hai hàng ghế trên, chuyên gia du lịch người Mỹ Kelly Magyarics cũng chia sẻ các ghế phù hợp với từng nhu cầu của hành khách.
Với những hành khách thường xuyên muốn sử dụng nhà vệ sinh, ghế cạnh lối đi là lựa chọn hàng đầu. Những người thích ngắm cảnh, ghế cạnh cửa sổ là gợi ý phù hợp.
"Nếu bạn bay nối chuyến, bạn nên chọn ghế cạnh lối đi gần cửa ra máy bay", Kelly nói vì vị trí này giúp hành khách rời máy bay nhanh nhất, sau mỗi khoang thương gia.
Bản thân Kelly nếu có cơ hội sẽ thường chọn hàng ghế cạnh lối thoát hiểm vì có chỗ để chân rộng rãi do trước mặt là khoảng trống.
Kelly cũng thường chọn ghế đầu tiên, sau khoang thương gia. Phía trước hàng ghế này là vách ngăn nên khách có khoảng không để chân rộng rãi hơn. Khách ngồi sát cửa sổ hàng này có thể đi lại thoải mái mà không sợ ảnh hưởng đến những người ngồi cùng dãy và cũng không bị khách ngồi trước ngả ghế làm phiền.
Tuy nhiên, vị trí này có một nhược điểm: không có ghế phía trước để đặt túi xách bên dưới nên hành khách buộc phải để hành lý xách tay lên cabin trên đầu. Mỗi lần đặt chỗ ngồi này, Kelly thường cố gắng lên máy bay sớm để giành chỗ để đồ trong khoang hành lý phía trên.
Khi bay cùng người khác như chồng, vợ hoặc con cái, Kelly gợi ý hành khách nên chọn hai ghế cạnh lối đi.
Với vị trí song song này, khoảng cách giữa hai người đủ hẹp để trò chuyện và cũng đủ rộng để mỗi người có không gian cá nhân riêng. Một mẹo khác cũng được cô áp dụng, nhưng được đánh giá mạo hiểm hơn, đặt ghế cửa sổ và ghế ngoài cùng, bỏ trống ghế giữa. Trên nhiều chuyến bay vắng người, hành khách sẽ có cơ hội được ngồi hai người một dãy và không có ai ngồi ghế giữa làm phiền.
Nếu như hoa anh đào vẫn là ngôi sao thu hút du khách quốc tế vào đầu năm, thì nhiều điểm đến trong khu vực Bắc Á cũng đang đẩy mạnh du lịch theo mùa hoa để hút khách quốc tế.
Trong đó, điểm đến Đài Loan (Trung Quốc) đã nhanh chóng đa dạng hóa sản phẩm du lịch mùa hoa để kéo dài sức hút quanh năm. Tại đây, du khách không chỉ có cơ hội ngắm anh đào mà còn có thể trải nghiệm nhiều mùa hoa đặc sắc khác.
Hoa chuông vàng (tabebuia): Vào khoảng tháng 3-4, nhiều tuyến đường và công viên tại các đô thị như Đài Trung rực rỡ sắc vàng. Những hàng cây nở hoa đồng loạt tạo nên "đường hoa" ấn tượng, thu hút đông đảo du khách và nhiếp ảnh gia. Tại thành phố Gia Nghĩa, du khách có thể chiêm ngưỡng cung đường sắc hoa kết hợp những hoạt động khám phá các điểm đến trong khu vực như làng Nhật Bản Hokino, và thưởng thực
Hoa lavender (oải hương): Những cánh đồng tím mộng mơ tại các trang trại ở vùng cao mang đến cảm giác không thua kém các điểm đến nổi tiếng ở châu Âu.
"Rừng hoa oải hương" là một điểm tham quan nổi tiếng khi du lịch Đài Trung. Cánh đồng hoa này được thành lập bởi hai cô gái người Đài Loan có tình yêu lớn với hoa oải hương. Mục đích của các cô gái là tạo ra một nơi để mọi người có thể thư giãn và tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên.
Ban đầu các cô gái thuê một ngọn đồi ở một vùng hoang sơ, và bắt đầu thiết kế một khu vườn thu nhỏ, từ cảm hứng một ngôi nhà gỗ theo kiến trúc Nhật Bản và trồng oải hương. Mọi không gian trên đại tích 10ha ở đều được xây dựng từ nguyên liệu thân thiện, có tầm nhìn đẹp, nên thơ nên thu hút rất đông du khách trong và nước.
Không gian được quy hoạch bài bản, kết hợp quán cà phê, điểm đến còn rất phù hợp với du lịch nghỉ dưỡng và check-in.
Không chỉ đơn thuần là ngắm hoa, những cung đường hoa ở Đài Trung còn mang đến hành trình cảm xúc, nơi du khách có thể sống chậm, hòa mình vào thiên nhiên và lưu giữ những khoảnh khắc đẹp theo từng mùa trong năm.
Điểm khác biệt du lịch theo mùa hoa, nằm ở cách ngành du lịch nước này biến hoạt động ngắm hoa thành một hành trình đa giác quan. Du khách không chỉ chụp ảnh tạo dáng với hoa mà còn có thể, mà có tể trải nghiệm ở homestay giữa vùng hoa, thức dậy giữa hương thơm tự nhiên hay đạp xe xuyên cánh đồng, tận hưởng không khí trong lành.
Một vài nơi còn có hoạt động tham gia thu hoạch, làm nông cho du khách, đặc biệt tại các trang trại lavender hay hoa mùa hè Trải nghiệm lễ hội hoa ban đêm.
Theo một số doanh nghiệp, nhiều điểm đến ở Đài Loan đang muốn xây dựng mùa hoa thành thương hiệu du lịch và có chiến lược trồng hoa theo khu vực. Các điểm đến cũng cung cấp nhiều dịch vụ khác ngoài trải nghiệm ngắm hoa, chụp ảnh. Điều nay tránh được nhược điểm tính thời sự của tour du lịch theo mùa hoa.
Cục Du lịch Đài Loan cho biết sẽ tiếp tục đẩy mạnh xu hướng du lịch sinh thái, tham gia các hoạt động ngoài trời và tận hưởng không gian yên bình, tránh xa sự ồn ào của đô thị. Trong đó các mùa hoa se, mùa hoa ổi....
Tại các khu phố sầm uất như Akihabara, Tokyo hay Nipponbashi, Osaka, du khách dễ bắt gặp nhiều quán cà phê hoạt động dựa trên hình thức cà phê theo chủ đề. Cà phê hầu gái là một nhánh của mô hình cà phê theo chủ đề, nơi nhân viên phục vụ mặc trang phục cách điệu từ hình tượng hầu gái phương Tây, hoặc các nhân vật trong anime, manga.
Khác với các quán cà phê thông thường, mô hình cà phê hầu gái tập trung vào trải nghiệm tương tác và "nhập vai". Khi bước qua cánh cửa, khách hàng không còn là "khách" mà là "chủ nhân", "cậu chủ", "tiểu thư", trở về dinh thự của mình.
Ngay khi khách bước qua cửa, nhân viên sẽ thực hiện nghi thức chào đón bằng câu khẩu hiệu kinh điển "Okaerinasaimase!" (Mừng chủ nhân về nhà) để xác lập vai trò của khách hàng trong không gian giả tưởng. Trước khi thưởng thức, khách hàng thực nghi thức "Omajinai" (phép thuật món ăn).
Nhân viên hướng dẫn khách cùng làm các động tác tay hình trái tim và đọc những câu thần chú như "Moe moe kyun", một cụm từ trong văn hóa đại chúng Nhật Bản biểu thị sự dễ thương và năng lượng tích cực, với mục đích tượng trưng là giúp món ăn trở nên ngon miệng hơn. Nhân viên vẽ tương cà trực tiếp tại bàn, tạo hình thú cưng hoặc viết tên khách hàng theo yêu cầu lên các món ăn.
Mô hình cà phê hầu gái ra đời vào tháng 3/2001 tại khu phố Akihabara, Tokyo, với cơ sở đầu tiên tên Cure Maid Cafe. Sự xuất hiện của cà phê hầu gái gắn liền với bối cảnh kinh tế Nhật Bản sau giai đoạn đình trệ kéo dài, được các nhà kinh tế gọi là "Thập niên mất mát" (The Lost Decade).
Đến cuối những năm 1990 và đầu 2000, hệ quả từ thị trường lao động đóng băng đã tạo ra một thế hệ thanh niên Nhật Bản mất phương hướng, dẫn đến sự gia tăng của trạng thái Hikikomori (những người rút lui hoàn toàn khỏi xã hội) và sự bùng nổ của cộng đồng Otaku (người hâm mộ văn hóa đại chúng Nhật Bản).
Mô hình cà phê chủ đề nhập vai kiểu cà phê hầu gái ra đời như một không gian giải tỏa tâm lý. Những tương tác trực tiếp, sự lắng nghe và chăm sóc từ nhân viên giúp khách hàng tạm rời xa những áp lực từ đời sống thực tế để bước vào một thế giới giải trí nhẹ nhàng, mang tính giả tưởng.
Mô hình này lan tỏa sang nhiều quốc gia, nhưng vẫn vấp phải những định kiến. Tại một số nơi, nhiều ý kiến chỉ trích mô hình này thúc đẩy sự phục tùng của phụ nữ và "vật hóa" nhân viên. Tại Trung Quốc, mô hình này từng đối mặt với lệnh cấm sau những biến tướng độc hại.
Cuối năm 2023, từ một vụ án tấn công tình dục xảy ra tại một cơ sở giải trí theo mô hình cà phê hầu gái ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, cơ quan kiểm sát đã điều tra hơn 800 doanh nghiệp liên quan.
Kết quả cho thấy nhiều cơ sở đã ép buộc nhân viên nữ quỳ gối phục vụ trà, đút ăn và massage cho khách nam trong những bộ trang phục hở hang. Tháng 4/2024, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã xếp vụ án Nghĩa Ô vào danh sách án lệ điển hình để chấn chỉnh trên toàn quốc. Tòa án phán quyết các dịch vụ này là bất hợp pháp vì vi phạm nghiêm trọng "quyền nhân phẩm" của phụ nữ.
Tại Nhật Bản, chính quyền nỗ lực "làm sạch" bằng cách siết chặt quy định quản lý. Cảnh sát Tokyo thường xuyên truy quét các quán "núp bóng" hầu gái để chèo kéo khách trái phép hoặc cung cấp dịch vụ nhạy cảm tại Akihabara.
Tại các chuỗi lớn như Home cafe, quy tắc "không chạm" được thực thi tuyệt đối. Nhân viên không được ngồi cùng bàn, cấm tiếp xúc thân thể và không được phép tiết lộ thông tin cá nhân cho khách hàng.
Mô hình cà phê này cũng có mặt tại Hà Nội, tiệm đầu tiên đi vào hoạt động từ tháng 12/2023. Đại diện quán cà phê Soru Maid Cafe, Hà Nội cho biết quán có quy định không tự ý chụp ảnh các "hầu gái", việc ghi hình phải nhận được sự cho phép của nhân viên.
Để duy trì môi trường lành mạnh, bộ quy tắc ứng xử được đặt công khai tại từng bàn như một "cam kết" giữa khách và quán. Mọi biểu hiện thiếu chuẩn mực đều có thể dẫn đến việc bị từ chối phục vụ. Quán ưu tiên cách xử lý kín đáo, đảm bảo an toàn cho nhân viên nhưng không làm phá vỡ không gian trải nghiệm của khách.
Tại Nhật, có nhiều phiên bản biến tấu từ mô hình cà phê hầu gái. Quán Slo-maid ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, từng gây chú ý khi chỉ tuyển "nhân viên hầu gái" trên 65 tuổi. Mô hình này thay thế sự năng động của giới trẻ bằng sự điềm tĩnh, ấm áp của các cụ bà, tạo không gian "chữa lành" cho những người trẻ kiệt sức vì áp lực. Tại đây, khách hàng tìm thấy sự kết nối thế hệ thay vì dịch vụ giải trí đơn thuần.
Một số quán ở Tokyo cung cấp trải nghiệm cho du khách nhập vai thành hầu gái và phục vụ nhân viên. Thực khách trả khoảng phí 4.000 yen (khoảng 25 USD) cho 90 phút mặc trang phục người hầu, quản gia, phục vụ trà bánh cho nhân viên đóng vai "tiểu thư".
Mô hình cà phê hầu gái trở thành ngành công nghiệp dịch vụ hái ra tiền, thuộc nhóm ngành dịch vụ trong thị trường Otaku. Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Yano, đơn vị khảo sát thị trường hơn 50 năm hoạt động tại Tokyo, doanh thu từ mô hình này cùng các dịch vụ hóa trang (cosplay) đã chạm mốc hàng trăm tỷ yen vào năm 2025.
Thay vì chỉ bán đồ ăn, đồ uống, các mô hình bán trải nghiệm cảm xúc. Khách hàng sẵn sàng chi trả từ phí vào cửa theo giờ, thực đơn giá cao cho đến các dịch vụ cộng thêm như chụp ảnh lấy liền hay xem biểu diễn sân khấu.
