Chính phủ đang xây dựng dự án Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XVI. Một số nội dung dự kiến điều chỉnh cho phù hợp sau tinh gọn bộ máy.
Góp ý cho dự thảo, ông Đỗ Văn Thức, Liên đoàn Lao động TP Hải Phòng, đề xuất bổ sung chính sách để giải quyết đến cùng bất cập với người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) khi doanh nghiệp nợ đọng, nợ xấu BHXH khiến họ không được hưởng quyền lợi hoặc nhận hưu trí.
Ông đề xuất lập quỹ dự phòng xử lý rủi ro, chiếm 3-5% tổng Quỹ Bảo hiểm xã hội, hoặc trích từ khoản lãi 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm, trốn đóng BHXH. Nguyên tắc và điều kiện chi trả căn cứ vào việc phân loại rủi ro kỹ lưỡng. Khi cơ quan quản lý chưa xử lý được ngay nợ đọng thì quỹ dự phòng trích trợ cấp cho lao động tương đương mức sống tối thiểu để đảm bảo an sinh.
Ông Thức nêu thực tế lao động mỗi tháng trích 10,5% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH nhưng đến khi làm thủ tục hưởng chế độ mới biết công ty chậm đóng, nợ đọng khiến họ bị treo quyền lợi, thậm chí không chốt được sổ để về hưu. Phần lớn nợ xấu không có khả năng chi trả, đặt giả thiết chủ doanh nghiệp có thể bị truy tố nhưng khoản nợ không thể thu hồi nên lao động vẫn chịu thiệt.
“Quyền lợi cuối cùng và quan trọng nhất của mỗi lao động khi tham gia hệ thống an sinh là được hưởng hưu trí. Lao động đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm với BHXH nhưng lại không được hưởng quyền lợi, giải quyết thế nào thì luật sửa đổi bổ sung phải trả lời được”, ông nói.
Theo ông Thức nên tập trung vào khâu phòng ngừa rủi ro bằng cách thông tin rõ cho lao động về tình hình tham gia BHXH hàng tháng, như gửi tin nhắn, email. Tiền điện, nước hàng tháng nếu người dùng chậm đóng liền nhận tin nhắn nhắc nhở ngay thì chế độ liên quan đến an sinh xã hội càng phải được chú trọng.
Quyền lợi lao động ở nơi không có công đoàn cơ sở
Dự thảo đề xuất thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau, sau thai sản của lao động do người sử dụng lao động và Ban chấp hành Công đoàn cơ sở quyết định. Trường hợp hai bên có ý kiến khác nhau thì người sử dụng lao động quyết định số ngày nghỉ trên cơ sở đề nghị của Công đoàn. Nếu đơn vị đó không có công đoàn cơ sở thì người sử dụng lao động được quyết định.
Sửa đổi nhằm phù hợp bộ máy sau tinh gọn, cơ quan hành chính, doanh nghiệp hưởng 100% lương ngân sách nhà nước, lực lượng vũ trang không còn công đoàn cơ sở; áp dụng bao gồm cả trường hợp chưa thành lập công đoàn cơ sở.
GS Lê Minh Thông, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, cho rằng nơi chưa có công đoàn cơ sở, để chủ sử dụng tự quyết thì khó đảm bảo quyền lợi cho lao động. Dự thảo vì thế cần quy định rõ hơn điều kiện mà người sử dụng lao động được quyền quyết định, có thể căn cứ vào đề nghị của phía lao động và hồ sơ y tế.
Lo ngại rủi ro khi mở rộng kênh đầu tư Quỹ Bảo hiểm xã hội
Dự luật bổ sung danh mục đầu tư của Quỹ Bảo hiểm xã hội, ngoài các ngân hàng thương mại do Nhà nước chi phối như hiện hành thì có thể gửi tại nhà băng có vốn doanh nghiệp nhà nước trên 50% vốn điều lệ. Hiện Quỹ chỉ được gửi tiền tại các ngân hàng thương mại nhà nước, gồm Agribank, Vietinbank, Vietcombank và BIDV.
Đánh giá quy định dễ dẫn tới rủi ro khi liên quan đến an sinh, đặc biệt là hưu trí của hàng chục triệu người tham gia, GS Lê Minh Thông đề nghị bỏ đề xuất khỏi dự luật và giữ nguyên như quy định hiện hành khi chưa có đánh giá tác động.
TS Nguyễn Diệu Hồng cùng quan điểm, cho rằng Quỹ này có đặc thù riêng khi phải đảm bảo chi trả cho lao động trong dài hạn, thậm chí sau 30 năm. Việc mở rộng sang nhóm ngân hàng có vốn doanh nghiệp nhà nước trên 50% tiềm ẩn rủi ro cao, cơ quan soạn thảo cần xem lại để đảm bảo quyền lợi an sinh.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, tới cuối 2024, Quỹ BHXH dư khoảng 1,29 triệu tỷ đồng với mức tăng trưởng bình quân 9% một năm. Tới năm 2027, dự kiến 24,6 triệu người tham gia BHXH; 18,8 triệu người đóng BHTN và 99,3 triệu người tham gia BHYT. Người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng, trợ cấp thất nghiệp cũng sẽ tăng trong bối cảnh mở rộng diện bao phủ.
Chiếc xe khách loại 29 chỗ chở thợ lặn từ hướng La Gi về Phan Rí Cửa đã lao xuống vực bên đường ĐT715, xã Hòa Thắng, tỉnh Lâm Đồng (vùng ven biển Bình Thuận cũ) khiến 4 người chết tại chỗ, 12 người bị thương lúc 15h30 ngày 6-4.
Tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận đêm 6-4, hàng chục người thân của các thợ lặn bị thương trong vụ xe khách lao xuống vực nặng trĩu tâm trạng.
Các thợ lặn trên được chủ ghe thuê chiếc xe khách loại 29 chỗ chở từ xã Phan Rí Cửa đến khu vực biển La Gi (cách nhau khoảng 150km) để hành nghề lặn sò huyết.
Hằng ngày, chiếc xe xuất phát từ xã Phan Rí Cửa lúc 1h rạng sáng. Đến khoảng 13h cùng ngày, chiếc xe khách này chở mọi người cùng với chiến lợi phẩm sau cả buổi lặn ngụp dưới đáy biển trở về lại Phan Rí Cửa.
Lần này, chuyến xe ấy trở về không trọn vẹn như trước, mang nặng nỗi đau tột cùng. Những thợ lặn ấy phần lớn là bà con họ hàng thân thích với nhau. Trong đó có hai anh em ruột là Nguyễn Văn Cường (26 tuổi) và Nguyễn Văn Đạt (16 tuổi) không qua khỏi.
Là một trong những nạn nhân may mắn bị thương nhẹ hơn đồng nghiệp trên chuyến xe định mệnh ấy, thợ lặn Đỗ Tuấn Kiệt (22 tuổi) vẫn chưa hết bàng hoàng sau vụ tai nạn.
"Lúc đó nhiều người trên xe đang ngủ, tài xế la lên xe mất phanh. Mọi người giật mình tỉnh dậy, chưa kịp phản ứng gì thì xe đổ dốc rồi lao xuống vực. Mọi việc diễn ra trong khoảng một phút", anh Kiệt nhớ lại.
Anh kể tiếp: "Chiếc xe lao xuống vực quá nhanh, tôi bị văng ra khỏi kính nên nhẹ hơn. Phần lớn anh em còn lại kẹt trong xe, các bao sò đè lên nên bị nặng hơn tôi, trong đó có người không còn…".
Tương tự, thợ lặn Nguyễn Văn Vũ cho rằng diễn biến vụ việc ập tới quá nhanh, không ai kịp trở tay.
"Tài xế la lớn mất phanh. Mọi người trên xe cũng nháo nhào la lên, không kịp phản ứng gì thêm. Tài xế lấy hết sức bo cua rồi lao xuống dưới. Lúc này tôi không còn biết gì nữa", anh Vũ nhớ thêm.
Trong đêm 6-4, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hồng Hải cùng đoàn công tác đến thăm hỏi các thân nhân và nạn nhân trong vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng trên.
Tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận, ông Hải động viên tinh thần những nạn nhân đang nằm tại khoa cấp cứu, khoa chấn thương chỉnh hình và thân nhân cố gắng vượt qua khó khăn, an tâm điều trị.
Đồng thời ông chỉ đạo Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận tập trung cứu chữa, chăm sóc các nạn nhân. Đoàn công tác của tỉnh hỗ trợ gia đình có người tử vong mỗi trường hợp 5 triệu đồng, còn người bị thương mỗi trường hợp 2 triệu đồng.
UBND xã Hòa Thắng cũng hỗ trợ cho 4 gia đình có người thân tử vong mỗi trường hợp 3 triệu đồng và 1 triệu đồng cho các nạn nhân bị thương.
Tại hiện trường, đại tá Đậu Xuân Bảo - Phó giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng - có mặt trực tiếp chỉ đạo khám nghiệm, phục vụ công tác điều tra nguyên nhân.
Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam chiều 8/4 bắt đầu khảo sát trực tuyến người lao động, đoàn viên công đoàn về phương án hoán đổi nghỉ lễ trong tháng 4. Thời gian khảo sát đến 10h ngày 9/4.
Các phương án đưa ra là nghỉ bù ngày 27/4, tức thứ hai do giỗ Tổ Hùng Vương rơi vào chủ nhật; hoán đổi ngày 27/4 sang 29/4 để lao động được nghỉ 3-5 ngày liên tục; hoán đổi ngày 27/4 sang 2/5 để làm việc sáu ngày trong tuần và được nghỉ bốn ngày liên tục, từ 30/4 đến hết 3/5.
Trước đó, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, cho biết nhiều doanh nghiệp kiến nghị chuyển ngày nghỉ bù 27/4 vào thứ tư 29/4 hoặc thứ bảy 2/5 để kỳ nghỉ lễ kéo dài. Do giỗ Tổ Hùng Vương 10/3 Âm lịch rơi vào chủ nhật 26/4 nên theo luật sẽ được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp.
Luật quy định ngày nghỉ bù thực hiện liền kề ngay sau nghỉ lễ "đôi khi tạo nên những bất cập", theo đại diện Công đoàn, nhất là khi hai kỳ nghỉ sát nhau như năm nay. Do vướng luật nên đề xuất cần xem xét kỹ, lấy ý kiến lao động trước khi có kiến nghị chính thức. Nếu nghỉ theo luật hiện hành, lao động làm việc tại doanh nghiệp có chế độ nghỉ một ngày hàng tuần sẽ vẫn đi làm thứ bảy và kỳ nghỉ lễ sẽ bị ngắt ra làm nhiều quãng, xen kẽ với ngày làm việc bình thường.
Lãnh đạo Cục Việc làm, Bộ Nội vụ hôm 3/4 cho biết không có chủ trương hoán đổi hai kỳ nghỉ lễ trong tháng 4 mà thực hiện theo Bộ luật Lao động. Bộ đã thông báo những ngày nghỉ lễ Tết năm 2026: Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 Âm lịch) nghỉ một ngày và dịp 30/4-1/5 nghỉ hai ngày. Lịch nghỉ này áp dụng cho công chức, viên chức, lao động khu vực nhà nước.
Tại khu vực tư nhân, một số doanh nghiệp đã chủ động thông báo hoán đổi ngày làm việc bình thường hoặc chuyển sang phép năm để nối liền hai kỳ lễ cho lao động nghỉ 8-9 ngày. Song nhiều doanh nghiệp thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động, nghỉ một ngày giỗ Tổ Hùng Vương và hai ngày dịp 30/4-1/5.
Tối 16/4, Trung tâm Chỉ huy 114 nhận tin báo có người định nhảy cầu Thuận Phước. Đơn vị đã điều động cano chuyên dụng cùng 7 cán bộ, chiến sĩ thuộc Đội Chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ đến hiện trường.
Đến 19h59, nam thanh niên bất ngờ nhảy từ trên cầu xuống mặt nước. Lực lượng cứu hộ tổ chức ứng cứu, sau 4 phút đã tiếp cận và đến 20h03 đưa được nạn nhân lên cano. Người này trú phường Sơn Trà.
Sau khi vào bờ, nạn nhân được bàn giao cho Trung tâm Y tế khu vực Sơn Trà để chăm sóc sức khỏe.
Thuận Phước là cầu dây võng bắc qua cửa sông Hàn, độ cao từ mặt cầu xuống mực nước khoảng 27 m. Nơi đây từng xảy ra nhiều vụ nhảy cầu. Việc cứu sống nạn nhân đòi hỏi sự có mặt và ứng cứu nhanh chóng từ lực lượng chuyên trách.
