Mục Lục
ToggleSáng 8.4, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Huy, Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi) cho biết, số lượng cá bớp chết ước tính trên 30.000 con. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, địa phương đã cử cán bộ xuống hiện trường kiểm tra, nắm tình hình và hỗ trợ người dân.
Theo ghi nhận ban đầu, toàn bộ 57/57 lồng bè nuôi cá bớp trên địa bàn đều bị ảnh hưởng. Tổng sản lượng cá chết khoảng 60 tấn, trọng lượng từ 0,5 – 5 kg/con. Đáng chú ý, phần lớn là cá thương phẩm đang chuẩn bị xuất bán, khiến thiệt hại ban đầu ước tính hơn 10 tỉ đồng.
Nhiều hộ nuôi đứng trước nguy cơ mất trắng do đã đầu tư lớn cho vụ nuôi này. Trước đó, người dân đã chủ động di chuyển lồng bè vào khu vực vũng neo đậu An Hải để tránh ảnh hưởng của gió mùa đông nam. Tuy nhiên, từ ngày 31.3, cá bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như bỏ ăn, mất nhớt, bụng chuyển đỏ. Chỉ trong thời gian ngắn, cá chết nhanh và lan rộng.
Theo UBND đặc khu Lý Sơn, khó khăn hiện nay là địa phương chưa có cán bộ kỹ thuật chuyên ngành nuôi trồng thủy sản, nên việc xác định nguyên nhân cá chết và chẩn đoán bệnh còn hạn chế.
Để kịp thời làm rõ nguyên nhân, UBND đặc khu Lý Sơn đã đề nghị Chi cục Thủy sản – Biển đảo tỉnh Quảng Ngãi hỗ trợ cử cán bộ kỹ thuật kiểm tra thực tế, xác định bệnh lý và hướng dẫn các biện pháp xử lý phù hợp, nhằm hạn chế thiệt hại và ổn định sản xuất cho người dân.
Cơ quan chuyên môn cũng khuyến cáo người nuôi tăng cường theo dõi môi trường nước, áp dụng các biện pháp kỹ thuật để bảo vệ số lồng bè còn lại.
Với vị thế "tựa sơn hướng thủy", Đền Bến Dược nằm phía thượng nguồn sông Sài Gòn. Khác với vẻ lộng lẫy của những khối bê tông ở hạ nguồn, công trình này là sự kết tinh từ trái tim và trí tuệ của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM cùng đội ngũ trí thức, nghệ nhân tâm huyết.
Được khởi công vào dịp 103 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19.5.1993), Đền Bến Dược mang sức nặng của lời tri ân. Đó là nơi hơn 45.000 người con từ khắp mọi miền ngã xuống vì nền độc lập của mảnh đất Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định qua 2 cuộc kháng chiến trường kỳ.
Ấn tượng về kiến trúc của Đền Bến Dược không nằm ở sự đồ sộ, mà ở trục đường thẳng tắp, dẫn bước người thăm đi qua từng lớp không gian. Mỗi điểm dừng là một nấc cảm xúc của hành trình tưởng niệm: từ tam quan, nhà văn bia, đến tháp chín tầng, đền chính...
Từ cổng Tam quan, người viếng đi qua Nhà văn bia với khối đá Ngũ Hành Sơn nặng 3,7 tấn. Tại đây, bài văn tế Đời đời ghi nhớ của nhà thơ Viễn Phương khắc trên đá như lời nhắc nhở lặng lẽ: "Chiến thắng lớn từ hy sinh to lớn - Ai đếm khăn tang, ai đong máu chiến trường?".
Chính lời thơ ấy khiến bước chân chúng tôi chậm lại để suy ngẫm trước khi tiến sâu hơn vào trung tâm của khu tưởng niệm. Đường thẳng này không chỉ là lối đi của kiến trúc, mà còn là hành trình đi vào ký ức, nơi mỗi bước chân là một lần đối diện với sự hy sinh.
Vượt qua khoảng sân rộng là tòa tháp chín tầng cao 39 m vươn mình giữa khuôn viên Đền Bến Dược. Phóng mắt từ đỉnh tháp, ngôi đền nép mình bên dòng sông hiền hòa như chưa từng đi qua khói lửa. Nhờ kiến trúc mở, gió sông Sài Gòn có thể lồng lộng thổi vào từng ngóc ngách, giữ cho không gian luôn thông thoáng.
Bên cạnh đó là đền chính, được bố trí theo kiến trúc hình chữ U. Ở vị trí trung tâm là tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh; xung quanh là 3 mặt tường khắc 45.666 tên các anh hùng liệt sĩ. Hình chữ U như vòng tay lớn, bao bọc những người lính đã về với đất mẹ. Trong số đó, hơn 14.000 người con từ hàng chục tỉnh, thành khác đã nằm lại đất này.
Điểm kết của hành trình tưởng niệm là biểu tượng "Hồn thiêng đất nước" cao 16 m, nặng 243 tấn bằng đá granit. Ở khoảng cách gần, công trình mang dáng dấp giọt nước mắt lặng lẽ rơi. Nhưng lùi ra xa, giọt nước mắt bỗng hóa thành ngọn bút sừng sững, kiên nhẫn viết tiếp những trang sử vàng của dân tộc lên nền trời xanh thẳm Củ Chi.
"Làm sao để đưa hơn 45.000 cái tên vào 3 bức tường của đền chính, mà người đời sau vẫn đọc rõ từng quê quán, đơn vị?".
Câu hỏi hóc búa đó đã theo kiến trúc sư Khương Văn Mười (nguyên Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam) suốt những năm tháng thiết kế Đền Bến Dược, một công trình của những "lần đầu tiên".
Trong ký ức của kiến trúc sư Khương Văn Mười, thiết kế Đền Bến Dược là hành trình vượt khó đúng nghĩa. Giữa lúc tư liệu về kiến trúc cổ miền Nam còn khan hiếm, vật liệu xây dựng thiếu thốn khi phải đặt tận Bình Dương, ông cùng các cộng sự đã phải "vừa vẽ, vừa mò mẫm" dưới sự góp ý sát sao của các bậc lão thành cách mạng.
"Lúc đó khó lắm, đền không thể làm quá to, mà chữ phải đủ lớn để đứng dưới nhìn lên vẫn đọc được. Nếu làm chữ lớn thì chỉ ghi được hơn chục ngàn tên là hết chỗ", kiến trúc sư Khương Văn Mười chia sẻ.
Những ngày ấy, chiếc xe cũ của ông Mười gần như chạy liên tục giữa trung tâm thành phố và công trường. Đường xa, nhiên liệu thiếu, nhưng các cuộc thảo luận về việc đưa đất thiêng từ Điện Biên Phủ, Trường Sơn về hội tụ; về việc bố trí vị trí trang trọng nhất cho các mẹ Việt Nam anh hùng gần bàn thờ Bác Hồ thì chưa bao giờ dừng.
Cuối cùng, họ cũng tìm thấy câu trả lời cho bài toán hóc búa: thiết kế vách bia giật cấp 8 tầng. Thay vì một mặt phẳng gây ngộp, vách đá được chia thành các lớp so le chồng lên nhau. Cách làm này vừa giúp bao quát được tầm mắt, vừa tận dụng tối đa không gian sát trần nhà.
Chính lối xếp giật cấp này đã tạo ra hiệu ứng thị giác "vô tận". Ở góc nghiêng, các tấm bia trông như những lớp sóng đá chạy dài hút mắt. Hệ thống đèn âm được giấu khéo léo ở các khe giật, rọi ngược từ dưới lên.
Lúc này, chúng tôi không thấy sự nặng nề của những bức tường đá, mà là hàng vạn đốm sáng như những vì sao đêm. Sự sắp xếp ấy buộc người ta phải ngước nhìn, tạo ra tâm thế cung kính tự nhiên.
Khi ngồi nhìn lại công trình mang tính bước ngoặt của đời mình, kiến trúc sư Khương Văn Mười chỉ có một nỗi nuối tiếc: "Hồi đó mải làm quá, gặp gỡ toàn những người nổi tiếng, những bậc tiền bối tâm huyết mà không chụp lại được tấm ảnh nào làm kỷ niệm".
Nhưng có lẽ, nụ cười nghẹn ngào của những người ở lại khi nhìn tên người thân mình trên bia đá chính là "tấm ảnh" giá trị nhất mà ông Mười đã lưu giữ được.
Gần 30 năm, Đền Bến Dược vẫn nằm lặng lẽ giữa khu di tích anh hùng, ôm theo nghĩa tình sâu nặng được gửi gắm trong từng ý tứ của tiền nhân.
Không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, nơi đây còn trở thành điểm chạm để những thế hệ hôm nay tìm về, lắng nghe và thấu hiểu quá khứ.
Cô Ngô Thị Đan Phượng, giáo viên Trường THCS Trần Huy Liệu, chia sẻ rằng đến tham quan và tìm hiểu Đền Bến Dược là dịp để các em học sinh chạm vào chiều sâu lịch sử.
"Tôi mong các em lắng lại để cảm nhận những mất mát, hy sinh của các anh hùng liệt sĩ. Từ đó, mỗi em sẽ tự soi lại mình, nhận ra trách nhiệm trong việc gìn giữ, bảo vệ và góp phần xây dựng đất nước hôm nay và mai sau", cô Phượng nói.
Giờ đây, khi những chuyến xe buýt đường thủy đưa du khách ngược dòng Sài Gòn, Đền tưởng niệm Bến Dược không còn là điểm đến xa xôi. Ngôi đèn này đã trở thành một phần không thể tách rời trong mạch sống của TP.HCM.
Rời cảng cá Cửa Nhượng khi ráng chiều vừa tắt, chúng tôi xuống chiếc thuyền thúng của ngư dân Nguyễn Đình Thành (44 tuổi, ở thôn Chùa, xã Thiên Cầm). Chiếc thúng tròng trành vượt sóng, đưa cả nhóm ra khơi. Anh Thành vừa lái máy, vừa hào hứng khoe: "Mùa mực nhảy bắt đầu từ tháng 2 đến hết tháng 6 âm lịch. Tầm này biển "ngoan", mực vào gần bờ nhiều nên "giật" sướng tay lắm!".
Cái tên mực nhảy (hay mực nháy) không chỉ là tên gọi mà xuất phát từ chính trạng thái của chúng. Khi vừa rời mặt nước, những đốm lân tinh trên thân mực liên tục nhấp nháy, đổi màu lấp lánh như những ngôi sao nhỏ. Anh Thành tiết lộ, cái ngon của mực Thiên Cầm là nhờ quy trình bảo quản kỳ công: "Mực câu lên là phải thả ngay vào lồng nuôi ngâm dưới nước biển để giữ cho chúng luôn sung sức, bật tanh tách".
Sau 30 phút rời bờ, anh Thành tắt máy, găm chiếc đèn vào bình ắc quy. Ánh sáng vàng rực tỏa ra, soi rõ một vùng nước xanh ngắt. Đây là "mê hồn trận" để dụ mực. Với chiếc cần câu gắn mồi tôm giả, anh Thành bắt đầu phô diễn kỹ nghệ săn mực với một tay giữ cần, một tay giật liên hồi để tạo sự chuyển động đánh lừa con mồi.
Chưa đầy một phút, một con mực cơm to bằng hai ngón tay đã dính câu, bắn nước tung tóe trước sự ngỡ ngàng của chúng tôi. "Kỹ thuật chỉ có bấy nhiêu thôi. Chỉ cần nhấp liên tục, khi thấy nặng tay là giật. Hôm nào trúng luồng, một người có thể kiếm được 10 - 20 kg như chơi", anh Thành cười sảng khoái.
Càng về khuya, mặt biển Thiên Cầm càng trở nên náo nhiệt lạ thường. Giữa màn đêm mênh mông, hàng chục chiếc nan, thuyền thúng đồng loạt lên đèn dụ mực, kết thành một thành phố nổi rực rỡ, lung linh soi rõ mặt sóng. Tiếng máy nổ giòn, tiếng gọi nhau í ới của ngư dân phá tan cái tĩnh mịch của đại dương.
Gần đó, chiếc thuyền nan của lão ngư Nguyễn Quang Thanh (62 tuổi) cũng dập dềnh theo con nước. Ông Thanh vừa gỡ con mực lá ra khỏi móc, vừa nói vọng sang: "Mới ra được nửa tiếng mà đã có hơn ký rồi. Đêm thanh gió mát, vừa đi làm vừa hưởng gió biển, sướng vô cùng".
Với những ngư dân nơi đây, mực nhảy không chỉ là đặc sản mà còn là nguồn thu nhập chủ lực giúp gia đình khấm khá. Trung bình mỗi đêm, một ngư dân lành nghề có thể câu được từ 5 - 10 kg mực. Ngay khi vào bờ, các chủ nhà hàng tại Khu du lịch Thiên Cầm đã chờ sẵn để thu mua. "Trừ hết chi phí dầu đèn, mỗi đêm cũng bỏ túi vài ba triệu đồng mang về cho vợ. Nghề này vất vả vì thức đêm, nhưng biển chẳng phụ công người bao giờ", ông Thanh tâm sự.
Eo Bạch (P.Vũng Áng, Hà Tĩnh) những ngày này nườm nượp khách xuôi ngược. Dọc theo các dãy nhà bè san sát, đặc sản mực nhảy được nuôi thả trực tiếp dưới lồng lưới, sẵn sàng phục vụ những thực khách sành ăn.
Cơn sốt mực nhảy Vũng Áng lớn đến mức người ta chấp nhận chạy xe hàng trăm cây số chỉ để chờ đợi một mẻ mực tươi rói vừa rời biển. Với họ, đây không chỉ là bữa tiệc ẩm thực mà là trải nghiệm một cuộc trình diễn sống động của đặc sản miền Trung, nơi vị giác bị chinh phục bởi độ giòn ngọt, còn thị giác bị mê hoặc bởi những đốm lân tinh kỳ ảo của con mực.
Anh Nguyễn Văn Tú (một du khách từ Hà Nội) chia sẻ: "Đã đi nhiều nơi nhưng chỉ ở Vũng Áng mới thấy được cái vị ngọt lịm, giòn sần sật của mực nhảy ăn sống cùng mù tạt hoặc gỏi. Mức giá dù có lúc lên đến gần 1 triệu đồng/kg, nhưng vẫn xứng đáng để trải nghiệm".
Theo các chủ nhà bè, bí quyết tạo nên thương hiệu mực nhảy Vũng Áng chính là độ mặn của vùng biển nước sâu này. Đặc biệt, mực vừa bắt lên được chế biến ngay tại chỗ bằng cách hấp bia, ăn gỏi hoặc nướng than hoa. "Thưởng thức mực ở đây phải nhanh. Bắt lên đừng bóp mạnh kẻo nó phụt mực đen, cứ để nguyên con lấp lánh như thế mà cho vào nồi hấp mới giữ được tinh túy", ông Chu Văn Nhàn, chủ nhà hàng Thanh Nhàn, bật mí.
Để có những con mực chất lượng phục vụ du khách, các chủ nhà bè luôn phải canh ngư dân đi câu suốt đêm ngoài khơi xa, tảng sáng cập bờ là thu mua ngay để thả vào các lồng nuôi dưới biển. Dù giá mực nhảy ở đây khá cao, từ 500.000 - 700.000 đồng/kg, thậm chí lên tới tiền triệu vào cao điểm, nhưng các khu nhà bè vẫn luôn trong tình trạng "cháy hàng" mỗi dịp cuối tuần.
Ông Nhàn bảo rằng ở vùng Eo Bạch này ngoài gia đình ông thì còn có 19 hộ dân khác xây nhà bè bằng bê tông kiên cố sát mép biển để kinh doanh ăn uống. Các món ăn trong thực đơn ở đây chủ yếu là hải sản, trong đó mực nhảy là món đinh của các nhà bè. "Mỗi ngày tôi thường thu mua từ 20 - 50 kg mực tươi sống do bà con đi câu về. Vào mùa du lịch, có ngày nhà bè của tôi đón cả vài trăm lượt khách, doanh thu đạt khoảng 100 triệu đồng. Có khi mực nhảy không có mà bán vì khách đến đây ai cũng gọi món ăn này", ông Nhàn tâm sự.
Sức lan tỏa của mực nhảy Vũng Áng mạnh mẽ hơn dạo gần đây, khi cộng đồng mạng bất ngờ trước sự xuất hiện của một "hướng dẫn viên du lịch" đặc biệt trên mạng xã hội Facebook. Đó chính là ông Phan Thiên Định, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh. Với dòng trạng thái ngắn gọn nhưng đầy sức nặng của ông: "Mực nhảy Vũng Áng - Ăn một lần, nhớ một đời", đã ngay lập tức thu hút hàng nghìn lượt tương tác.
Dưới bài đăng, ông còn cung cấp thêm thông tin về sự độc đáo của loài mực vốn là niềm tự hào của vùng biển Vũng Áng. Điều khiến dư luận thích thú không chỉ là lời giới thiệu, mà còn ở cách ông kiên nhẫn phản hồi từng bình luận. Hàng trăm thực khách từng có dịp nếm trải vị ngọt thanh, giòn sần sật của mực nhảy Vũng Áng đã đồng loạt "vào cuộc". Tài khoản Thanh Đinh hào hứng: "Mực nơi đây thì tươi ngon không thể chê vào đâu được luôn, tôi đã được thưởng thức rồi!".
Nhiều người dân Hà Tĩnh cũng không giấu được sự xúc động trước cách quảng cáo 0 đồng nhưng đầy hiệu quả của lãnh đạo tỉnh nhà. Chị An Nguyễn để lại dòng bình luận đầy cảm xúc: "Người Chủ tịch tuyệt vời, ngoài công việc vẫn luôn dành quỹ thời gian ít ỏi để review về những điểm du lịch, đặc sản của quê hương, giúp bà con nhân dân làm giàu. Thật đáng trân quý ạ!".
Câu chuyện vị chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp "quảng bá" đặc sản cho thấy tư duy quản lý mới mang tính cởi mở, hiện đại và sát dân. Khi khoảng cách giữa chính quyền và người dân được thu hẹp qua những tương tác đời thường, hình ảnh của địa phương cũng theo đó mà trở nên thân thiện và hấp dẫn hơn trong mắt du khách.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/mua-loc-bien-theo-chan-ngu-dan-san-vang-den-185260408202954746.htm
Ngày 12.4, một vụ sạt lở nghiêm trọng bất ngờ xảy ra trên tuyến đường Nam Bà Phò, xã Bình Phú, Đồng Tháp (khu vực gần trụ sở UBND xã Phú An cũ), khiến nhiều người dân hoảng loạn.
Theo ghi nhận, đoạn bờ sông dài khoảng 70 m bị sụp xuống chỉ trong thời gian ngắn, khoét sâu vào đất liền đến 15 m, uy hiếp trực tiếp 6 hộ dân sinh sống ven tuyến. Đáng lo ngại, khu vực này còn nằm trên tuyến đê bao quan trọng, bảo vệ vườn cây ăn trái của cả khu vực.
Ông Trần Trương Hữu Tấn (ấp 2, xã Bình Phú, Đồng Tháp) cho biết, sự cố xảy ra vào khoảng 7 giờ 15 phút. Ban đầu, bờ đất chỉ rạn nứt nhẹ rồi sụt từ từ, nhưng sau đó bất ngờ đổ ập xuống dữ dội. "Chỉ trong chốc lát, cả đoạn bờ biến mất", ông Tấn kể.
Đây không phải lần đầu khu vực này xảy ra sạt lở. Trước đó, căn nhà sàn của gia đình ông Tấn sát mé sông đã bị cuốn trôi. Dù đã lùi vào phía trong sinh sống, nhưng sáng nay, hàm ếch tiếp tục ăn sâu, đe dọa cả phần đất còn lại.
Tại hiện trường, nhiều đoạn đê gần như bị xóa sổ. Bờ sông tiếp tục có dấu hiệu nứt, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở lan rộng bất cứ lúc nào.
Ngay sau khi xảy ra sự cố, lực lượng Ban Chỉ huy quân sự và dân quân xã Bình Phú đã nhanh chóng có mặt, hỗ trợ người dân di dời tài sản ra khỏi khu vực nguy hiểm. Chính quyền địa phương cũng yêu cầu các hộ dân tạm thời không ở lại nhà, đồng thời căng dây, đặt biển cảnh báo, hạn chế người và phương tiện qua lại.
Bà Lê Thị Loan Em, Trưởng phòng Kinh tế xã Bình Phú nhận định, đây là tình huống khẩn cấp cần xử lý ngay. Nếu chậm trễ, không chỉ 6 căn nhà có nguy cơ bị cuốn trôi hoàn toàn mà còn đe dọa vỡ đê, gây ngập vùng vườn cây ăn trái phía trong.
UBND xã Bình Phú đang khẩn trương hoàn tất báo cáo gửi cấp trên, đề xuất hỗ trợ kinh phí xử lý khẩn cấp. Trong thời gian chờ phương án lâu dài, địa phương tiếp tục huy động lực lượng hỗ trợ người dân di dời, đảm bảo an toàn tính mạng và tạm thời ổn định cuộc sống.