Sáng 21/3, điện thoại của Lin Yuhui, cảnh sát 68 tuổi, tại xưởng vẽ ở Tế Nam, Sơn Đông, đổ chuông liên tục. Ở đầu dây bên kia, Shen Junliang, người cha từng có con bị bắt cóc báo tin: “Đã bắt được Dì Mai rồi!”. Lin Yuhui đáp: “Ngày mà tôi chờ đợi suốt 7 năm cuối cùng cũng đến”.
“Dì Mai” là bí danh của kẻ môi giới trong đường dây bắt cóc 9 bé trai tại nhiều địa phương thuộc tỉnh Quảng Đông giai đoạn 2003-2005. Mới đây, cảnh sát xác định nghi phạm họ Xie chính là “Dì Mai” và tiến hành bắt giữ.
Trước đó, vỏ bọc của “Dì Mai” khiến lực lượng chức năng mất nhiều năm bế tắc.
Người tiên phong hỗ trợ cảnh sát phá án qua phác họa
Tháng 3/2019, Lin Yuhui nhận lời mời từ cảnh sát Tăng Thành, thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, phác họa chân dung “Dì Mai”. Ông đến huyện Tử Kim (Quảng Đông) tìm gặp một ông lão từng chung sống với nghi phạm hai năm.
Ông lão mô tả đối tượng cao 1,5 mét, thể trạng đậm, mặt tròn, môi dày. Lin hỏi thêm về tỷ lệ mắt và sống mũi. Quá trình phác họa, đối chiếu và chỉnh sửa kéo dài 5 giờ.
Khi nhận bản vẽ cuối, nhân chứng và con gái xác nhận độ giống đạt 90%. Bức họa này đã thay thế bản vẽ đầu tiên của cảnh sát Quảng Châu năm 2017, trở thành công cụ truy nã chính.
Kỹ năng phác họa của Lin được rèn luyện từ nhỏ. Ông nội là một họa sĩ. Từ 5 tuổi, Lin bắt đầu học vẽ dưới sự hướng dẫn của ông. Tiếng gậy gõ của ông nội là tín hiệu để Lin trở lại bảng vẽ. Phương pháp đào tạo này giúp ông rèn luyện sự kiên nhẫn và kỹ thuật nền tảng.
Khi trưởng thành, ông chuyển sang ngành cảnh sát. Năm 2004, Lin bắt đầu nghiên cứu kỹ thuật phác họa chân dung tội phạm – lĩnh vực còn mới mẻ tại Trung Quốc và trở thành chuyên gia phác họa chân dung.
Giai đoạn đầu, không có người mẫu, ông tự mang sổ vẽ đến khu vực đông người, quan sát và vẽ liên tục hàng nghìn khuôn mặt để luyện tập. Trong 3 năm, ông hoàn thành hơn 20.000 bức chân dung.
Ông là người tiên phong hỗ trợ cảnh sát Trung Quốc phá án qua phác họa. Năm 2017, tên tuổi Lin Yuhui vượt ra khỏi biên giới khi hỗ trợ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) phá án. Chỉ dựa vào một đoạn camera an ninh rất mờ, ông đã phác họa chính xác chân dung nghi phạm Brendt Allen Christensen trong vụ bắt cóc nữ sinh viên Trung Quốc Zhang Yingying tại Mỹ. Bức vẽ cung cấp manh mối mang tính bước ngoặt, giúp cơ quan điều tra quốc tế tìm ra thủ phạm.
Những cuộc đoàn tụ từ nét phác họa
Sau khi nghỉ hưu năm 2018, Lin khởi động “Kế hoạch Kép 100”: vẽ chân dung miễn phí cho 100 liệt sĩ và 100 trẻ em mất tích. Trên bàn làm việc của Lin, các cuốn sổ phác thảo ghi chú rõ khu vực, tuổi, tên của các vụ mất tích. Trong mảng phục dựng chân dung liệt sĩ, nhiều gia đình cũng lần đầu được “gặp” lại người thân qua nét vẽ của ông.
Ông trực tiếp hỗ trợ Shen Junliang vẽ diện mạo con trai Shen Cong ở tuổi 15 (dựa trên ảnh lúc một tuổi), giúp người cha tìm lại con vào năm 2020. Năm 2018, ông hỗ trợ tài xế Wang Mingqing tìm thấy con gái sau 27 năm thất lạc nhờ bức phác họa mô phỏng tuổi trưởng thành.
Khi Xie bị bắt, nguồn tin nội bộ cho biết diện mạo thực tế của “Dì Mai” có độ tương đồng chưa tới 30% so với các bức phác họa công bố trước đó. Lý giải điều này, ông Lin phân tích cấu trúc cốt lõi khuôn mặt không đổi, nhưng quá trình lẩn trốn và áp lực tinh thần khiến cơ mặt nghi phạm chảy xệ, vóc dáng tiều tụy.
Ông giải thích thêm, phác họa chân dung tội phạm không phải là cỗ máy photocopy sao chép 100% bản gốc. Mục đích của bức vẽ là cung cấp hướng đi cho cảnh sát, thu hẹp phạm vi điều tra và cảnh tỉnh toàn xã hội về sự tồn tại của kẻ buôn người. Việc nhân chứng (ông lão từng sống chung với “Dì Mai”) xác nhận độ giống 90% vào năm 2019 đã hoàn thành vai trò định hướng điều tra.
Vợ ông Lin tiết lộ, suốt 7 năm qua chồng tự đặt ra một quy tắc “3 không”: không gỡ bức chân dung “Dì Mai” khỏi bức tường ở trung tâm xưởng vẽ; không thay chiếc áo khoác da ông từng mặc vào ngày vẽ bức chân dung đó; không công bố lá thư mời hỗ trợ điều tra của cảnh sát.
Tuy nhiên, vào ngày 26/3 vừa qua, ông đã gỡ bức tranh xuống và lần đầu tiên công khai bức thư mời do Đội Hình sự – Cảnh sát quận Tăng Thành, Quảng Châu, gửi cho ông vào ngày 1/3/2019. Hành động này đánh dấu sự kết thúc của chuyên án, đồng thời trút bỏ gánh nặng tâm lý cựu cảnh sát mang theo suốt 7 năm.
Tờ Nhân dân Nhật báo bình luận việc tóm gọn “Dì Mai” có thể mở ra bước đột phá giải quyết nhiều vụ án ẩn khuất, đồng thời nhấn mạnh: “Dù thời gian có trôi qua bao lâu, sự công bằng của pháp luật vẫn sẽ được thực thi”.
Theo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an), ngày 29-6-2024, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật số 42/2024/QH15 về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2025.
Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội đánh giá "qua hơn 1 năm triển khai thực hiện đã phát huy hiệu quả rất tích cực, đáp ứng yêu cầu công tác quản lý nhà nước, phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm trong tình hình mới".
Trong đó, đã vận động nhân dân giao nộp được số lượng lớn vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, cụ thể là hơn 31.700 khẩu súng các loại (trong đó súng bắn đạn ghém, nén khí, nén hơi là 17.783 khẩu); 114.700 viên đạn các loại; gần 1.350 lựu đạn, bom, mìn, đầu đạn; hơn 5.800 kíp nổ; hơn 6.450 công cụ hỗ trợ; gần 52.340 vũ khí thô sơ.
Song, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cho hay qua đấu tranh, xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ thấy vẫn còn tình trạng người dân chưa nhận thức đầy đủ các quy định mới của pháp luật về danh mục các loại vũ khí quân dụng.
Cạnh đó là chính sách pháp luật trong quản lý, sử dụng các loại vũ khí thô sơ, dao có tính sát thương cao theo mục đích sử dụng.
Để thực hiện nghiêm túc quy định của pháp luật về công tác này, không để xảy ra vi phạm do thiếu hiểu biết, người dân cần lưu ý một số nội dung sau:
Luật đã quy định súng bắn đạn ghém, súng nén khí, nén hơi và đạn sử dụng cho các loại súng này là vũ khí quân dụng. Mọi hành vi chế tạo, tàng trữ, mua bán, vận chuyển, sử dụng trái phép sẽ bị xử lý theo Điều 304 Bộ luật Hình sự.
Súng bắn đạn ghém (trái), súng nén khí, nén hơi - Ảnh: Công an cung cấp
Linh kiện cơ bản của súng (thân súng, nòng súng, bộ phận cò, bộ phận khóa nòng, kim hỏa) cũng thuộc nhóm vũ khí quân dụng. Vì vậy mọi hành vi chế tạo, tàng trữ, mua bán, vận chuyển, sử dụng trái phép sẽ bị xử lý theo Điều 304 Bộ luật Hình sự.
Vũ khí thô sơ, dao có tính sát thương cao sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật là vũ khí quân dụng. Người thực hiện hành vi vi phạm sẽ bị xử lý hình sự về tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép vũ khí quân dụng theo Điều 304 Bộ luật Hình sự.
Dao có tính sát thương cao sử dụng với mục đích để thực hiện hành vi phạm tội, gây rối, làm mất trật tự công cộng hoặc chống đối cơ quan, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, người thi hành công vụ là vũ khí thô sơ.
Người thực hiện hành vi vi phạm, tùy theo tính chất, mức độ sẽ bị xử lý hình sự hoặc hành chính theo quy định tại Bộ luật Hình sự hoặc Nghị định 282 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng chống tệ nạn xã hội, phòng chống bạo lực gia đình.
Dao gấp, dao bấm; dao tự chế, hoán cải; dao nhọn; dao sắc (từ trái qua) - Ảnh: Công an cung cấp
Tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân phải thực hiện nghiêm túc các biện pháp bảo đảm an toàn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu, vận chuyển, sử dụng dao có tính sát thương cao.
Tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân vi phạm sẽ bị xử lý hành chính theo quy định tại Điều 14 Nghị định 282 của Chính phủ..
Vì vậy, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội đề nghị các tổ chức, doanh nghiệp có liên quan và mọi người dân cần chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.
Khi phát hiện hành vi vi phạm cần thông báo ngay cho cơ quan công an nơi gần nhất hoặc gửi kiến nghị, phản ánh về an ninh trật tự trên ứng dụng VNeID.
Chiều 7/4, phiên xét xử vụ án chuyển nhượng trái phép hơn 6.000 m2 đất "vàng" ở Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng của Nhà nước, diễn ra phần xét hỏi.
HĐXX tập trung làm rõ hành vi của ông Lê Quang Thung, 80 tuổi, nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam. Ông này bị xác định có vai trò then chốt trong vụ án, bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ.
Là người đầu tiên bị thẩm vấn, ông Thung thừa nhận cáo trạng truy tố đúng.
Ông này bị cáo buộc thỏa thuận, thống nhất với Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Việt Tín) về việc Tập đoàn Cao su Việt Nam sẽ chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn cho họ thông qua hình thức góp vốn thành lập Công ty Phú Việt Tín. Đi cùng với việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân là những thỏa thuận lợi ích vật chất khổng lồ.
Thực hiện thỏa thuận, ông Thung đã nhận của Linh 200.000 SGD (thông qua việc trả viện phí cho con) và 300.000 USD tiền mặt tại nhà hàng Palace (quận 1, TP HCM).
Trả lời xét hỏi, ông Thung khai lần đầu nhận tiền là đầu năm 2008, khi con trai sang Singapore chữa bệnh, Lê Y Linh đã trực tiếp nộp 200.000 SGD tiền viện phí. Đến năm 2009, bị cáo "từng đặt vấn đề trả lại khoản tiền này nhưng Linh từ chối".
Hai bên sau đó thống nhất cấn trừ 200.000 SGD vào tổng số 1,2 triệu USD mà Linh và Dừa phải chi riêng cho cá nhân ông theo thỏa thuận "ngầm" để thâu tóm khu đất. Phần còn lại của gói 1,2 triệu USD được quy đổi ra USD và VNĐ, rồi được Dừa và Linh mang trong các túi quà đến gặp, đưa trực tiếp cho ông Thung.
"Khoản tiền hưởng lợi này bị cáo không chia cho ai, mang đi mua xe", ông Thung, khai.
Tuy nhiên, bị cáo đề nghị tòa xem xét lại hành vi nhận khoản 200.000 SGD (được cho là trước khi xảy ra hành vi sai phạm), đồng thời cho biết đã nộp khắc phục hậu quả hơn 16,4 tỷ đồng.
Để làm rõ lời khai của ông Thung, tòa gọi Lê Y Linh. Bị cáo cho biết quen ông Thung qua một người bạn trong thời điểm con trai Thung mắc bệnh. Bị cáo đã hỗ trợ đưa cháu sang Singapore chữa trị và thanh toán 200.000 SGD viện phí; khi đó chưa biết đến dự án khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, các vấn đề liên quan chỉ phát sinh sau khi việc chữa bệnh kết thúc.
Bị cáo trình bày đây là lần đầu tham gia dự án liên quan tài sản Nhà nước nên không nắm rõ quy định phải đấu giá khi chuyển nhượng. Thông qua Thung, Linh quen bị cáo Đặng Phước Dừa; từ mối quan hệ này, Linh đề nghị được nhận chuyển nhượng khu đất, các bên sau đó bàn bạc, hình thành việc hợp tác.
Về khoản 200.000 SGD, HĐXX nêu việc Thung khai "từng muốn trả lại tiền". Bị cáo Linh cho biết "đã từ chối ngay khi con trai Thung chữa bệnh xong và trở về", khẳng định chưa từng có ý định nhận lại.
Theo bà này, nếu có mục đích nhận tiền thì đã nhận ngay thời điểm đó, không cần chờ đến khi phát sinh việc chuyển nhượng dự án; sự việc này diễn ra trước thời điểm xảy ra vụ án. Bị cáo lý giải hành vi, mối quan hệ giữa hai bên "xuất phát từ tình cảm và sự giúp qua giúp lại".
HĐXX yêu cầu làm rõ "giúp qua giúp lại" là thế nào, lúc này Linh trả lời: "Giúp - là tạo điều kiện để mình được mua khu đất 39-39B Bến Vân Đồn".
Sáng mai tòa tiếp tục thẩm vấn các bị cáo còn lại, trong đó có bà Nguyễn Thị Như Loan - cựu Tổng giám đốc, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai.
Cáo trạng xác định bà Loan thâu tóm khu đất "vàng" thông qua việc mua bán vốn tại Công ty TNHH Phú Việt Tín. Năm 2013, đại diện Quốc Cường Gia Lai ký thỏa thuận nhận chuyển nhượng, sau đó nắm 100% vốn từ các cổ đông và hai doanh nghiệp nhà nước với tổng giá khoảng 460,9 tỷ đồng (đã gồm tiền sử dụng đất).
Khi chưa hoàn tất thủ tục sở hữu, tháng 9/2014, bà tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng dự án cho đối tác khác. Đến tháng 11/2014, toàn bộ vốn tại Phú Việt Tín được bán cho hai công ty thuộc Novaland với giá hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan công tố xác định hành vi này gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng; riêng bà Loan hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng.
Từ 15/12/2025 đến 14/3, Công an thành phố Hà Nội phát hiện 3 vụ việc với 58 người nước ngoài có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tổ chức đánh bạc cho người nước ngoài trên không gian mạng hay nhập cảnh trái phép.
Theo công an, sau khi bị các nước "đánh mạnh", kẻ cầm đầu ở nước ngoài chỉ đạo đàn em câu kết với người Việt Nam tìm thuê chung cư cao cấp trong khu vực thường có người nước ngoài sinh sống, làm việc.
Có địa điểm, nhóm cầm đầu bố trí một người nước ngoài giữ vai trò quản lý ở Việt Nam. Sau đó, chúng làm thủ tục đưa người nước ngoài nhập cảnh dưới hình thức xin visa du lịch.
Khi hệ thống vận hành, chúng thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tổ chức đánh bạc với nạn nhân ở ngoài lãnh thổ Việt Nam. Nhóm này không lừa người Việt Nam để tránh phải chịu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam.
Quá trình hoạt động, nhóm tội phạm còn lập các công ty chứng khoán quốc tế để làm bình phong. Chúng hoạt động theo các nhóm nhỏ, phân tán, không tụ lại một địa điểm cố định mà định kỳ thay đổi.
Gần đây nhất, đêm 15/1 tại khu đô thị cao cấp ở xã Sơn Đồng, Hà Nội, công an phát hiện 7 công dân Hàn Quốc và một người Trung Quốc đang lưu trú không hộ chiếu, thị thực theo quy định. Trong biệt thự họ sinh sống, công an ghi nhận hàng chục máy tính, điện thoại đang được sử dụng để phục vụ chiêu trò mạo danh lừa tiền.
Họ khai, chọn các khu đô thị khép kín, an ninh cao tại Việt Nam để đặt "đại bản doanh" nhằm trốn tránh sự truy vết của lực lượng chức năng cả hai nước. Một nghi phạm Hàn Quốc thừa nhận nhập cảnh Việt Nam không phải để du lịch mà tham gia đường dây lừa đảo trực tuyến. "Các nạn nhân nhắm đến là người đang sinh sống tại Hàn Quốc", anh ta khai.
Cũng tại Hà Nội, từ tháng 8/2025 đến 2026, nhóm người Trung Quốc và Nhật Bản đã tập trung tại Hà Nội để xây dựng kịch bản giả danh cán bộ cảnh sát, kiểm sát viên, tòa án gọi điện thoại lừa tiền người ở Nhật Bản.
Nhà chức trách ước tính, nhóm này đã chiếm đoạt khoảng 11 tỷ đồng.
Ngoài Hà Nội, Công an tỉnh Bắc Ninh mới đây cũng bắt hai người quốc tịch Trung Quốc là Bi Shuang và Cui Feiyang, đều 28 tuổi, dùng mạng xã hội WeChat tìm kiếm các nạn nhân có nhu cầu giao dịch tài sản giá trị lớn. Ngày 8/1, hai nghi can đóng giả người cần đổi tiền ảo USDT sang tiền đồng để hẹn gặp anh Liu Wei.
Sau khi nhận 120 triệu đồng, Bi Shuang lấy lý do rời đi trước, còn Cui Feiyang đưa nạn nhân đến quán trên đường Hàn Thuyên, phường Kinh Bắc. Lợi dụng sơ hở khi ăn uống, Cui Feiyang lẻn ra cửa sau bỏ trốn.
Cùng kịch bản này, ngày 26/1, hai người hẹn gặp anh Wang Chang Liang tại một quán cà phê để mua 3 chiếc iPhone với tổng giá trị khoảng 93 triệu đồng. Sau khi lấy máy với lý do đi kiểm tra, chúng tiếp tục dẫn dụ nạn nhân đến quán ăn trên để tẩu thoát.
