Lanre Dokun, bác sĩ tâm thần ở New York, cho biết ông gặp không ít bệnh nhân trẻ xem tiền bạc như một nỗi ám ảnh dai dẳng. Với người lớn tuổi, nỗi ám ảnh này thường gắn với biến cố cụ thể như mất việc hoặc chi phí chữa bệnh tăng cao. Nhưng ở nhóm trẻ hơn, Dokun nhận thấy tiền bạc đã trở thành “yếu tố gây căng thẳng mạn tính” với họ.
Tại Mỹ, Gen Z (cách gọi những người sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) đang dần được xem là thế hệ sớm ý thức về tiền bạc và cũng rất thận trọng trong chi tiêu. Khảo sát của tập đoàn dịch vụ tài chính đa quốc gia Charles Schwab năm 2024 cho thấy độ tuổi trung bình bắt đầu tiết kiệm của Gen Z là 18, sớm hơn nhiều so với thế hệ trước. Gần một nửa những người tham gia khảo sát cho biết họ đã bắt đầu đầu tư trước tuổi 20.
Một nghiên cứu của Viện Công ty Đầu tư (ICI), một hãng tư vấn toàn cầu có trụ sở chính ở Washington và hai văn phòng tại London cùng Brussels, cũng cho thấy các hộ gia đình Gen Z có mức đóng góp tài sản vào tài khoản hưu trí nhiều gấp ba so với thế hệ trước đây, nếu xét ở cùng độ tuổi và điều chỉnh theo lạm phát.
Joelle Remy, một nhà tư vấn tài chính ở Chicago, chứng kiến nhiều người trẻ tính toán rất sớm cho từng bước học tập và nghề nghiệp. Có người tìm cách lấy thêm tín chỉ từ bậc phổ thông để tốt nghiệp đại học sớm hơn, qua đó giảm chi phí cho học tập. Có trường hợp còn đi làm từ năm 16 tuổi và dành dụm cho bậc cao học. Một số khách hàng Gen Z của bà tích lũy được khoản tiền lớn hơn cả thế hệ sinh năm 1981-1996 nếu xét ở cùng độ tuổi.
Điều này có vẻ mâu thuẫn với định kiến lâu nay về Gen Z như một thế hệ “Peter Pan” mãi không chịu lớn: chần chừ dọn ra ở riêng, kết hôn muộn, trì hoãn mua nhà và chậm bước vào những cột mốc trưởng thành truyền thống.
Tuy nhiên, cách thế hệ này tại Mỹ “chậm lớn” có thể là sự chuẩn bị kỹ lưỡng và thận trọng hơn cho tương lai. Nhiều người trẻ tại Mỹ có lẽ đang cảm thấy bất an nhiều hơn thế hệ đi trước vì cảm thấy tương lai nhiều bất trắc.
Gen Z tại Mỹ trưởng thành đúng lúc chi phí cho các mục tiêu cơ bản của đời sống tăng vọt. Giá nhà ở cao, đặc biệt tại các thành phố lớn và chi phí nuôi con tăng liên tục trong nhiều năm. Những điểm tựa mà các thế hệ trước từng quen thuộc như việc làm ổn định hay lương hưu ngày càng hiếm. Với nhiều người trẻ, giấc mơ về một căn nhà, gia đình nhỏ hay cuộc sống đủ đầy ngày càng xa vời.
Michael Tenam, 23 tuổi, làm việc trong ngành công nghệ thông tin tại Brooklyn, là một trường hợp điển hình. Dù có thu nhập khoảng 90.000 USD mỗi năm, anh vẫn sống cùng bố mẹ, vừa trả dần nợ học phí, vừa cân nhắc liệu vài năm nữa có đủ điều kiện thuê chỗ ở riêng hay không.
Việc sở hữu nhà riêng với Tenam “dường như là điều không thể”. Hầu hết bạn bè của anh cũng trong hoàn cảnh tương tự, nên chuyện sống cùng gia đình không còn gây xấu hổ như xưa.
Shannon E. Cavanagh, nhà xã hội học tại Đại học Texas ở Austin, cho biết bà từng thấy khá lạ khi một nghiên cứu sinh lại trích cả phần tiền trợ cấp ít ỏi để dành cho những năm tháng xế chiều. Cavanagh cho biết hồi ở cùng độ tuổi như vậy, bà vẫn tin tưởng hệ thống an sinh xã hội sẽ bảo vệ mình, còn cơ hội tìm việc thì luôn rộng mở, không cần nghĩ đến dành dụm cho mai sau.
Sự thận trọng về tài chính của Gen Z không hoàn toàn tiêu cực. Nhà tư vấn tài chính Joelle Remy cho rằng kỷ luật có thể đem lại cảm giác chủ động hơn trong cuộc sống. Tuy nhiên, điều mâu thuẫn là Gen Z giờ đây có kỷ luật tài chính mà chưa chắc cảm thấy tự do.
Họ uống ít rượu hơn, ít quan hệ tình cảm hơn và thường tránh các lựa chọn nhiều rủi ro. Theo chuyên gia Cavanagh, có quá nhiều niềm vui của tuổi trẻ bị “gác lại” trong đời sống người trẻ Mỹ.
Tất nhiên, không phải Gen Z nào cũng có điều kiện tích cóp, nhiều người đơn giản không còn khoản dư nào để cất giữ.
Khảo sát được Northwestern Mutual, công ty tài chính và bảo hiểm ở bang Wisconsin, công bố trong tháng 3 cho thấy gần 1/3 người Mỹ ở độ tuổi 18-29 đang cân nhắc hoặc đã bỏ tiền vào các trò cá cược may rủi. 80% trong nhóm này, tỷ lệ cao nhất trong các thế hệ, cho biết họ làm như vậy vì cảm thấy tình hình tài chính bản thân đang tụt lại quá xa so với mặt bằng chung và “liều thì mới ăn nhiều”.
Một bộ phận khác lại có thái độ mà theo Rebecca Palmer, người đứng đầu bộ phận tư vấn tài chính tại Fruitful, công ty chuyên về lập kế hoạch tài chính cho nhóm khách 20-40 tuổi, gọi là “chủ nghĩa hư vô tài chính”. Những người này thậm chí đã từ bỏ niềm tin rằng việc kiên trì tiết kiệm sẽ giúp họ đạt được mục tiêu cuộc đời như mua nhà hay có cuộc sống ổn định.
Các chuyên gia cho rằng Gen Z vẫn có thể thay đổi góc nhìn sang hướng lạc quan hơn trong tương lai. Daryl Fairweather, chuyên gia kinh tế của công ty bất động sản Redfin, dự báo cơ hội sở hữu nhà sẽ trở nên dễ dàng hơn với người Mỹ vào năm 2035, khi nhiều người thuộc Gen Z bước vào nửa cuối nhóm tuổi 30 và nguồn cung nhà nhiều hơn.
Theo đặc phái viên TTXVN, tại sự kiện, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam tại Ý Vũ Thị Bích Diệp cho biết có khoảng 1.000 - 1.200 du học sinh Việt Nam đang theo học ở nhiều lĩnh vực khác nhau ở Ý. Trong những năm gần đây, xu hướng lựa chọn ngành học chuyển dịch rõ rệt sang các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, công nghệ thông tin và thiết kế.
Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam chia sẻ về một số khó khăn, đề xuất tăng cường các cơ chế hỗ trợ công dân Việt Nam ở nước ngoài trong quá trình hoàn thiện thủ tục pháp lý và cư trú, thúc đẩy các cơ chế kết nối giữa sinh viên Việt Nam ở nước ngoài với thị trường lao động trong nước và quốc tế.
Hội Sinh viên Việt Nam tại Ý cũng kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các chính sách thu hút và phát huy nguồn nhân lực chất lượng cao trở về Việt Nam, phát huy vai trò của cộng đồng sinh viên Việt Nam tại Ý như một mạng lưới kết nối và hỗ trợ tại chỗ.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gửi tới các sinh viên, lưu học sinh tiêu biểu của Việt Nam tại Ý lời thăm hỏi chân thành và những tình cảm tốt đẹp nhất từ Tổ quốc.
Chủ tịch Quốc hội chia sẻ về quan hệ Việt Nam - Ý và tiềm tăng phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới. Ông cũng thông tin về tình hình trong nước, nhấn mạnh Đảng ta đã quyết định những chủ trương lớn đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Ghi nhận những đề xuất, Chủ tịch Quốc hội cho biết sẽ chỉ đạo các cơ quan của Quốc hội phối hợp các cơ quan liên quan nghiên cứu tiếp thu, rà soát, sớm có giải pháp hoặc phản hồi phù hợp, đáp ứng nguyện vọng chính đáng, phát huy hiệu quả hơn nữa nguồn lực quý báu của người Việt Nam ở nước ngoài.
Theo Chủ tịch Quốc hội, Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách thu hút các chuyên gia, trí thức Việt Nam ở nước ngoài đóng góp cho sự phát triển của đất nước, trong đó đưa ra nhiều cơ chế đặc biệt, cải thiện quy trình triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học nhằm thu hút, trọng dụng các chuyên gia, nhà khoa học là người Việt Nam ở nước ngoài về nước làm việc. Một số địa phương có cơ chế đãi ngộ cao cho đội ngũ thạc sĩ, tiến sĩ.
Chủ tịch Quốc hội mong muốn các bạn sinh viên, lưu học sinh nỗ lực học tập, tiếp thu thành tựu khoa học công nghệ nước sở tại, tiếp tục phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và bản lĩnh của mình để đóng góp sức mình vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
Ông đề nghị Đại sứ quán Việt Nam tại Ý tiếp tục quan tâm, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của đội ngũ sinh viên, lưu học sinh để tạo điều kiện thuận lợi nhất về sinh hoạt, học hành, đảm bảo quyền lợi của người Việt Nam ở nước sở tại.
Hội Sinh viên Việt Nam tại Ý tăng cường tuyên truyền về tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước cũng như những chính sách, pháp luật đã được Quốc hội thông qua, góp phần gắn kết người Việt Nam ở nước ngoài nói chung cũng như cộng đồng người Việt ở Ý hướng về quê hương.
Ông mong các sinh viên, dù học ngành nào, cũng chủ động tiếp cận khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, để khi trở về có thể đóng góp thiết thực cho quê hương, cho đất nước, góp phần đưa Việt Nam trở thành nước thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và thu nhập cao vào năm 2045.
Theo Hãng tin AFP, Trung Quốc ngày 8-4 tuyên bố hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, trong khi Nga nhận định cách tiếp cận "tấn công đơn phương, hung hăng" của Washington đã chịu "thất bại nặng nề".
Theo thỏa thuận, Mỹ sẽ tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong hai tuần, đổi lại Tehran mở lại tạm thời eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển trọng yếu của dầu mỏ, khí đốt và phân bón toàn cầu. Ông Trump cũng ghi nhận Trung Quốc có vai trò trong việc đưa Tehran trở lại bàn thương lượng.
Thông báo này được đưa ra ngay trước thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề ra trước đó, trong đó ông từng đe dọa sẽ "xóa sổ toàn bộ nền văn minh" nếu Iran không chấp nhận đàm phán và mở lại eo Hormuz.
Phát biểu tại Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết Trung Quốc "hoan nghênh các bên liên quan đạt được thỏa thuận ngừng bắn", đồng thời khẳng định Bắc Kinh sẽ tiếp tục nỗ lực nhằm hạ nhiệt tình hình và thúc đẩy chấm dứt xung đột.
Đặc biệt, Bắc Kinh cho biết Ngoại trưởng Vương Nghị đã thực hiện 26 cuộc điện đàm với các nước liên quan, trong khi đặc phái viên Trung Đông của nước này liên tục di chuyển trong khu vực để thúc đẩy đối thoại.
Trong khi đó cùng ngày, Nga chỉ trích gay gắt chiến dịch quân sự của Washington cho rằng hành động "tấn công đơn phương, hung hăng, vô cớ" nhắm vào Iran đã phải chịu "thất bại nặng nề".
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nhấn mạnh Matxcơva ngay từ đầu đã kêu gọi chấm dứt "hành động gây hấn" nhằm vào Iran và theo đuổi giải pháp chính trị, ngoại giao, đồng thời khẳng định không có giải pháp quân sự cho tình hình xung đột hiện tại.
Trong khi đó, Israel ủng hộ quyết định của Mỹ nhưng khẳng định lệnh ngừng bắn không áp dụng đối với các chiến dịch quân sự của nước này tại Lebanon.
Về phía Iran và Mỹ, truyền thông gần đây cho biết hai nước dự kiến sẽ có cuộc đàm phán tại Pakistan vào ngày 10-4 sắp tới, thương lượng về đề xuất 10 điểm của Tehran để chấm dứt xung đột, bao gồm kêu gọi kiểm soát eo biển Hormuz và dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt.
Đáng chú ý, dù đồng ý ngồi vào bàn đàm phán, Iran khẳng định "hoàn toàn không tin tưởng phía Mỹ" vì đối phương đã "ba lần thất hứa". Nước này cảnh báo sẽ "đáp trả mạnh mẽ và khiến Mỹ hối hận" nếu Washington vi phạm cam kết.
Đồng thời, Tehran kỳ vọng Nga, Trung Quốc cùng các nước trung gian như Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đóng vai trò bảo đảm Mỹ không tái khởi động chiến sự.
Trong bối cảnh tình hình eo biển Hormuz tiếp tục "nóng", ngày 10-4, người dùng mạng xã hội đã chia sẻ bình luận đáng chú ý của Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev:
"Không rõ thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran sẽ diễn biến như thế nào. Nhưng có một điều chắc chắn: Iran đã thử vũ khí hạt nhân của họ. Vũ khí đó được gọi là 'eo biển Hormuz'. Tiềm năng của nơi này là vô tận".
Bình luận này được ông Medvedev đăng trên mạng xã hội X vào hôm 8-4. Bên dưới bài đăng, ông còn chỉ ra: "Vâng, đây rồi: Eo biển Hormuz lại bị đóng cửa. Vũ khí này đang hoạt động".
Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Iran được công bố hôm 7-4, đến nay Tehran vẫn chưa mở eo biển Hormuz như Washington yêu cầu.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên rằng bất kỳ hành động đóng cửa nào tại eo biển này đều "hoàn toàn không thể chấp nhận".
"Tôi xin nhắc lại kỳ vọng và yêu cầu của Tổng thống Trump rằng eo biển Hormuz phải được mở lại ngay lập tức, nhanh chóng và an toàn", bà nêu rõ hôm 8-4.
Ngày 10-4, Đài Fox News tường thuật việc vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz trên thực tế vẫn bị đình trệ.
Khoảng 3.200 tàu - trong đó có khoảng 800 tàu chở dầu và tàu hàng - đang ùn ứ ở phía tây eo biển Hormuz, khi các tàu phải neo chờ trong lúc các hãng vận tải biển chờ đợi thông tin rõ ràng về việc liệu có an toàn để đi qua hay không.
Theo ông Matt Smith - nhà phân tích tại Công ty dữ liệu Kpler, trong những ngày gần đây không có tàu chở dầu nào dám mạo hiểm thực hiện hành trình này.
"Chúng tôi không thấy bất kỳ sản phẩm dầu mỏ nào đi qua khu vực này. Vì vậy thực chất eo biển vẫn đóng cửa. Và đây chính là đòn bẩy mà Iran đang có", ông nói.
