Đầu tháng 4, ông Đỗ Xuân Trường, 61 tuổi, ở thôn Phú Hữu 2, xã Phú Nghĩa, phải lách qua hai ngôi mộ đi vào mảnh ruộng nằm ở khu Sau Đình. Không thể đưa phương tiện cơ giới vào làm đất, đi lại khó khăn nên ruộng gần như bỏ hoang.
“Không thể sản xuất trên chính mảnh đất của mình đã ảnh hưởng đến thu nhập của gia đình tôi”, ông Trường bức xúc nói và cho biết đã nhiều lần phản ánh với chính quyền nhưng chưa đạt kết quả.
Hai ngôi mộ mới xây là của gia đình ông Nguyễn Văn Huệ. Theo kết luận của UBND huyện Chương Mỹ cũ, ông Huệ được cấp hơn 2.000 m2 đất nông nghiệp, trong đó có 504 m2 đất 5% ở khu Sau Đình. Tuy nhiên, từ năm 2005, ông đã tự ý xây dựng nhà ở, công trình phụ, sân bêtông, trụ cổng… trên diện tích khoảng 715 m2, bao gồm cả đất nông nghiệp và đất công.
Chính quyền kết luận ông Huệ đã lấn chiếm khoảng 211 m2 đất công do UBND xã quản lý, chắn lối đi vào khu đất sản xuất của 5 hộ dân, trong đó có hộ của ông Đỗ Xuân Trường.
Tháng 12/2025, UBND xã Phú Nghĩa tổ chức cưỡng chế mở lối đi vào khu đất nông nghiệp của 5 hộ dân tại khu Sau Đình, thôn Phú Hữu 2. Tuyến đường được mở rộng 3,5 m, dài gần 200 m, nằm trên diện tích đất công do xã quản lý giáp ranh 504 m2 đất 5% của hộ ông Nguyễn Văn Huệ.
Trong quá trình cưỡng chế, chính quyền đã xác định ranh giới giữa đất công và đất của hộ ông Huệ bằng việc đóng cọc mốc và quây rào B40. Tuy nhiên, khoảng một tháng sau, trên đoạn đường này xuất hiện hai ngôi mộ, một hình chữ nhật, một hình tròn, dựng bằng gạch án ngữ gần hết lối đi, khiến các hộ dân có đất phía trong rất khó vào canh tác.
Trước phản ánh của các hộ dân, UBND xã Phú Nghĩa đã làm việc với ông Nguyễn Văn Huệ. Tại buổi làm việc, ông Huệ cho biết gia đình từng có hai phần mộ bị thất lạc từ trước năm 1977, sau khi cưỡng chế làm lộ vị trí nên đã xây dựng lại.
Tuy nhiên, theo đại diện Phòng Kinh tế xã Phú Nghĩa, tại thời điểm cưỡng chế, khu vực này chỉ có một chuồng vịt rộng khoảng 10 m2 và một cây mít, không ghi nhận dấu hiệu mộ phần. Khu đất trước đây là gò cao, từng được người dân sử dụng để chôn cất, song chủ yếu là các nấm mộ đơn sơ, không có công trình kiên cố, qua thời gian dài, nhiều phần mộ đã bị vùi lấp, mất dấu.
“Do đó, hiện chưa có cơ sở khẳng định hai ngôi mộ mới xây là mộ cũ tồn tại từ trước hay được dựng lên sau này”, đại diện Phòng Kinh tế xã Phú Nghĩa nói.
UBND xã Phú Nghĩa cho biết sẽ tiếp tục mời các bên liên quan để làm việc, hòa giải và làm rõ nguồn gốc hai ngôi mộ. Trường hợp vụ việc kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an ninh trật tự, toàn bộ hồ sơ sẽ được chuyển cơ quan công an để xử lý theo quy định pháp luật.
Góp ý dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi chiều 10/4, đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy, Phó đoàn Tây Ninh, đánh giá dự luật đã bước đầu thiết lập cơ chế quản lý các khoản thu từ lễ hội, tín ngưỡng, nhưng cần bổ sung quy định chặt chẽ hơn về công khai, minh bạch tài chính của tổ chức tôn giáo.
Theo bà, đây là nguồn thu lớn, tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là với các khoản tài trợ từ nước ngoài hoặc tiền công đức chuyển qua tài khoản cá nhân, có thể phát sinh nguy cơ rửa tiền, lừa đảo.
Nữ đại biểu đề nghị tổ chức tôn giáo và các đơn vị trực thuộc khi vận động quyên góp trên không gian mạng phải sử dụng tài khoản ngân hàng đã đăng ký với cơ quan có thẩm quyền. Quy định này nhằm giúp cơ quan quản lý kiểm tra, kiểm soát dòng tiền đúng mục đích, đồng thời tạo điều kiện để người dân đối chiếu, tránh bị chiếm đoạt tài sản.
Bà cũng lưu ý phạm vi tài sản hiện không chỉ là tài sản hữu hình mà còn gồm tài sản số. Nhiều cơ sở đang sở hữu các kênh mạng xã hội có lượng theo dõi lớn, phát sinh nguồn thu từ quảng cáo, cần được đưa vào khuôn khổ quản lý.
Cùng với đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định cấm lợi dụng thuật toán mạng xã hội để lan truyền thông tin sai lệch về giáo lý, giáo luật. Theo bà, cơ chế lan truyền tự động có thể bị thao túng, biến thông tin xuyên tạc thành phổ biến, ảnh hưởng đến nhận thức tín đồ và uy tín tổ chức tôn giáo.
Dẫn số liệu từ Ban Tôn giáo Chính phủ, bà cho biết hoạt động truyền đạo, giảng pháp và thực hiện nghi lễ trực tuyến ngày càng phổ biến. Vì vậy, việc bổ sung quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng là cần thiết để lấp khoảng trống pháp lý.
Hòa thượng Thích Thanh Quyết (Phó chủ tịch Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam) cũng đề nghị bổ sung quy định cụ thể về nguyên tắc quản lý tài sản, đặc biệt là tiền công đức theo hướng công khai, minh bạch, chặt chẽ và bình đẳng giữa các tôn giáo. Luật cần bổ sung thiết chế phòng ngừa thất thoát, tiêu cực vì đây là vấn đề nhạy cảm được xã hội quan tâm. "Quan điểm phải rõ ràng: tiền chùa để xây nhà chùa, tiền chúa để xây nhà chúa", ông nói.
Liên quan hoạt động tôn giáo trên không gian mạng, hòa thượng Thích Thanh Quyết đề nghị quy định cụ thể tiêu chí nhận diện hành vi vi phạm và quy trình phối hợp phát hiện, xử lý nội dung trên các nền tảng xuyên biên giới, đồng thời làm rõ ranh giới giữa quyền tự do tín ngưỡng và hành vi lợi dụng tôn giáo.
Theo quy định hiện hành tại Thông tư 04/2023, tiền công đức chuyển khoản hoặc thanh toán điện tử phải được tiếp nhận qua tài khoản tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại. Tiền mặt thì phải được ghi chép, kiểm đếm định kỳ và quản lý chặt chẽ. Tiền chưa sử dụng phải gửi vào tài khoản để bảo đảm an toàn, minh bạch.
Quốc hội dự kiến thông qua dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi theo quy trình một kỳ họp.
Ngày 10.4, Công an xã Phước An (tỉnh Đồng Nai) cho biết đã xử phạt ông N.V.S (58 tuổi, ở ấp 2 xã Phước An) về hành vi đăng thông tin sai sự thật. Đây là lần thứ 2, ông N.V.S bị xử phạt về hành vi này.
Trước đó, vào ngày 25.3, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Công an xã Phước An phát hiện ông N.V.S đăng tải, bình luận thông tin sai sự thật, xúc phạm uy tín của Đảng, nhà nước.
Làm việc với cơ quan công an, ông N.V.S đã thừa nhận hành vi vi phạm của mình. Công an xã Phước An đã ra quyết định xử phạt hành chính 10 triệu đồng, đồng thời yêu cầu ông N.V.S phải gỡ bỏ nội dung vi phạm và cam kết không tái phạm.
Đáng chú ý, chỉ hơn 2 tháng trước (ngày 15.1), ông N.V.S cũng đã bị công an xã Phước An xử phạt 7,5 triệu đồng về hành vi đăng tải nội dung xúc phạm lực lượng công an nhân dân.
Ngoài trường hợp trên, Công an tỉnh Đồng Nai cũng cho biết Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao vừa lập biên bản vi phạm hành chính đối với ông B.T.G (41 tuổi, ở xã Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai) về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân.
Cụ thể, ngày 1.4, ông B.T.G đăng tải trên Facebook cá nhân 1 video gần 2 phút liên quan đến 1 vụ tai nạn giao thông trên tuyến đường thuộc xã Xuân Lộc. Đồng thời, kết luận nguyên nhân vụ tai nạn do "lực lượng CSGT Công an tỉnh Đồng Nai đã dùng gậy đập liên tiếp vào 2 người điều khiển xe gắn máy, gây nên hậu quả vụ tai nạn...".
Làm việc với cơ quan công an, ông B.T.G thừa nhận bản thân đăng tải bài viết có nội dung dựa trên suy đoán chủ quan của cá nhân, không có căn cứ thực tế và không kiểm soát bình luận trên bài viết của mình.
Công an tỉnh Đồng Nai đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với ông B.T.G về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân theo quy định.
Công an Đồng Nai khuyến cáo người dân cần kiểm tra nguồn tin từ các kênh chính thống trước khi chia sẻ, cung cấp thông tin lên không gian mạng. Tuyệt đối không được chia sẻ, cung cấp thông tin sai sự thật, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân trên không gian mạng; ngay cả những bình luận, chia sẻ đơn giản cũng có thể bị xem xét nếu chứa nội dung sai sự thật.
Sáng 9/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. Điểm đáng chú ý là đề xuất thu hẹp phạm vi các giao dịch bắt buộc phải công chứng.
Theo dự thảo, chỉ các giao dịch quan trọng, giá trị lớn và rủi ro cao mới bắt buộc công chứng, như mua bán, chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp bất động sản giữa cá nhân với cá nhân hoặc với tổ chức không kinh doanh bất động sản. Một số trường hợp đặc biệt như di chúc của người không biết chữ hoặc bị hạn chế về thể chất cũng thuộc diện bắt buộc.
Ngược lại, các giao dịch giá trị nhỏ, rủi ro thấp sẽ không còn bắt buộc công chứng, mà có thể thực hiện theo cơ chế đơn giản hơn.
Nhiều đại biểu bày tỏ đồng tình với hướng sửa đổi này. Đại biểu Dương Đức Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, cho rằng chỉ nên bắt buộc công chứng với giao dịch có giá trị lớn, tác động mạnh đến quyền tài sản. Với giao dịch nhỏ như mua bán xe máy cũ vài triệu đồng, nên chuyển sang xác nhận hành chính đơn giản để giảm chi phí và bớt phiền hà cho người dân.
Chủ tịch Trung ương Hội Luật gia Việt Nam Nguyễn Khánh Ngọc cũng ủng hộ việc thu hẹp danh mục bắt buộc công chứng, nhằm bảo đảm quyền tự do thỏa thuận của cá nhân và doanh nghiệp. Ông đề nghị ở những nơi khó khăn như hải đảo, có thể giao UBND cấp xã thực hiện chứng thực với giá trị tương đương để người dân không phải đi lại xa.
Đại biểu Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ, cho rằng cần tiếp tục cắt giảm thủ tục công chứng để đẩy mạnh cải cách hành chính. Cơ quan chức năng có thể nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, trong đó một số nước không bắt buộc công chứng với mọi giao dịch bất động sản mà dựa vào nghĩa vụ thuế để xác lập giao dịch.
Bên cạnh đó, một số ý kiến đề nghị làm rõ hơn quy định trong dự thảo. Đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ TP HCM, cho rằng khái niệm "giao dịch có tính chất quan trọng" còn chung chung, dễ dẫn tới cách hiểu khác nhau. Bà đề nghị cần có tiêu chí cụ thể hoặc giao Chính phủ quy định khung để tránh áp dụng không thống nhất.
Các đại biểu cũng thống nhất rằng với giao dịch bất động sản, việc bắt buộc công chứng vẫn cần thiết nhằm phòng ngừa tranh chấp, bảo vệ người yếu thế và bảo đảm minh bạch thị trường. Đồng thời, cần đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh số hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu công chứng để tiến tới thực hiện công chứng trực tuyến.
