Đằng sau một yêu cầu mang tính hành chính tưởng chừng bình thường là vấn đề cốt lõi: Ranh giới giữa quyền quản lý của chính quyền cơ sở và nguyên tắc độc lập trong hành nghề luật sư.
Xa hơn, đây còn là câu chuyện về vai trò và bản lĩnh nghề nghiệp của luật sư trong việc bảo vệ quyền công dân, đặc biệt là quyền khiếu nại trong lĩnh vực đất đai phức tạp.
Không thể phủ nhận áp lực thực tế tại địa phương khi triển khai các dự án lớn như Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Khi quyền lợi kinh tế của người dân bị tác động, việc phát sinh khiếu nại là điều tất yếu.
Tuy nhiên, quyền khiếu nại không phải là “gánh nặng” cần hạn chế, mà là quyền hiến định.
Hiến pháp năm 2013 khẳng định mọi công dân có quyền khiếu nại, tố cáo đối với các hành vi trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.
Luật Khiếu nại năm 2011 tiếp tục cụ thể hóa khi cho phép công dân khiếu nại lần đầu, lần hai, thậm chí có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại tòa án có thẩm quyền, đồng thời khẳng định quyền được nhờ luật sư hỗ trợ, tư vấn, đại diện tham gia quá trình giải quyết khiếu nại.
Vì vậy, việc người dân gửi đơn nhiều lần, đúng trình tự, không thể bị xem là hành vi cần bị hạn chế.
Ở chiều ngược lại, vai trò của luật sư cũng đã được pháp luật xác định rõ. Luật Luật sư cho phép luật sư tham gia tố tụng, tư vấn pháp luật và đại diện ngoài tố tụng để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.
Nguyên tắc hành nghề cốt lõi là độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan và tuân theo pháp luật. Điều đó khẳng định luật sư không phải là “tác nhân gây khiếu kiện”, mà là người giúp hoạt động khiếu nại và giải quyết khiếu nại diễn ra đúng trình tự, hạn chế sai sót về thủ tục và nội dung.
Trong thực tiễn, bản lĩnh nghề nghiệp của luật sư không chỉ thể hiện ở những vụ án lớn, mà rõ nét nhất trong những vụ việc cụ thể, nơi người dân yếu thế cần được bảo vệ.
Trong các tranh chấp hành chính về đất đai, người dân thường ở vị thế bất lợi về thông tin và hiểu biết pháp luật. Nếu thiếu sự hỗ trợ của luật sư, quyền khiếu nại dễ bị thực hiện sai lệch hoặc bị bỏ dở. Ngược lại, khi có luật sư tham gia, đơn thư thường chặt chẽ hơn, đúng thẩm quyền hơn, hạn chế tình trạng khiếu nại tràn lan, kéo dài.
Do đó, cần nhìn nhận rằng luật sư không làm gia tăng khiếu kiện, mà góp phần đưa hoạt động khiếu nại vào khuôn khổ pháp luật. Một vụ việc có luật sư tham gia thường có cơ hội được giải quyết nhanh và chính xác hơn, bởi các lập luận pháp lý đã được chuẩn bị đầy đủ ngay từ giai đoạn đối thoại. Việc luật sư đồng hành cùng người dân vì thế không chỉ là hoạt động dịch vụ pháp lý, mà còn là một phần của cơ chế bảo vệ công lý.
Ngược lại, nếu luật sư từ chối hỗ trợ người dân trong việc thực hiện quyền khiếu nại hợp pháp, điều đó không chỉ là thiếu trách nhiệm nghề nghiệp, mà còn đi ngược lại sứ mệnh xã hội của luật sư. Khi người dân cần đến pháp luật mà không được hỗ trợ, nền tảng của nhà nước pháp quyền cũng bị ảnh hưởng.
Tất nhiên, trong trường hợp luật sư có hành vi tư vấn sai pháp luật, kích động khiếu kiện trái quy định hoặc gây mất trật tự xã hội, pháp luật đã có đầy đủ chế tài xử lý. Tùy mức độ vi phạm, luật sư có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc xử lý này thuộc thẩm quyền của các cơ quan có thẩm quyền và tổ chức luật sư theo quy định pháp luật, bảo đảm tính khách quan và đúng trình tự.
Chính vì vậy, việc “nhắc nhở, chấn chỉnh” luật sư thông qua một văn bản mang tính hành chính cần được cân nhắc thận trọng. Nếu cách diễn đạt hoặc mục đích thực hiện dẫn đến việc gây áp lực hoặc làm suy giảm tính độc lập của luật sư, thì không chỉ vượt quá giới hạn thẩm quyền mà còn ảnh hưởng đến quyền hành nghề hợp pháp của luật sư và quyền tiếp cận công lý của người dân.
Một vấn đề quan trọng khác là cách tiếp cận trong quản lý. Khi số lượng đơn thư tăng cao, giải pháp không thể là “giảm đầu vào” bằng cách gián tiếp hạn chế quyền khiếu nại hoặc vai trò của luật sư.
Cách làm căn cơ phải là nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại từ gốc: bảo đảm tính minh bạch của các quyết định hành chính, tăng cường đối thoại với người dân và giải quyết thỏa đáng ngay từ cơ sở. Khi niềm tin được củng cố, khiếu nại tự nhiên sẽ giảm.
Trong tiến trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, luật sư phải giữ vững bản lĩnh nghề nghiệp: không né tránh, không thỏa hiệp với những áp lực hành chính không phù hợp và kiên định với sứ mệnh bảo vệ quyền con người, quyền công dân.
Bản lĩnh ấy không nằm ở lời nói mà được thể hiện qua từng vụ việc cụ thể, nơi luật sư lựa chọn đứng về phía pháp luật và công lý.
Nếu luật sư lùi bước, người dân sẽ mất đi một chỗ dựa pháp lý quan trọng và quyền khiếu nại – dù được ghi nhận trên giấy – cũng khó được bảo đảm trong thực tế.
Bởi vậy, điều cần được “chấn chỉnh” không phải là vai trò của luật sư, mà chính là chất lượng quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai và giải quyết khiếu nại, để pháp luật thực sự trở thành công cụ bảo vệ công bằng và quyền lợi hợp pháp của người dân.
Nạn nhân là ông Nguyễn Văn Tuốl, 59 tuổi, sống một mình trong căn trọ gần sân bay Phú Quốc. Hôm 4/4, người dân phát hiện thi thể ông sau khi ngửi thấy mùi lạ từ phòng trọ.
Nạn nhân bị đâm gần 30 nhát. Hiện trường không tìm thấy hung khí, khu vực này khá vắng vẻ. Nạn nhân có mối quan hệ phức tạp, gây khó khăn cho công tác điều tra ban đầu.
Hàng chục mũi trinh sát truy lùng hung thủ
Vụ án gây hoang mang dư luận nên thiếu tướng Nguyễn Văn Hận, Giám đốc Công an tỉnh An Giang, chỉ đạo lập chuyên án.
Từ hiện trường, ban chuyên án thu được một con dao quéo và cán dao dính máu, bọc trong khăn tắm, vứt cách nơi xảy ra án mạng khoảng 200 m. Thượng tá Nguyễn Chí Nguyện, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang, cho biết các dấu vết trên hung khí cho thấy nghi phạm không thuộc nhóm người nghiện ma túy, hay lui tới nhà nạn nhân.
Một mũi điều tra dựng lại lộ trình di chuyển của ông Tuốl, xác định ngày 31/3, ông gặp một thanh niên lạ tại khu vực vòng xoay số 10, sau đó cả hai đi chung xe về phòng trọ.
Người dân nhận ra thanh niên này nhưng cho biết gã mới xuất hiện, không rõ lai lịch, nơi ở. Từ nguồn tin tố giác và hình ảnh thu thập được, công an xác định nghi phạm đã rời Phú Quốc bằng tàu cao tốc với thân phận giả.
Tiếp tục rà soát các mối quan hệ, trinh sát làm rõ nhân thân của Trường. Trong quá trình bỏ trốn, nghi phạm liên tục xóa dấu vết, từng về nhà ở Vị Thanh, TP Cần Thơ xin tiền người thân. Các mũi trinh sát sau đó khép chặt hướng di chuyển, đón lõng và bắt giữ.
Lời nhận tội còn nhiều 'điểm mờ'
Tại cơ quan điều tra, Trường khai mới quen ông Tuốl tại cửa hàng bán dưa ở khu vực vòng xoay số 10. Thời điểm đó, Trường mang theo dao quéo, dự định tìm một người có mâu thuẫn trước đó nhưng không gặp.
Sau khi quen, Trường nhận lời đến phòng trọ của ông Tuốl nhậu. Tại đây, hai người phát sinh quan hệ, ông Tuốl hứa cho 200.000 đồng nhưng không giữ lời. Trong lúc cãi vã, ông Tuốl dùng dao tấn công, Trường chống trả, dùng hung khí mang theo chém nhiều nhát.
Gây án xong, nghi phạm thay quần áo, vứt hung khí trên đường bỏ trốn.
Ngày 10-4, Công an TP.HCM cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra đã khởi tố, bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Trung Đức (48 tuổi), Hồ Minh Đạt (54 tuổi), Nguyễn Thị Giang (vợ Đạt), Đặng Viết Dũng, Nguyễn Khắc Trung, Hoàng Văn Cường, Đặng Thanh Vương, Hồ Quang Vinh và Trần Văn Hòa để điều tra về tội "cưỡng đoạt tài sản".
Theo đó, thực hiện chỉ đạo của Ban Giám đốc Công an TP về việc điều tra mở rộng vụ án "cưỡng đoạt tài sản" do Hồ Thành Được ("Được Đất Bắc") thực hiện, Phòng Cảnh sát hình sự tiếp tục phát hiện Công ty TNHH Mua bán nợ Nhất Tín hoạt động đòi nợ thuê tại phường Tam Long và khu vực chợ Bà Rịa.
Theo kết quả điều tra, Hồ Minh Đạt cùng vợ là Nguyễn Thị Giang và nhiều nhân viên đã tổ chức hoạt động đòi nợ thuê trái pháp luật.
Nhóm này sử dụng "hợp đồng mua bán nợ" để hợp thức hóa hoạt động, thực chất là đòi nợ thuê với tỉ lệ ăn chia từ 30% - 50%.
Thông qua mối quan hệ với Nguyễn Trung Đức, nhóm của Đạt nhận đòi khoản nợ khoảng 70 tỉ đồng cho bà T. từ bà B..
Sau khi ký kết hợp đồng giả cách, các đối tượng liên tục tổ chức nhiều lượt đến nhà riêng và cơ sở kinh doanh của bà B. để chửi bới, đe dọa, gây áp lực tinh thần, buộc trả nợ.
Cơ quan điều tra xác định từ cuối tháng 7-2025 đến đầu tháng 10-2025, nhóm trên đã huy động nhiều người, mặc đồng phục công ty, để lộ hình xăm, di chuyển bằng ô tô đến trước nhà và cửa hàng của nạn nhân, tụ tập đông người, lớn tiếng đe dọa, cản trở hoạt động kinh doanh.
Một số người còn có hành vi hành hung, đập phá tài sản, uy hiếp tinh thần người thân và nhân viên, nhằm ép buộc trả tiền.
Không chỉ vậy, các nghi can chia thành nhiều nhóm, hoạt động liên tục, thay phiên nhau bám địa bàn, gây sức ép kéo dài, khiến bị hại hoang mang, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và hoạt động kinh doanh.
Vật chứng thu giữ gồm nhiều hợp đồng mua bán nợ, con dấu công ty, đồng phục sử dụng khi đi đòi nợ và phương tiện phục vụ hoạt động phạm tội.
Hiện Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP tiếp tục truy xét những cá nhân liên quan, trong đó có một số người đang bỏ trốn.
Một khẩu súng trường bán tự động MP5 hiệu Heckler & Koch, một khẩu súng lục Glock, một khẩu súng điện Taser và đạn đã được tìm thấy trên vỉa hè ở phía nam London, ngay trước nhà thị trưởng London, vào tối thứ ba tuần này, Telegraph đưa tin hôm 4/4.
Kể từ đó, năm sĩ quan cảnh vệ liên quan đã bị đình chỉ công tác. Ban giám đốc tiêu chuẩn nghiệp vụ của Sở Cảnh sát Thủ đô đang xem xét lại vụ việc.
Khoảng 21h40, một người dân gọi điện báo cảnh sát sau khi phát hiện trên con phố ở phía nam London có một chiếc túi chứa súng và súng điện do Sở Cảnh sát Thủ đô London cấp.
Trong bảy phút sau khi nhận được cuộc gọi, các sĩ quan đã đến hiện trường và thu hồi an toàn các vật này. "Chiếc túi được cho là đã bị các sĩ quan đang làm nhiệm vụ đánh rơi một thời gian ngắn trước khi người dân tìm thấy", nhà chức trách cho hay.
Sở Cảnh sát khẳng định nhận thức được sự lo ngại mà sơ suất này có thể gây ra và một cuộc xem xét nội bộ được tiến hành ngay lập tức để làm rõ trách nhiệm.
Người phát ngôn của thị trưởng London Sir Sadiq cho biết: "Đây là một sự việc rất nghiêm trọng. Sở Cảnh sát phải thực hiện mọi biện pháp để đảm bảo sự việc như thế này sẽ không bao giờ xảy ra nữa".
