Đằng sau một yêu cầu mang tính hành chính tưởng chừng bình thường là vấn đề cốt lõi: Ranh giới giữa quyền quản lý của chính quyền cơ sở và nguyên tắc độc lập trong hành nghề luật sư.
Xa hơn, đây còn là câu chuyện về vai trò và bản lĩnh nghề nghiệp của luật sư trong việc bảo vệ quyền công dân, đặc biệt là quyền khiếu nại trong lĩnh vực đất đai phức tạp.
Không thể phủ nhận áp lực thực tế tại địa phương khi triển khai các dự án lớn như Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Khi quyền lợi kinh tế của người dân bị tác động, việc phát sinh khiếu nại là điều tất yếu.
Tuy nhiên, quyền khiếu nại không phải là “gánh nặng” cần hạn chế, mà là quyền hiến định.
Hiến pháp năm 2013 khẳng định mọi công dân có quyền khiếu nại, tố cáo đối với các hành vi trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.
Luật Khiếu nại năm 2011 tiếp tục cụ thể hóa khi cho phép công dân khiếu nại lần đầu, lần hai, thậm chí có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại tòa án có thẩm quyền, đồng thời khẳng định quyền được nhờ luật sư hỗ trợ, tư vấn, đại diện tham gia quá trình giải quyết khiếu nại.
Vì vậy, việc người dân gửi đơn nhiều lần, đúng trình tự, không thể bị xem là hành vi cần bị hạn chế.
Ở chiều ngược lại, vai trò của luật sư cũng đã được pháp luật xác định rõ. Luật Luật sư cho phép luật sư tham gia tố tụng, tư vấn pháp luật và đại diện ngoài tố tụng để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.
Nguyên tắc hành nghề cốt lõi là độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan và tuân theo pháp luật. Điều đó khẳng định luật sư không phải là “tác nhân gây khiếu kiện”, mà là người giúp hoạt động khiếu nại và giải quyết khiếu nại diễn ra đúng trình tự, hạn chế sai sót về thủ tục và nội dung.
Trong thực tiễn, bản lĩnh nghề nghiệp của luật sư không chỉ thể hiện ở những vụ án lớn, mà rõ nét nhất trong những vụ việc cụ thể, nơi người dân yếu thế cần được bảo vệ.
Trong các tranh chấp hành chính về đất đai, người dân thường ở vị thế bất lợi về thông tin và hiểu biết pháp luật. Nếu thiếu sự hỗ trợ của luật sư, quyền khiếu nại dễ bị thực hiện sai lệch hoặc bị bỏ dở. Ngược lại, khi có luật sư tham gia, đơn thư thường chặt chẽ hơn, đúng thẩm quyền hơn, hạn chế tình trạng khiếu nại tràn lan, kéo dài.
Do đó, cần nhìn nhận rằng luật sư không làm gia tăng khiếu kiện, mà góp phần đưa hoạt động khiếu nại vào khuôn khổ pháp luật. Một vụ việc có luật sư tham gia thường có cơ hội được giải quyết nhanh và chính xác hơn, bởi các lập luận pháp lý đã được chuẩn bị đầy đủ ngay từ giai đoạn đối thoại. Việc luật sư đồng hành cùng người dân vì thế không chỉ là hoạt động dịch vụ pháp lý, mà còn là một phần của cơ chế bảo vệ công lý.
Ngược lại, nếu luật sư từ chối hỗ trợ người dân trong việc thực hiện quyền khiếu nại hợp pháp, điều đó không chỉ là thiếu trách nhiệm nghề nghiệp, mà còn đi ngược lại sứ mệnh xã hội của luật sư. Khi người dân cần đến pháp luật mà không được hỗ trợ, nền tảng của nhà nước pháp quyền cũng bị ảnh hưởng.
Tất nhiên, trong trường hợp luật sư có hành vi tư vấn sai pháp luật, kích động khiếu kiện trái quy định hoặc gây mất trật tự xã hội, pháp luật đã có đầy đủ chế tài xử lý. Tùy mức độ vi phạm, luật sư có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc xử lý này thuộc thẩm quyền của các cơ quan có thẩm quyền và tổ chức luật sư theo quy định pháp luật, bảo đảm tính khách quan và đúng trình tự.
Chính vì vậy, việc “nhắc nhở, chấn chỉnh” luật sư thông qua một văn bản mang tính hành chính cần được cân nhắc thận trọng. Nếu cách diễn đạt hoặc mục đích thực hiện dẫn đến việc gây áp lực hoặc làm suy giảm tính độc lập của luật sư, thì không chỉ vượt quá giới hạn thẩm quyền mà còn ảnh hưởng đến quyền hành nghề hợp pháp của luật sư và quyền tiếp cận công lý của người dân.
Một vấn đề quan trọng khác là cách tiếp cận trong quản lý. Khi số lượng đơn thư tăng cao, giải pháp không thể là “giảm đầu vào” bằng cách gián tiếp hạn chế quyền khiếu nại hoặc vai trò của luật sư.
Cách làm căn cơ phải là nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại từ gốc: bảo đảm tính minh bạch của các quyết định hành chính, tăng cường đối thoại với người dân và giải quyết thỏa đáng ngay từ cơ sở. Khi niềm tin được củng cố, khiếu nại tự nhiên sẽ giảm.
Trong tiến trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, luật sư phải giữ vững bản lĩnh nghề nghiệp: không né tránh, không thỏa hiệp với những áp lực hành chính không phù hợp và kiên định với sứ mệnh bảo vệ quyền con người, quyền công dân.
Bản lĩnh ấy không nằm ở lời nói mà được thể hiện qua từng vụ việc cụ thể, nơi luật sư lựa chọn đứng về phía pháp luật và công lý.
Nếu luật sư lùi bước, người dân sẽ mất đi một chỗ dựa pháp lý quan trọng và quyền khiếu nại – dù được ghi nhận trên giấy – cũng khó được bảo đảm trong thực tế.
Bởi vậy, điều cần được “chấn chỉnh” không phải là vai trò của luật sư, mà chính là chất lượng quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai và giải quyết khiếu nại, để pháp luật thực sự trở thành công cụ bảo vệ công bằng và quyền lợi hợp pháp của người dân.
Alyssa Partsch, 33 tuổi vừa bị Tòa án ở Boston tuyên án 20 năm tù vì giết người, theo thông báo của nhà chức trách hôm 2/4.
Thẩm phán Ames đã tuyên án sau khi Partsch đạt được thỏa thuận với công tố viên và nhận tội một tội danh ngộ sát. Ban đầu, cô bị buộc tội giết người cấp độ hai liên quan vụ việc gây chết người xảy ra vào đêm thứ năm, ngày 20/7/2023.
Theo hồ sơ cảnh sát, đêm 20/7/2023, họ nhận được tin báo về vụ đâm dao ở trung tâm thành phố Boston. Khi đến nơi, lực lượng cứu hộ phát hiện nạn nhân Jazreanna A. Sheppard Gonzalez, 21 tuổi, bị thương nặng. Nạn nhân tử vong ngay sau đó.
Các công tố viên cho biết vụ bạo lực xảy ra sau một loạt các cuộc trao đổi trực tuyến đầy thù địch giữa hai người, trong đó Alysssa bị cáo buộc đã dọa giết đối thủ và cố gắng rủ nạn nhân đánh nhau.
Nhà chức trách cho hay hai người chưa từng gặp nhau trực tiếp trước hôm xảy ra vụ án.
Đêm đó, nạn nhân đang cùng một người bạn đi về phía ga tàu điện ngầm Park Street MBTA thì bị Alyssa cầm dao đối đầu. Camera giám sát ghi lại cảnh hai người đánh nhau trước khi Alyssa đâm nhiều nhát vào mặt, đầu và bụng, theo cáo trạng.
Alyssa bỏ trốn khỏi hiện trường bằng tàu điện ngầm, vài tháng sau bị bắt tại Dorchester, Massachusetts.
Thẩm phán và các công tố viên đều lên án hành vi bạo lực quá mức cần thiết của bị cáo, xuất phát từ những chuyện "rất vô nghĩa", song các tài liệu công khai chưa thể hiện cụ thể họ cãi nhau vì vấn đề gì trên mạng.
Ngày 4-4, UBND TP.HCM phối hợp cùng Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn chuyên gia về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, với chủ đề “Chính sách đột phá và không gian phát triển cho TP.HCM trong kỷ nguyên mới”.
Ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch UBND TP.HCM - chủ trì hội thảo. Đồng chủ trì hội thảo còn có PGS.TS Trần Cao Vinh - Phó giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM, PGS.TS Hoàng Công Gia Khánh - Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM).
Xác định nền tảng quan trọng để xây dựng Luật đô thị đặc biệt cho TP.HCM đó là phải định vị được vị trí phát triển mới cho TP.HCM trong kỷ nguyên mới, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình - Trường đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM - cho rằng TP.HCM giữ vị trí đặc biệt quan trọng, với định vị là trung tâm kinh tế - tài chính - đổi mới sáng tạo của cả nước, là cực tăng trưởng vùng phía Nam và cửa ngõ hội nhập quốc tế của Việt Nam.
Từ đó, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình phân tích TP.HCM phát triển trong kỷ nguyên mới theo 7 định vị sau: Thành phố phải được tổ chức như trung tâm điều phối các nguồn lực chiến lược của vùng và của quốc gia;
Thành phố phải được định hình là hạt nhân của nền kinh tế tri thức, trung tâm nghiên cứu khoa học công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia;
Thành phố phải được xác lập là cực hội nhập quốc tế và đầu mối định vị quốc gia trong không gian kinh tế toàn cầu;
Thành phố phải được định vị là trung tâm phát triển khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp quốc gia;
Thành phố phải phát triển theo định hướng đô thị có khả năng chống chịu cao và phát triển bền vững;
Thành phố phải được phát triển theo định hướng lấy con người và chất lượng sống làm trung tâm, xác định rõ mục tiêu cuối cùng của phát triển là nâng cao toàn diện đời sống vật chất và tinh thần của người dân;
Thành phố phải được phát triển như không gian thử nghiệm thể chế và mô hình quản trị tiên phong.
Góp ý trên cơ sở các định vị phát triển của TP.HCM, PGS.TS Tô Văn Hòa, Hiệu trưởng Trường đại học Luật Hà Nội, cho rằng Luật đô thị đặc biệt trước hết phải là khung khổ pháp lý được thiết kế riêng cho TP.HCM - đủ đặc thù, đủ đột phá và tương xứng với vị thế của một siêu đô thị, là cực tăng trưởng đầu tàu, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số liên tục trong 10 năm tới.
"Cần xác định đây là luật trước tiên đáp ứng ngay yêu cầu phát triển của TP.HCM, đồng thời luật này cũng mang tính hình mẫu để các đô thị khác hướng tới trong quá trình phát triển", ông Hòa nói.
Đồng tình, GS.TS Phạm Hồng Thái, Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành luật học nhiệm kỳ 2024 - 2029, Hội đồng Giáo sư Nhà nước, cho rằng nên xây dựng luật phù hợp với đặc thù phát triển của riêng TP.HCM.
"Nhiều đô thị lớn tại nhiều quốc gia trên thế giới vẫn xây dựng các quy định, đạo luật riêng phù hợp cho đô thị đó, có tính ổn định cao, đây là xu thế. Luật đô thị đặc biệt gắn với TP.HCM cần thiết để tháo gỡ các vướng mắc phát triển tại TP.HCM", ông Thái phân tích.
Rất nhiều chuyên gia cùng quan điểm trên và cho rằng cần đặt tên dự thảo luật là Luật đô thị đặc biệt TP.HCM. Điển hình như PGS.TS Vũ Minh Khương (Đại học Quốc gia Singapore). Ông cho rằng tên gọi của luật rất quan trọng vì xác định phạm vi điều chỉnh của luật. Và luật đô thị đặc biệt TP.HCM là công cụ giúp TP.HCM tăng trưởng liên tục 2 con số, có sứ mệnh đóng góp lớn cho tăng trưởng chung của cả nước.
Ngày 10/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Đà Nẵng cho biết đã bắt tạm giam Phan Gia Huy (trú phường Hải Châu) về tội Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo điều tra, tháng 9/2025, do nợ nần và cần tiền tiêu xài, Huy lên mạng thuê dịch vụ làm giả Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Thửa đất này nằm tại khu dân cư Nam cầu Cẩm Lệ, phường Hòa Xuân, nhưng thông tin người sở hữu đã được thay đổi thành tên của Huy.
Huy sau đó đăng tin rao bán trên các nền tảng mạng xã hội để tìm "con mồi". Ngày 9/11/2025, sau khi thuyết phục được một người dân, nghi can nhận tiền đặt cọc là 499.999.999 đồng.
Tiền đặt cọc "số đẹp" với nhiều số 9 được cho là thủ đoạn nhằm đánh vào tâm lý tin tưởng và tạo sự khác biệt của nghi phạm. Sau khi nhận tiền, Huy dùng toàn bộ để trả nợ và chi tiêu cá nhân.
Công an đã thu giữ một sổ đỏ giả cùng nhiều tài liệu, dữ liệu điện tử liên quan.
Cơ quan điều tra đang làm rõ những người liên quan đến đường dây làm giả giấy tờ này.
