Kết quả này được công bố tại hội thảo Thực trạng vi phạm quy định cấm bán, quảng cáo và khuyến mại thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng tại các điểm bán lẻ và phơi nhiễm với quảng cáo, khuyến mại thuốc lá mới của người trưởng thành năm 2025, do Trường Đại học Y tế công cộng tổ chức hôm 9/4 tại Hà Nội.
Nghiên cứu cũng cho thấy khoảng 14% sinh viên từng thử thuốc lá điện tử và 3% đang sử dụng. Đối với thuốc lá nung nóng, tỷ lệ này lần lượt là 6% và 0,8%. Không chỉ vậy, hơn 62% sinh viên tin rằng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng giúp bỏ thuốc lá điếu.
Khảo sát cũng cho thấy nhiều người trẻ tin rằng các sản phẩm này không chứa nicotine hoặc không gây hại cho sức khỏe. Tiến sĩ Trần Thị Phương Thảo, đại diện nhóm nghiên cứu, cho biết 37% sinh viên tin rằng thuốc lá điện tử không chứa nicotine, 15% cho rằng khói chỉ là “hơi nước” vô hại. Cũng theo nghiên cứu, 43% sinh viên khi được hỏi nghĩ rằng hút thuốc lá điện tử giúp bỏ thuốc lá truyền thống và 32% tin hơi thuốc thụ động là an toàn.
“Nhiều người trẻ gắn thuốc lá điện tử với hình ảnh tích cực, cho rằng hút thuốc lá điện tử trông ngầu, cảm thấy tự tin hơn khi sử dụng hoặc cảm thấy bình tĩnh và vui vẻ hơn”, tiến sĩ Thảo nói.
PGS.TS Lê Thị Thanh Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y tế công cộng, cho biết sau khi các quy định siết chặt kinh doanh và sử dụng thuốc lá điện tử được triển khai, khảo sát 126 điểm bán lẻ thì 64,3% cơ sở đã đóng cửa. Tuy nhiên, thay vì biến mất, hoạt động kinh doanh được chuyển sang các hình thức tinh vi hơn.
Trong số các điểm bán được khảo sát, gần 35% chuyển sang bán hàng trực tuyến. Người bán sử dụng nhiều chiêu thức trá hình để qua mặt kiểm duyệt trên các sàn thương mại điện tử. Sản phẩm được gắn mác “máy cạo râu”, “tinh dầu xịt phòng”, “đầu bàn chải điện”… nhưng thực chất là thuốc lá điện tử.
39% sinh viên cho biết vẫn tiếp xúc với quảng cáo thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng trong vòng 30 ngày qua. Chủ yếu họ mua qua Facebook (65%), TikTok (gần 49%), Google (48%) và YouTube (35%).
“Kết quả này cho thấy sau khi hoạt động bán hàng trực tiếp bị hạn chế, các doanh nghiệp và người bán đang thích ứng bằng cách đẩy mạnh hiện diện trên Internet, tận dụng mạng xã hội, nền tảng tìm kiếm và các hình thức quảng bá trực tuyến để duy trì khả năng tiếp cận người dùng”, PGS Hương nói.
ThS Bùi Thị Thu Giang, Quản lý chương trình của Tổ chức Chiến dịch vì Trẻ em Không thuốc lá Mỹ, nói nghiên cứu quốc tế cho thấy các tập đoàn thuốc lá thế giới đang sử dụng Facebook, Instagram, TikTok… để quảng bá sản phẩm thuốc lá mới.
Trong giai đoạn 2018-2025, có 3,4 tỷ lượt nội dung quảng cáo 3 sản phẩm điển hình tại hơn 60 quốc gia. Nội dung này đã tiếp cận khoảng 385 triệu tài khoản, chủ yếu trên Instagram. Trong đó, 40% người xem trẻ dưới 25 tuổi, khoảng 150 triệu thanh thiếu niên bao gồm 16 triệu người dưới 18 tuổi.
Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng bằng chứng thu được phản ánh thực trạng hiện nay, cho thấy những thách thức mới trong công tác cấm quảng cáo, khuyến mại và tiếp thị thuốc lá trên Internet. Do đó, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường giám sát, thực thi pháp luật. Đồng thời cần truyền thông thay đổi nhận thức và hành vi hút thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thanh thiếu niên và trẻ em.
Suy thận là tình trạng nghiêm trọng, xảy ra khi thận ngừng thực hiện các chức năng bình thường. Thận có nhiệm vụ lọc chất thải và lượng dịch dư thừa ra khỏi cơ thể. Khi thận suy, các chất này sẽ tích tụ lại và gây ra nhiều vấn đề sức khỏe. Các dấu hiệu ban đầu của tổn thương thận thường khó nhận biết, nhưng vẫn có những cảnh báo rõ ràng. Dưới đây là 7 triệu chứng cần được xử lý ngay vì có thể dẫn đến suy thận.
Thay đổi nước tiểu
Vấn đề về thận thường biểu hiện sớm qua sự thay đổi về lượng và đặc điểm nước tiểu. Khi có quá nhiều protein rò rỉ vào nước tiểu, bạn có thể thấy lượng nước tiểu giảm đột ngột kèm theo hiện tượng nước tiểu có bọt. Bọt này khác với bọt thông thường vì gồm nhiều bong bóng nhỏ và tồn tại lâu. Khi bộ lọc của thận bị tổn thương, protein sẽ rò rỉ ra ngoài. Nếu gặp tình trạng này, người bệnh cần đi khám ngay.
Sưng ở bàn chân hoặc mặt
Khi thận hoạt động kém, cơ thể sẽ giữ lại nước gây phù nề. Tình trạng sưng thường thấy ở chân, mắt cá chân và mặt. Điều này xảy ra do thận không loại bỏ được lượng nước dư thừa. Người mắc có thể thấy giày chật hơn, khó tháo nhẫn, tăng cân kèm cảm giác khó chịu.
Khó thở
Suy thận khiến dịch tích tụ trong phổi, làm cản trở hô hấp. Ngay cả hoạt động nhẹ hoặc khi nghỉ ngơi người bệnh cũng có thể cảm thấy khó thở. Nguyên nhân là do phổi không thể giãn nở bình thường vì bị dịch dư thừa cản trở.
Mệt mỏi và yếu sức
Cảm giác mệt mỏi kéo dài và yếu cơ có thể là dấu hiệu thận hoạt động kém. Thận sản xuất hormone giúp tạo hồng cầu vận chuyển oxy. Khi thận suy, số lượng hồng cầu giảm gây thiếu máu, dẫn đến mệt mỏi, suy nhược. Nếu mệt mỏi kèm sưng, khó thở, cần đi kiểm tra sớm vì đây có thể là dấu hiệu tổn thương thận nghiêm trọng.
Buồn nôn hoặc nôn kéo dài
Buồn nôn thường xuyên hoặc nôn không rõ nguyên nhân có thể liên quan đến suy thận. Khi thận không lọc được chất thải, các độc tố tích tụ trong máu gây kích ứng dạ dày dẫn đến buồn nôn, nôn, chán ăn. Một số người còn cảm thấy vị kim loại trong miệng hoặc hơi thở có mùi hôi. Tình trạng này cần được can thiệp y tế sớm.
Da khô và ngứa
Da khô và ngứa nhiều có thể do bệnh thận gây ra. Khi thận không cân bằng được khoáng chất trong cơ thể, da sẽ bị kích ứng. Dù có vẻ không nghiêm trọng nhưng triệu chứng này thường xuất hiện ở giai đoạn bệnh nặng.
Chức năng não cũng bị ảnh hưởng khi thận gặp vấn đề, do độc tố tích tụ trong máu. Người bệnh có thể cảm thấy lú lẫn, khó tập trung, đầu óc mơ màng, hay quên hơn. Những thay đổi này có thể là dấu hiệu suy thận tiến triển và cần được kiểm tra ngay. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp bảo vệ cả não bộ và sức khỏe tổng thể.
Bác sĩ Menhel Kinno, chuyên khoa tim mạch tại Hệ thống Bệnh viện Đại học Rush (Mỹ), cho biết người bị huyết áp cao không nên bật dậy đột ngột khỏi giường, đặc biệt nếu đang dùng thuốc điều trị. Thay vào đó, nên từ từ nâng người dậy và ngồi yên trên giường khoảng 1–2 phút để cơ thể thích nghi. Nếu đứng lên quá nhanh, người bệnh có thể bị chóng mặt, choáng váng, thậm chí ngất xỉu do huyết áp tụt tạm thời khi lượng máu trở về tim giảm.
Theo bác sĩ Kinno, vào buổi sáng, huyết áp có xu hướng tăng tự nhiên do nhịp sinh học, sự gia tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm và thay đổi nội tiết tố. Sự tăng đột ngột này có thể tạo thêm áp lực lên tim mạch, làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim, quá tải tim hoặc các biến cố tim mạch khác, đặc biệt ở người chưa kiểm soát tốt huyết áp.
Không chỉ vậy, các chuyên gia cũng khuyến cáo người bệnh tránh lao ngay vào các hoạt động thể chất cường độ cao như chạy nhanh, tập HIIT hay nâng tạ nặng ngay sau khi thức dậy. Thay vào đó, nên bắt đầu ngày mới bằng việc uống một cốc nước ấm, dùng thuốc theo chỉ định, rồi sau khoảng 30 - 60 phút mới vận động nhẹ như vươn vai hoặc đi bộ chậm.
Các bác sĩ tim mạch nhấn mạnh, người bị huyết áp cao cần tránh những thay đổi đột ngột về tư thế hoặc cường độ vận động vào buổi sáng. Việc duy trì nhịp sinh hoạt chậm rãi, ổn định ngay sau khi thức dậy sẽ giúp giảm áp lực lên hệ tim mạch và hạn chế nguy cơ biến chứng.
Đồng hành cùng ngành y tế, Takeda Việt Nam đã triển khai nhiều sáng kiến truyền thông mới về sốt xuất huyết Dengue với cách tiếp cận đa dạng, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ của bệnh.
Một trong những dấu ấn nổi bật của Takeda Việt Nam là chiến dịch DeRIGHT-V, một sáng kiến nhằm "giải mã" những hiểu lầm phổ biến về sốt xuất huyết Dengue thông qua các nội dung và hình thức truyền thông sáng tạo.
Hiệu quả của chiến dịch được ghi nhận qua các giải thưởng quốc tế và trong nước. Năm 2026, chiến dịch đạt giải "Sáng kiến Tiếp thị & Truyền thông của năm" tại Healthcare Asia Pharma Awards - giải thưởng y tế uy tín do Tạp chí Healthcare Asia tổ chức thường niên nhằm vinh danh các doanh nghiệp có sáng kiến đổi mới, đóng góp ý nghĩa cho hệ thống chăm sóc sức khỏe ở khu vực châu Á. Trước đó, chiến dịch cũng nhận giải "TVC xuất sắc của năm" tại Vạn Xuân Awards 2025.
Tên gọi DeRIGHT-V phản ánh mục tiêu của Takeda trong hành trình cùng Việt Nam ứng phó với dịch bệnh: De - hai chữ cái đầu của từ Dengue (sốt xuất huyết Dengue), và cũng là hai chữ đầu của từ Demystify - nghĩa là giải mã những hiểu lầm vẫn còn tồn tại về căn bệnh này; RIGHT - thể hiện mục tiêu mang lại nhận thức đúng đắn và khoa học hơn trong phòng bệnh; V (Victory) - đại diện cho Việt Nam và khát vọng về một chiến thắng trước dịch bệnh.
Trong hai năm triển khai (2024 - 2025), chiến dịch đã "giải mã" những lầm tưởng về sốt xuất huyết Dengue qua chuỗi video ngắn, "biến" tiếng muỗi thành bộ âm thanh xu hướng Mosquito Beat Drop, đến xây dựng trạm kể chuyện tương tác về biến chứng bệnh tại Thảo Cầm Viên (TP.HCM). Những nỗ lực này được Takeda duy trì và làm mới liên tục, góp phần thúc đẩy thói quen chủ động bảo vệ sức khỏe của cộng đồng.
Nhờ đó, chiến dịch đạt hơn 733 triệu lượt hiển thị, 78 triệu lượt xem, đồng thời ghi nhận mức tăng gấp 11 lần về lượng tìm kiếm liên quan đến sốt xuất huyết Dengue và tiêm chủng phòng bệnh sốt xuất huyết Dengue so với 2 năm trước đó.
Để mở rộng phạm vi tác động, Takeda phối hợp với trung tâm kiểm soát bệnh tật địa phương và cơ quan báo chí nhằm cung cấp thông tin dịch tễ chính thống, giúp cộng đồng nhận diện đúng mức độ nguy hiểm của sốt xuất huyết Dengue.
Ông Benjamin Ping, Tổng giám đốc Takeda Việt Nam, chia sẻ: "Mặc dù nhận thức về bệnh sốt xuất huyết khá cao, khảo sát của chúng tôi cho thấy phần lớn người dân vẫn chưa hiểu đầy đủ về nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của bệnh".
"Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 100.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết. Bệnh hiện đã xảy ra quanh năm, trên phạm vi cả nước từ Nam ra Bắc và ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi từ trẻ em, người trưởng thành đến người cao tuổi. Sốt xuất huyết có thể dẫn đến nhập viện, khiến phụ huynh phải nghỉ làm và trẻ em phải nghỉ học trong thời gian dài. Vì vậy, truyền thông y tế rõ ràng và hiệu quả là yếu tố thiết yếu để giúp người dân hiểu đúng về bệnh, chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa nhằm bảo vệ bản thân và gia đình, qua đó giảm thiểu tác động kinh tế - xã hội của bệnh", ông Benjamin Ping cho biết.
Suốt 2 năm qua, Takeda Việt Nam đã phối hợp với các hiệp hội y tế, bệnh viện tuyến trung ương và các đơn vị đào tạo triển khai hơn 1.000 hoạt động giáo dục và cập nhật kiến thức, tiếp cận hơn 7.000 chuyên gia chăm sóc sức khỏe trên toàn quốc. Nổi bật trong số đó là Hội nghị Khoa học toàn quốc về sốt xuất huyết Dengue 2025, quy tụ hơn 700 chuyên gia trong và ngoài nước.
Trên nền tảng khoa học, Takeda Việt Nam cũng thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các giải pháp dự phòng tiên tiến. Trong đó, vắc-xin sốt xuất huyết Dengue của Takeda đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị triển khai tại các quốc gia có gánh nặng bệnh tật cao, hiện được phê duyệt tại hơn 40 quốc gia với hơn 21 triệu liều được phân phối toàn cầu.
Những nỗ lực này cho thấy cách tiếp cận toàn diện của Takeda Việt Nam trong phòng ngừa sốt xuất huyết Dengue, góp phần hướng tới một cộng đồng chủ động hơn trước các nguy cơ sức khỏe.
Nội dung do Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam cung cấp. Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin đến công chúng; không sử dụng để chẩn đoán hoặc điều trị một vấn đề sức khỏe hoặc bệnh tật; và không nhằm mục đích thay thế cho việc tư vấn với bác sĩ.
